II SA/Go 767/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz,, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J.W. kwotę 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z 13 czerwca 2006r. Przedsiębiorstwo EP Sp. z o.o. wystąpiło do Starosty o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej nr ewid. [...], stanowiącej własność J.W.. Na nieruchomości tej zgodnie z uchwałą Rady Gminy z [...].12.2004r. w sprawie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy w zakresie wyznaczenia korytarza technicznego dla przebiegu gazociągu wysokiego i średniego ciśnienia, ustalono przebieg korytarza technicznego gazociągu wysokiego ciśnienia DN400. Zgodnie z dokumentacją na powyższej działce ma być zlokalizowana sieć gazowa wraz z armaturami, palikami informacyjnymi, rurami i kablem do transmisji danych i informacji, w obrębie pasa o szerokości 16m. Decyzją z [...] sierpnia 2006r. Nr [...] Starosta odmówił ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości J.W.. Organ I instancji wskazał, że aby uzyskać zgodę na ograniczenie prawa własności do spełnienia są – zgodnie z art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) – dwa warunki, tj. : - zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, - przeprowadzenie rokowań mających na celu doprowadzenie do uzgodnienia wszystkich istotnych warunków umowy. Starosta wyjaśnił, że w niniejszej sprawie do wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości J.W. została dołączona uchwała Rady Gminy z której wynika przebieg gazociągu, oraz dowody w postaci pism stron na okoliczność prowadzonych rokowań. Po przeanalizowaniu tych dowodów organ I instancji stwierdził, że planowana inwestycja mieści się w zakresie art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdzie zostało przesądzone o zaliczeniu jej do celów publicznych, inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz że wnioskodawca prowadził rokowania w celu zawarcia umowy na udostępnienie nieruchomości do realizacji inwestycji. Organ wskazał, że przedmiotem sporu pomiędzy stronami były warunki finansowe udostępnienia nieruchomości. Organ podał, że J.W. rozumie potrzebę budowy gazociągu na jego działce i nie wyklucza wyrażenia zgody na udostępnienie działki oraz dalszych negocjacji. Konieczne jest jednak ustalenie wysokości odszkodowania. Dlatego też w ocenie organu I instancji niezbędny jest dowód w postaci operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Brak takiego dowodu uniemożliwia skuteczną ocenę realności żądania strony. Zdaniem organu I instancji na tym etapie rokowań zbędna jest administracyjna ingerencja w prawo własności a z załączonych pism wynika, że po określeniu przez rzeczoznawcę majątkowego zmniejszenia się wartości nieruchomości, dalsze rokowania będą możliwe. Z powołaną wyżej decyzją Starosty nie zgodziła się spółka EP i złożyła od niej odwołanie do Wojewody. W odwołaniu podmiot odwołujący się wskazał, że nie budzi żadnych wątpliwości spełnienie warunków z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami do wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W ocenie odwołującego się Starosta potwierdził to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odwołujący się wskazał ponadto, że w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określa się wysokości odszkodowania przysługującego właścicielowi nieruchomości. Ustalenie odszkodowania następuje dopiero w późniejszej decyzji wydanej na podstawie art. 128 ust. 4 tej ustawy. Wysokość odszkodowania dla właścicieli nieruchomości nie powinna mieć zatem żadnego wpływu na przebieg niniejszego postępowania. Wojewoda decyzją z [...] października 2006r. Nr [...], opartą na art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że złożenie wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostało poprzedzone rokowaniami o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał, że ustawodawca w tym przepisie nie określił w jakiej formie i w jakim trybie rokowania powinny być przeprowadzone. Należy więc uznać, że każdy sposób przyjęty przez zainteresowane strony jest właściwy. Ważne jest jedynie to, żeby rezultatem tych rokowań było zajęcie stanowiska co do zgody albo braku zgody na działanie określone w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda wyjaśnił, że z akt administracyjnych przekazanych przez Starostę Gorzowskiego wynika, że przeprowadzone były rokowania między stronami. Nie przyniosły one dla stron pożądanego rezultatu. Stanowisko właściciela nieruchomości jest jednoznaczne. Uzależnił on wyrażenie zgody na zajęcie jego nieruchomości od spełnienia warunków, na których spełnienie podmiot realizujący cel publiczny nie wyraził zgody. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, iż kwestia ewentualnego odszkodowania dla właściciela nieruchomości wpływa na rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Tak więc w ocenie organu odwoławczego zostały spełnione warunki niezbędne do wystąpienia z wnioskiem o ograniczenie prawa własności nieruchomości i wydania decyzji administracyjnej przez organ I instancji. Skoro jedyną podstawą do wydania decyzji odmownej był art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami a nie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 129 ust. 5 tej ustawy, to należy ustalić jaka zaistniała przeszkoda odmowy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej numerem ewid. [...]. Istnieje jednak obawa, że organ I instancji źle ocenił dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę oraz nie podjął stosownych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czym naruszył przepisy postępowania tj. art. 7 i art. 77 kpa. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że z przekazanych akt sprawy wynika, że strona postępowania tj. J.W. był reprezentowany w rozmowach z inwestorem przez pełnomocnika M.G. z Kancelarii Radcy Prawnego, Adwokata i Doradców Podatkowych spółki cywilnej. Należy zatem wyjaśnić jaki był zakres tego pełnomocnictwa i czy jest ono nadal aktualne. Będzie to miało bowiem wpływ na określenie podmiotu do dokonywania skutecznych doręczeń. W skardze na decyzję Wojewody J.W. wyjaśnił, że nigdy nie kwestionował celu dla jakiego ma być wybudowany rurociąg i nigdy nie odmówił zgody na jego wybudowanie. Skarżący wskazał, że nie można uznać za rokowania wymuszonego podpisu właściciela nieruchomości na tzw. porozumieniu bez daty zawarcia, ponieważ przedstawiciele EP Sp. z o,.o. działając z zaskoczenia wymusili podpis skarżącego, twierdząc, że jak nie podpisze porozumienia to i tak go wywłaszczą. Skarżący wskazał, że złożył Spółce EP ofertę zamiany lub odkupienia gruntu uzasadniając propozycję tym, że wybudowany rurociąg z towarzyszącymi urządzeniami zniweczy jego życiowe plany w całości, pozbawiając go możliwości przekształcenia gruntu na działki budowlane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania – EP Sp. z o.o. w piśmie z [...] stycznia 2006r. wniósł o oddalenie skargi. W piśmie tym uczestnik postępowania stwierdził, że skarżący nie zarzucił decyzji Wojewody naruszenia konkretnego przepisu prawa. Ze skargi wynika jedynie, że skarżący neguje okoliczność przeprowadzenia rokowań i niewyrażenia przez niego zgody na zajęcie nieruchomości oraz podnosi, że ewentualne wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wyrządzi skarżącemu szkodę ze względu na pokrzyżowanie jego życiowych planów. Na rozprawie skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze. Pełnomocnik Wojewody oświadczył, że jego zdaniem postawiony zarzut niewyjaśnienia przez organ I instancji okoliczności faktycznych dotyczy kwestii związanych z rokowaniami. Pełnomocnik EP Sp. z .o.o. oświadczył, że przychyla się do stanowiska prezentowanego przez organ odwoławczy i wyrażonego w piśmie z [...] stycznia 2007r. Jednocześnie oświadczył, że negocjacje w przypadku takich inwestycji odbywają się według standardowych procedur. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu jednak z innych przyczyn, niż zarzuty w niej podniesione. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ppsa) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd jest władny uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczyła strona skarżąca, a wziętych pod uwagę z urzędu przez Sąd. Kwestionowana decyzja Wojewody wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie utrwalone jest już stanowisko, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach określonych w art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wojewoda uchylając w trybie art. 138 § 2 kpa decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia nie wskazał, że ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów (art. 136 kpa). Skoro organ odwoławczy uznał, że istniały podstawy do wydania przez organ I instancji decyzji administracyjnej (w szczególności były przeprowadzone między stronami rokowania) a istnieje jedynie obawa, że organ ten źle ocenił dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę, powinien sam dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Innymi słowy organ odwoławczy miał obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie wskazał, że występują przesłanki przewidziane w art. 138 § 2 kpa. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 138 § 2 i art. 107 § 3 kpa, a naruszenie to mogło mięć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa. As. WSA Michał Ruszyński s. WSA Aleksandra Wieczorek s. Maria Bohdanowicz II SA/Go 767/06 27.03.2007r. ZARZĄDZENIE 1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć: - skarżącemu J.W. – z pouczeniem o skardze kasacyjnej, - pełnomocnikowi Wojewody, - pełnomocnikowi uczestnika postępowania. 2. Za 30 dni. As. WSA Michał Ruszyński