II SA/Go 770/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DZ.U. z 2018 r. poz. 1265) – upzirp oraz art. 104 kpa, Starosta orzekł o utracie z dniem [...] lipca 2018 r przez W.K. statusu osoby bezrobotnej, z powodu odmowy przyjęcia propozycji pracy. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] marca 2012 r. W.K. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu [...] lipca 2018 r. W.K. otrzymała propozycję pracy w ramach robót publicznych w Zakładach Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej na stanowisku robotnika gospodarczego. Strona odmówiła podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia. W dniu 10 lipca 2018 r. strona złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy (dalej PUP) oświadczenie, w którym podała że odmawia przyjęcia oferty pracy ze względu na chorobę oczu, zakaz dźwigania i wykonywania prac z pochylną głową - odklejona siatkówka. W celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na stanowisku robotnik gospodarczy skarżąca skierowana została do lekarza medycyny pracy. Z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynika, że skarżąca jest zdolna do pracy pod warunkiem (ograniczenia) – przeciwskazanie dżwigania, praca z pochyloną głową. Podczas rozmowy telefonicznej z kierownikiem Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej przeprowadzonej w dniu 12 lipca 2018 r. ustalono, że nadal jest możliwość zatrudnienia osoby bezrobotnej zgodnie z zaleceniami lekarskimi, jednak strona utrzymywała, że ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć tej pracy. Dalej organ wskazał, iż w dniu 13 lipca 2018 r. wpłynęło do PUP pismo jednostki nadzorującej tj Ośrodka Pomocy Społecznej informujące o wykonywaniu przez skarżącą prac społecznie użytecznych w okresie od miesiąca lutego 2018 r. do miesiąca czerwca 2018 r. na stanowisku robotnika gospodarczego. Prace miały polegać m.in. na grabieniu trawy, zamiataniu, plewieniu chwastów, podlewaniu krzewów, czyszczeniu, myciu ławek. Organ wskazał, że wobec skarżącej nie zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności. W ocenie organu opisany stan faktyczny sprawy wyczerpuje dyspozycję art. 33 ust. 4 pkt 3 upzirp, gdyż w dniu [...] lipca 2018 r. skarżąca odmówiła przyjęcia propozycji pracy w ramach robót publicznych w Zakładzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej na stanowisku robotnika gospodarczego. Od powyższej decyzji W.K. wniosła odwołanie. Skarżąca wskazała, że jest osobą krótkowzroczną, z poważną wadą wzroku, po dwóch operacjach. Od 2012 r. posiada status osoby bezrobotnej i stosowała się do obowiązków związanych ze statusem osoby bezrobotnej. Prace społecznie użyteczne w swojej wsi wykonywała nie będąc świadomą, że może odmówić ich wykonywania. Dopiero obecnie została o tym pouczona i skierowana do lekarza medycyny pracy. Dodała, ze prace społecznie użyteczne były lżejsze, aniżeli proponowane w ZGKiM, ponieważ pracowała 2 godziny dziennie, a przy cięższych pracach pomagał jej konkubent. Zdaniem skarżącej ze względu na to, że posiada średnie wykształcenie, należałoby rozważyć dla niej propozycję innej, lżejszej pracy. Decyzją z dnia [...] września 2018r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I inst. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przepisy prawa materialnego dotyczące pozbawienia statusu osoby bezrobotnej zostały przez organ I inst. zastosowane w sprawie prawidłowo. Organ przytoczył przepisy art. 33 ust. 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt 16 upzirp. Wojewoda podniósł, że W.K. odmówiła przyjęcia propozycji pracy ze względów zdrowotnych, jednak w ocenie organu argument ten nie stanowi uzasadnionej przyczyny odmowy. Za taką można bowiem uznać okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a wiec przeszkody na które bezrobotny nie miał wpływu i które uniemożliwiają mu przyjęcie proponowanej pracy, natomiast takie okoliczności w niniejszej sprawie nie nastąpiły. Z opinii lekarza medycyny pracy wynika, że W.K. jest zdolna do podjęcia pracy na stanowisku robotnik gospodarczy, jednakże z przeciwskazaniami dźwigania i pracy z pochyloną głową. Pracodawca oświadczył pracownikowi urzędu, że jest w stanie zatrudnić skierowaną, zgodnie z z zaleceniami zdrowotnymi. Organ II inst. wskazał, że osoba bezrobotna nie może dowolnie decydować kiedy i jaką pracę przyjmie, gdyż urząd pracy przedstawia oferty pracy takie, jakimi w danej chwili dysponuje, a osoba bezrobotna jest obowiązana przyjąć zaproponowaną ofertę odpowiedniej pracy. O obowiązku przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy i skutkach odmowy skarżąca została prawidłowo poinformowana w dniu rejestracji oraz w trakcie przedłożenia propozycji pracy przez pośrednika pracy. Ustanowienie sankcji w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy wskazuje, że na bezrobotnym ciąży powinność współpracy z urzędem pracy w celu wyjścia z bezrobocia i podjęcia zatrudnienia. Od powyższej decyzji Wojewody W.K. wniosła skargę, w której przytoczyła argumentację tożsamą z zawartą w odwołaniu od decyzji I inst. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Jak wyżej wskazano postępowanie administracyjne toczyło się w przedmiocie pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej ze względu na odmowę bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Materialnoprawną przesłankę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Zgodnie z definicją ustawową zamieszczoną w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o odpowiedniej pracy - oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Z przytoczonego powyżej przepisu art. 33 ust. 4 pkt 3 upzirp wynika, że dla pozbawienia statusu osoby bezrobotnej ustawa wymaga jednoczesnego spełnienia dwóch warunków, czyli – odmowa przyjęcia propozycji pracy przez osobę bezrobotną następuje bez uzasadnionej przyczyny oraz - złożona danej osobie bezrobotnej propozycja pracy jest odpowiednia – w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 upzirp. Należy zauważyć, że w sytuacji gdy propozycja pracy złożona bezrobotnemu nie jest odpowiednia (w rozumieniu ustawy), wówczas odmowa jej przyjęcia będzie uzasadniona, mogą mieć jednak miejsce sytuacje, w których osoba bezrobotna z uzasadnionych przyczyn nie może przyjąć propozycji pracy, która uwzględnia jej kwalifikacje, doświadczenie zawodowe, stan zdrowia oraz miejsce wykonywania pracy. W analizowanej sprawie skarżąca odmówiła przyjęcia pracy na stanowisku pracownika gospodarczego powołując się na swój stan zdrowia. Skarżąca została skierowania przez PUP na badania lekarskie. Z zaświadczenia wystawionego przez lekarza medycyny pracy w dniu [...] lipca 2018 r. wynika, że W.K. jest zdolna do podjęcia pracy w zawodzie robotnik gospodarczy z przeciwskazaniami – dźwiganie oraz praca z pochyloną głową. Dodatkowo w rozmowie z lekarzem medycyny pracy wyjaśniono, że skarżąca nie może dżwigać powyżej 5 kg oraz nie może wykonywać prac związanych z dłuższym pochyleniem głowy np. plewić. Trzeba zwrócić uwagę, że po dokonaniu powyższych ustaleń w zakresie stanu zdrowia skarżącej zaproponowano jej pracę na tym samym stanowisku, którego pierwotnie przyjęcia odmówiła tj. pracownika gospodarczego w ZGKiM. Składając ponownie tę samą propozycję pracy pracodawca nie określił zakresu obowiązków związanych z wykonywaniem pracy na danym stanowisku, co ma o tyle istotne w sprawie znaczenie, że nie zagwarantowano osobie bezrobotnej, iż propozycja pracy uwzględnia bezsporne przeciwskazania zdrowotne. Z oczywistych względów powyższej gwarancji dla osoby bezrobotnej nie stanowią telefoniczne zapewnienia złożone przez pracodawcę pracownikowi PUP. W tych okolicznościach sprawy nie są bezpodstawne twierdzenia skarżącej, że ze względu na przeciwskazania zdrowotne zaproponowana jej praca na stanowisku pracownika gospodarczego nie jest dla niej odpowiednia. Bez znaczenia pozostaje w sprawie kwestia wykonywania prac społecznie użytecznych w okresie od lutego 2018 r. do czerwca 2018 r we wsi [...]. Analiza całości zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego daje podstawę do stwierdzenia, że stan faktyczny sprawy nie wyczerpuje dyspozycji przepisu art. 33 ust. 4 pkt 3 upzir, brak jest bowiem wystarczających podstaw do przyjęcia, że skarżącej zaproponowano odpowiednią dla niej pracę, czyli pracę uwzględniającą stan jej zdrowia. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały również z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Jak wynika z przytoczonego powyżej przepisu art. 33 ust. 4 pkt 3 upzirp pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy; od dnia odmowy. W kontrolowanych przez Sąd decyzjach organów obydwu instancji o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej, wbrew wymogowi wynikającemu z art. 33 ust. 4 pkt 3, zabrakło rozstrzygnięcia w zakresie okresu na jaki następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. Z powyższych przyczyn decyzje organów obydwu instancji jako wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego podlegały uchyleniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 134 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c" p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.