II SA/Go 777/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi R.A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. Uzasadnienie. R.A. złożyła wniosek do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie jej świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (DZ.U. Nr 87 poz. 395). Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania R.A. wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że strona doznała prześladowań nie objętych przepisami ustawy. Od decyzji organu I instancji R.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku strona podaje, że była poddana represjom, gdyż jako dziecko przebywała w miejscach odosobnienia, gdzie poddana była władzy hitlerowskiej. Strona wyjaśnia, że urodziła się w dniu [...] maja 1944r. w miejscowości M., w Niemczech. Rodzice strony zostali wywiezieni do Niemiec do prac przymusowych. Matka strony - N.N. była robotnikiem przymusowym na terenie Niemiec w okresie od [...] lutego 1943r. do [...] maja 1945r. Strona wraz z rodzicami przebywała w miejscowości M. do dnia [...] czerwca 1945r. Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, ponieważ w okresie podlegania represjom określonym w ustawie, nie posiadała obywatelstwa polskiego. R.A. wniosła skargę na decyzję organu II instancji. Skarżąca podaje, że urodziła się z matki - N.N. - narodowości białoruskiej oraz ojca - M.B. - obywatela Polski. Rodzice skarżącej związek małżeński zawarli w dniu [...] sierpnia 1948r.. Skarżąca powołuje się na poświadczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej nr [...], z Sygn. akt II SA/Go 777/05 którego wynika, że matka skarżącej posiada obywatelstwo polskie. Skarżąca stwierdza, że zawsze uznawano ją za obywatelkę Polski. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (DZ.U. z 1996r. nr 87 poz. 395 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisu art. 1 ust. 1 wynika zatem, że świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które spełniają łącznie następujące warunki: -podlegały represjom wojennym, -były obywatelami polskimi w okresie podlegania represjom wojennym, -są obywatelami polskimi w dacie rozpatrywania wniosku o przyznanie świadczenia, -posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ze zgromadzonego w prawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca urodziła się w dniu [...] maja 1944r. w miejscowości M. w Niemczech, przy czym rodzice skarżącej zostali deportowani do pracy przymusowej na terenie Niemiec. Matka skarżącej - N.N. pracowała przymusowo w okresie od [...] lutego 1943r. do [...] maja 1945r. Matka skarżącej, w dacie urodzenia córki - R.A. - posiadała obywatelstwo rosyjskie. Rodzice skarżącej zawarli związek małżeński w dniu [...] sierpnia 1948r.. A zatem w okresie od [...] maja 1944r. do [...] czerwca 1945r. skarżąca przebywała na terenie Niemiec, dokąd deportowani byli jej rodzice. Fakt, że skarżąca urodziła się w okolicznościach, w których jej matka wykonywała w owym okresie roboty przymusowe na terenie III Rzeszy w Sygn. akt II SA/Go 777/05 okresie wojny w latach 1939 -1945, kwalifikuje skarżącą jako osobę deportowaną - w myśl w.w. ustawy (podobnie - wyrok NSA W-wa z 19 sierpnia 2004r.,OSK 135/04, ONSAiWSA 2005/1/15). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 2 w.w. ustawy deportacja jest jedną z form represji, a zatem należy przyjąć, że skarżąca jest osobą, która podlegała represjom, a tym samym spełnia jeden z warunków z art. 1 ust. 1 do przyznania świadczenia. Skarżąca natomiast w okresie podlegania represjom nie była obywatelką polską. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wynika, że matka skarżącej w dacie urodzenia córki - R.A., posiadała obywatelstwo rosyjskie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o obywatelstwie polskim (DZ. U. z 2000r. nr 28 poz. 353) w dniu wejścia życie niniejszej ustawy obywatelami polskimi są osoby, które posiadają obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów. Poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 8 stycznia 1951r. o obywatelstwie polskim (DZ./U. 1951r. nr 4 poz. 25), zawierała regulację o takiej samej treści. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 tejże ustawy z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są obywatelami polskimi osoby, które posiadają obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów. A zatem rozstrzygnięcie kwestii obywatelstwa skarżącej w dacie podlegania represjom, należy szukać na tle przepisów ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie polskim (DZ.U. z1920r. Nr 7 poz. 44), która utraciła moc obowiązującą z dniem 19 stycznia 1951r, gdyż z tą datą weszła w życie ustawa z dnia 8 stycznia 1951r, o obywatelstwie polskim. Zgodnie z treścią art. 5 tejże ustawy z dnia 20 stycznia 1920 o obywatelstwie polskim przez urodzenie dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, dzieci nieślubne - obywatelstwo matki. Rodzice skarżącej zawarli związek małżeński w dniu [...] sierpnia 1948 r. Ojciec skarżącej był obywatelem polskim, toteż przez zamążpójście matka skarżącej nabyła obywatelstwo polskie (art. 7 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 o obywatelstwie Państwa Polskiego). W dacie urodzenia córki - R.A. - jej matka - N.N. była obywatelką rosyjską, a skarżąca nabyła obywatelstwo matki. W okresie podlegania represjom, tj. od dnia [...] maja 1944r. do [...] maja 1945r. skarżąca posiadała obywatelstwo rosyjskie. Jednym z warunkiem przyznania świadczenia na podstawie wymienionej wyżej ustawy z dnia 31 maja 1996r. jest posiadanie obywatelstwa polskiego w okresie podlegania represjom. Jak wyżej wykazano skarżąca tego warunku nie spełnia. Zaświadczenie nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej , na które powołuje się skarżąca w skardze, pochodzi z [...] kwietnia 1963r. i dotyczy Sygn. akt II SA/Go 777/05 stanu prawnego na dzień wystawienia zaświadczenia. Jak wyżej wykazano poprzez zamążpójście N.N. nabyła obywatelstwo polskie w dniu [...] sierpnia 1948r. Ustalenia organu administracyjnego, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji są prawidłowe. Zaskarżona decyzja organu II instancji nie narusza przepisów prawa. Z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonał błędnej oceny w zakresie rodzaju prześladowań jakich doznała skarżąca i stwierdził, że nie są one objęte przepisami ustawy. Jednocześnie organ administracyjny nie uzasadnił swojego stanowiska i nie wskazał na jakich przesłankach faktycznych i prawnych opiera ustalenia w tym zakresie. Z powyższych względów decyzja organu I instancji narusza przepis art. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 31 maja 1996r. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Jednakże powyższe uchybienia zostały wyeliminowane w decyzji II instancji, tym samym braki decyzji I instancji zostały sanowane. W związku z powyższym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270), Sąd skargę oddalił.