II SA/Go 775/09

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-12-10

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna przebywająca w zakładzie karnym, niezatrudniona i nieposiadająca środków finansowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej przebywającej w zakładzie karnym, niezatrudnionej i nieposiadającej środków finansowych, przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, ponieważ wykazuje ona brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest zgodne z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie konstytucyjnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący P.K. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z pobytu w zakładzie karnym i braku zatrudnienia. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 października 2009r., P.K. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. 30 listopada 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek skarżącego złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku P.K. wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący podał, że przebywa w zakładzie karnym, gdzie nie jest zatrudniony. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt II SA/Go 775/09 Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez P.K. świadczą o jego trudnej sytuacji materialnej. Skarżący przebywa bowiem w Zakładzie Karnym. Nadto z przedłożonego zaświadczenia wynika, że skazany P.K. nie jest zatrudniony odpłatnie a na koncie depozytowym do własnej depozycji nie posiada środków finansowych. W tej sytuacji należy uznać, że skarżący nie posiada możliwości pokrycia kosztów sądowych, jak i kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek P.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło