II SA/Go 779/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-12-08
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Michał Ruszyński, Marek Szumilas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić jednokrotnego przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności gospodarczej, jeśli termin ten został już wcześniej przedłużony, pomimo że nieuruchomienie działalności w terminie wynikało z nadzwyczajnych i niezawinionych okoliczności po stronie przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmówił ponownego przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności gospodarczej, ponieważ przepis art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych dopuszcza jednokrotne przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności. Skoro termin ten został już raz przedłużony, kolejny wniosek o przedłużenie podlegał oddaleniu. Ponadto, przepis art. 253a Ordynacji podatkowej, który pozwala na uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji, nie mógł być zastosowany, gdyż przepisy szczególne (art. 48 ust. 1 u.g.h.) sprzeciwiają się takiej zmianie w zakresie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności.Stan faktyczny
Spółka F uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, z terminem rozpoczęcia działalności określonym na 12 miesięcy. Po pierwszym przedłużeniu terminu, spółka złożyła kolejny wniosek o przedłużenie, argumentując to nadzwyczajnymi okolicznościami, takimi jak zmiana stanu prawnego i sytuacja gospodarcza. Organ odmówił kolejnego przedłużenia, powołując się na przepis ustawy o grach hazardowych dopuszczający jednokrotne przedłużenie terminu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa krajowego i unijnego, a także Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi F Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę.
Decyzją z [...] października 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej udzielił spółce z o.o. F zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa, na okres 6 lat w 155 punktach gier. W pkt V decyzji organ określił termin rozpoczęcia działalności – 12 miesięcy od daty zezwolenia.
Pismem z [...] sierpnia 2010 r. F sp. z o.o. wniosła o zmianę pkt V ww. decyzji w zakresie przedłużenia okresu w którym zobowiązana była uruchomić punkty gier na automatach o niskich wygranych, tj. od [...] kwietnia 2011 r.
Decyzją z [...] września 2010 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej dokonał zmiany decyzji w zakresie terminu rozpoczęcia działalności, określając nowy termin do [...] kwietnia 2011 r. Podstawę decyzji stanowił m.in. art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm. – zwanej dalej: u.g.h), zgodnie z którym, podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności. Termin ten może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
[...] marca 2011 r. spółka F złożyła nowy wniosek o zmianę decyzji w zakresie rozpoczęcia działalności, określając termin rozpoczęcia do [...] października 2011 r.
Uzasadniając wniosek spółka wskazała, że rozpoczęła działalność w zakresie objętym zezwoleniem w 21 punktach gier wskazanych w decyzji o udzieleniu zezwolenia. Brak uruchomienia pozostałych punktów objętych zezwoleniem jest natomiast wynikiem okoliczności, na które wnioskodawca nie miał bezpośredniego wpływu. W szczególności przyczyny tego stanu rzeczy są następujące:
1. zmiana stanu prawnego "delegalizująca" działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i zezwalająca na prowadzenie tej działalności jedynie na podstawie zezwoleń wydanych do czasu wejścia w życie u.g.h i jedynie do czasu ich wygaśnięcia. Zmiana prawa spowodowała powstanie zarówno po stronie operatorów gier na automatach o niskich wygranych jak i ich kontrahentów (władających lokalami) stanu niepewności w zakresie dalszego bytu tego rodzaju gier na rynku polskim, a tym samym i możliwości kontynuowania współpracy. Koniecznym okazało się udzielenie przez wnioskodawcę dodatkowych zapewnień i wyjaśnień władającym lokalami, którzy na skutek medialnego inkryminowania działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, rozważali wycofanie się ze współpracy z wnioskodawcą.
2. ogólna sytuacja gospodarcza ("kryzys gospodarczy") wpływają na podejmowanie przez osoby władające lokalami decyzji o zawieszeniu swojej podstawowej działalności gospodarczej albo przesunięciu terminu jej podjęcia na sezon letni. Podmioty prowadzące działalność uzależniają prowadzenie działalności od tendencji panujących na rynku, w związku z czym przewidując negatywny wpływ kryzysu na swą działalność rezygnują z niej zupełnie lub terminowo, do czasu polepszenia sytuacji na rynku. Informacje przekazywane obecnie przez władających lokalami o zamiarze wznowienia działalności (jej odwieszenia) pozwalają założyć, iż możliwe będzie także rozpoczęcie działalności w punktach gier na automatach o niskich wygranych dotychczas niedziałających.
Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej odmówił zmiany decyzji w zakresie terminu rozpoczęcia działalności.
W odwołaniu od tej decyzji spółka F wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności we wszystkich punktach gier na automatach o niskich wygranych. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:
I.
1. naruszenie przepisów procedury, polegające w szczególności na wydaniu orzeczenia w oparciu o akt prawny, który na tle prawa Unii Europejskiej powinien zostać uznany przez organ za nieobowiązujący i co skutkować powinno odmową jego zastosowania a to przede wszystkim z uwagi na uchybienie w procedurze prawotwórczej, brak realizacji obowiązku notyfikacji projektu u.g.h Komisji Europejskiej, wynikającego w szczególności z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy Dyrektywy nr 98/34,
2. naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej zawartych w Traktacie Unii Europejskiej i Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007 r. zwanym "Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej" (Dz.U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569 – zwanym dalej: TFUE) tj. przepisów:
1) art. 34 TFUE (poprzednio art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (zwanego dalej: TWE);
2) art. 49 TFUE (poprzednio art. 43 TWE);
3) art. 56 TFUE (poprzednio art. 49 TWE),
w związku z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz zasadą bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego.
II.
1) art. 2 Konstytucji RP tj. zasady ochrony praw podmiotowych słusznie nabytych,
2) art. 31 ust. 3 w związku z art. 22 Konstytucji RP tj. zasady proporcjonalności sensu stricte,
3) art. 2 i art. 61 Konstytucji RP tj. zasady zaufania obywateli do państwa prawa i obowiązku informacyjnego organów władzy publicznej,
4) art. 7 w związku z art. 123 ust. 1 Konstytucji RP tj. zasady legalizmu w zw. z art. 123 ust. 1 Konstytucji RP,
5) art. 2 Konstytucji RP tj. zasady przyzwoitej legislacji,
poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, w której mieszczą się wskazane wyżej zasady szczegółowe.
Spółka F w odwołaniu zawarła wniosek o zawieszenie postępowania do czasu udzielenia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu (dalej: ETS) odpowiedzi na pytania prejudycjalne sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 261/10, III SA/Gd 262/10 i III SA/Gd 352/10 lub udzielenia odpowiedzi na pytanie udzielone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Trybunałowi Konstytucyjnemu (dalej: TK) w sprawie II SA/Po 549/10.
Postanowieniem z [...] czerwca 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2011 r., którą odmówiono zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z [...] października 2009 r., zmienionej decyzją Dyrektora Izby Celnej nr [...] z [...] września 2010 r., w zakresie określonego w pkt V tej decyzji terminu rozpoczęcia działalności.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił także odwołania i decyzją z [...] września 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ uzasadniając decyzję wskazał, że zgodnie z art. 253a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwanej dalej: O.p), decyzja ostateczna ma mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Organ zaznaczył, że ustawodawca w konstrukcji tej normy prawnej posłużył się stwierdzeniem "może być za zgodą strony uchylona lub zmieniona", a nie pojęciem "zmienia się", co oznacza, że jest to możliwość fakultatywna a nie obligatoryjna, tak więc zależy od tzw. uznania administracyjnego. W ocenie organu wyznaczony stronie 18-miesięczny termin na rozpoczęcie działalności we wszystkich punktach wymienionych w decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, jest okresem wystarczającym do rozpoczęcia działalności w każdym z tych punktów, w szczególności z uwagi na fakt, że umowy z właścicielami tych punktów zawierane były z wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Tym samym organ nie stwierdził przesłanki ważnego interesu strony, a w konsekwencji nie znalazł uzasadnienia dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony. Ponadto organ zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 48 ust. 1 u.g.h przedłużenia terminu do rozpoczęcia działalności dokonać można wyłącznie jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Zatem w sytuacji już jednokrotnego przedłużenia ww. terminu, organ był zobowiązany do odmowy przedłużenia spornego terminu, a w konsekwencji brak było podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji.
Odnosząc się do zarzutu I.1 odwołania, organ wskazał, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym znajdują się jednoznaczne orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, w których sądy te wskazują na brak konieczności dokonywania notyfikacji u.g.h (np. wyrok WSA w Gorzowie z 14.10.2010 r., II SA/Go 526/10). Odnosząc się natomiast do zarzutu wskazanego w pkt II odwołania, organ wskazał, że jako organ administracji publicznej nie mógł odmówić stosowania przepisów powszechnie obowiązujących (a do takich należy u.g.h), nawet wówczas gdy wydane zostałyby one z naruszeniem Konstytucji RP (oraz prawa unijnego), gdyż organy administracji publicznej nie dysponują żadnym instrumentem prawnym pozwalającym odstąpić od wydania decyzji na podstawie przepisu sprzecznego z Konstytucją, jeżeli nadał funkcjonuje on w obiegu prawnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. spółka F wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a następnie o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
I. W zakresie prawa europejskiego – naruszenie:
1) przepisów procedury, polegające w szczególności na wydaniu orzeczenia na podstawie aktu prawnego, który – w kontekście prawa Unii Europejskiej – powinien zostać uznany przez organ za nieobowiązujący i co powinno spowodować odmową jego zastosowania, a to przede wszystkim z uwagi na doniosłe uchybienia w procedurze prawotwórczej, brak realizacji obowiązku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej (art. 8 ust. 1 akapit pierwszy Dyrektywy Nr 98/34);
2) fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej zawartych w Traktacie o Unii Europejskiej i Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007 r. zwanym "Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej" (w skrócie "TFUE"), tj. przepisów:
- art. 34 TFUE (poprzednio art. 28 TWE);
- art. 49 TFUE (poprzednio art. 43 TWE);
- art. 56 TFUE (poprzednio art. 49 TWE);
w związku z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz zasadą bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego.
II. W zakresie prawa krajowego – naruszenie:
1) art. 2 Konstytucji RP – zasady ochrony interesów w toku oraz praw podmiotowych słusznie nabytych;
2) art. 31 ust. 3 w związku z art. 22 Konstytucji RP – zasady proporcjonalności sensu stricte;
3) art. 2 i art. 61 Konstytucji RP – zasady zaufania obywateli do państwa prawa oraz obowiązku informacyjnego organów władzy publicznej;
4) art. 7 Konstytucji RP – zasady legalizmu w związku z art. 123 ust. 1 Konstytucji RP;
5) art. 2 Konstytucji RP – zasady przyzwoitej legislacji.
poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, w której mieszczą się wskazane zasady szczegółowe.
III. W pozostałym zakresie – naruszenie:
1) art. 48 ust. 1 u.g.h. – poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie art. 253a O.p., co polegało na błędnym uznaniu, że art. 48 ust. 1 u.g.h. znajduje zastosowanie także w sytuacji, gdy niepodjęcie działalności w zakresie gier automatach o niskich wygranych w terminie wskazanym w zezwoleniu jest skutkiem wyłącznie okoliczności nadzwyczajnych i niezawinionych po stronie operatora gier;
2) art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 122 O.p. – poprzez zaniechanie należytego rozpoznania sprawy i w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach, które w żaden sposób nie powinny oddziaływać na sposób zakończenia postępowania, zwłaszcza wobec ich sporności; w konsekwencji naruszenie konstytucyjnych zasad pewności prawa oraz działania organów państwowych na podstawie i w granicach prawa, na skutek bezpodstawnej odmowy stosowania przepisów ustawowych, a tym samym i respektowania praw spółki, mimo ustawowego nakazu umożliwienia dokończenia podmiotom urządzającym gry na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń uzyskanych przed dniem 1 stycznia 2010 r., działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, na zasadach dotychczasowych,
3) art. 201 § 1 pkt 2 i § 3 w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 123 § 1 O.p. – poprzez:
- zaniechanie wyjaśnienia i rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności zaniechanie rozpoznania wniosku spółki o zawieszenie postępowania, wniosków dowodowych oraz wniosku o przeprowadzenie rozprawy zgłoszonego w piśmie z [...] czerwca 2011 r., a tym samym
- pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu podatkowym i obrony swoich praw, które to prawo wyraża się m.in. w możliwości powoływania dowodów na poparcie twierdzeń i prawie do ich rzetelnego rozpoznania przez organ podatkowy,
- pozbawienia skarżącej prawa do obrony swoich praw, które wyraża się przede wszystkim w możliwości skarżenia rozstrzygnięć administracyjnych (incydentalnych, wpadkowych) podejmowanych w toku postępowania administracyjnego (podatkowego), a tym samym do ich merytorycznej kontroli mimo że prawo takie wprost wynika z przepisów O.p, w konsekwencji,
- bezpodstawne zaniechanie przez Dyrektora Izby Celnej wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i tym samym rozpoznania istoty sprawy.
Ponadto, powołując się na najdalej idącą ostrożność procesową, spółka – na wypadek wątpliwości sądu co do słuszności zarzutu naruszenia prawa Unii Europejskiej – wniosła o wystąpienie do ETS z pytaniem prejudycjalnym, którego zakres obejmie następujące kwestie:
a) ustalenie istnienia obowiązku notyfikacyjnego obciążającego Rzeczpospolitą Polskę w związku z uchwaleniem u.g.h;
b) ustalenie skutków prawnych wywodzonych z faktu uchybienia przez Rzeczpospolitą Polskę takiemu ewentualnie istniejącemu obowiązkowi notyfikacyjnemu, zwłaszcza w odniesieniu do u.g.h., w tym co do jej obowiązywania i skuteczności;
c) ustalenie zakresu obowiązków krajowej administracji publicznej, w tym celnej, w kierunku badania prawidłowości procesu legislacyjnego pod kątem jego zgodności z zasadami i przepisami prawa Unii Europejskiej oraz ustalenie obowiązków organu w przypadku ewentualnego stwierdzenia naruszenia tych zasad lub przepisów.
Niezależnie od tego skarżąca spółka poddała pod rozwagę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego również wystąpienie – na podstawie art. 193 Konstytucji oraz art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym – do TK z pytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucją u.g.h., w szczególności art. 48 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 2 u.g.h. Alternatywnie spółka wniosła o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu udzielenia przez ETS odpowiedzi na pytanie prejudycjalne sformułowane przez WSA w Gdańsku w sprawach o sygn. III SA/Gd 261/10, III SA/Gd 262/10, III SA/Gd 352/10 lub udzielenia odpowiedzi przez TK na pytanie WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. II SA/Po 549/10.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że bezspornym w sprawie pozostaje, że na mocy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] października 2009 r. nr [...] spółka uzyskała zezwolenie na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa. Według zezwolenia, spółka miała rozpocząć działalność we wszystkich punktach gier objętych tym zezwoleniem w nieprzekraczalnym terminie do [...] października 2010 r. Bezspornym jest również i to, że termin określony na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 6 i art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm., - zwanej dalej: u.g.z.w) w związku z art. 129 ust. 1 in fine u.g.h. upłynął 1 października 2010 r.
Z uwagi na szereg nadzwyczajnych, niezależnych od spółki i niedających się wcześniej przewidzieć okoliczności, podjęcie działalności we wszystkich punktach gier objętych zezwoleniem, w terminie do tego wyznaczonym, okazało się niemożliwe (spółka zdołała uruchomić działalność w "..." punktach gier). Niemożliwym okazało się rozpoczęcie działalności w pełnym zakresie także w dodatkowo wyznaczonym sześciomiesięcznym terminie, a więc do dnia [...] kwietnia 2011 r.
W związku z tym spółka wystąpiła z wnioskiem o ponowne przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności do [...] października 2011 r.
Skarżąca spółka zwróciła również uwagę na fakt, że w toku postępowania, w odwołaniu od decyzji I instancji, w oparciu o przepis art. 201 § 1 pkt 2 O.p. – wniosła o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej , działając jako organ II instancji, utrzymał w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Strona zaskarżyła ww. postanowienie skargą do WSA i obecnie oczekuje na rozstrzygnięcie.
W skardze podniesiono również, że bezwzględne stosowanie art. 48 ust. 1 u.g.h. także w okolicznościach nadzwyczajnych, gdy z przyczyn obiektywnych i niezawinionych przez spółkę podjęcie działalności regulowanej nie jest możliwe, wywołuje istotne wątpliwości prawne z punktu widzenia zgodności tego przepisu z prawem konstytucyjnym oraz prawem europejskim. Unormowanie to uniemożliwia operatorowi gier uniknięcie negatywnych skutków niepodjęcia działalności, w postaci utraty prawa do jej prowadzenia w tych punktach. Istotne jest, że udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych warunkowane jest uprzednim opłaceniem zezwolenia, a także zabezpieczeniem prawidłowego wykonywania działalności (w każdym punkcie gier). Uiszczając te należności, spółka nie mogła przewidzieć wystąpienia okoliczności uniemożliwiających jej skorzystanie z uprzednio nabytych praw.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Materialnoprawną podstawę decyzji wydanej w pierwszej instancji stanowił art. 48 ust. 1 u.g.h. Według tego przepisu podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności, przy czym termin ten może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że jeszcze przed wszczęciem sprawy rozpoznawanej przez sąd skarżąca spółka składała wiosek o przedłużenie, określonego w zezwoleniu, terminu rozpoczęcia działalności i uzyskała prolongatę do [...] kwietnia 2011 r. (decyzją z [...] września 2010 r. nr [...]).
Wniosek sformułowany w rozpoznawanej sprawie był zatem drugim wystąpieniem spółki o przedłużenie raz już przedłużonego terminu. Zasadnie zatem organ w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 zdanie drugie u.g.h., odmówił skarżącej ponownego przedłużenia terminu, skoro termin pierwotny był już raz przedłużony (jednokrotnie). Nie można zatem podzielić zarzutu skarżącej o nieprawidłowej wykładni art. 48 ust. 1 u.g.h. i w konsekwencji niezastosowaniu art. 253a O.p., co zdaniem skarżącej miałoby polegać na błędnym przyjęciu przez organy, że art. 48 ust. 1 u.g.h. znajduje zastosowanie także w sytuacji, gdy niepodjęcie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w terminie wskazanym w zezwoleniu jest skutkiem wyłącznie okoliczności nadzwyczajnych i niezawinionych po stronie operatora gier.
Zgodnie z art. 253a § 1 O.p, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka braku przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się uchyleniu lub zmianie decyzji. Zmianie decyzji w zakresie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności sprzeciwia się bowiem art. 48 ust. 1 zdanie drugie u.g.h, który stanowi jednoznacznie, że termin ten może być przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
Odnosząc się do zarzutu skargi – naruszenia przepisów procedury, polegającego na wydaniu orzeczenia w oparciu o akt prawny, który na tle prawa Unii Europejskiej powinien zostać uznany przez organ za nieobowiązujący i co powinno skutkować odmową jego zastosowania, z powodu niepoddania go obowiązkowej notyfikacji, wskazać należy, że dyrektywa nr 98/34/WE została implementowana do krajowego porządku prawnego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz.U z 2002 r., Nr 239, poz. 2039 ze zm.) oraz zmieniającym je rozporządzeniem z dnia 6 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2004 r., Nr 65, poz. 597), które wydane zostało w oparciu o art. 12 ust.2 ustawy z 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 169, poz.1386), a jej przepisy do prawa krajowego wprowadzone zostały prawidłowo, czego zresztą nie kwestionuje sama skarżąca. Notyfikacji, w myśl § 4 ust.1 rozporządzenia, co do zasady podlegają akty prawne zawierające przepisy techniczne tj. specyfikacje techniczne, inne wymagania, przepisy dotyczące usług, regulacje wprowadzające zakaz produkcji, przywozu lub wprowadzenia produktu do obrotu, świadczenia usług lub prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług (§ 2 pkt 5). Ponadto na mocy § 5 rozporządzenia notyfikacji aktów prawnych podlegają akty prawne wyłączające stosowanie zasady swobodnego przepływu towarów z wyjątkiem przypadków wymienionych w pkt 1-6 ust. 2 § 5 rozporządzenia. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia przez "specyfikacje techniczne" należy rozumieć specyfikację określającą cechy produktu, w szczególności w zakresie jakości, parametrów technicznych, bezpieczeństwa lub wymiarów, w tym w odniesieniu do nazewnictwa, symboli, badań, opakowania, znakowania lub oznaczania, a także procedury oceny zgodności tego produktu, jak również wymagania dotyczące metod i procesów produkcji produktów rolnych, produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi lub zwierzęta, produktów leczniczych i innych produktów, jeżeli wywierają one wpływ na cechy produktu. Natomiast pojęcie "usługi" zostało zdefiniowane w § 2 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z tą definicją jest to usługa w ramach społeczeństwa informacyjnego świadczona za wynagrodzeniem, bez obecności stron (na odległość), poprzez przesyłanie danych na indywidualne żądanie usługobiorcy, przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu do elektronicznego przesyłania i przechowywania danych, włącznie z kompresją cyfrową, która jest w całości przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, drogą radiową, przy użyciu środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych (droga elektroniczną). W świetle uregulowań rozporządzenia usługa oferowana w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie jest świadczona na odległość oraz nie jest świadczona drogą elektroniczną, tym samym nie jest usługą w rozumieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia.
Odnosząc się zaś do dyrektywy z dnia 22 czerwca 1998 r. nr 98/34/WE, ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych wszystkie Państwa Członkowskie muszą być powiadamiane o przepisach technicznych planowanych przez inne Państwa Członkowskie. Dla zapewnienia tego celu Komisja Europejska ma zapewniony bezwzględny dostęp do niezbędnej informacji technicznej przed przyjęciem przepisów technicznych. Zatem Państwa Członkowskie są zobowiązane powiadamiać Komisję o swoich projektach w dziedzinie przepisów technicznych. W uzasadnieniu preambuły dyrektywy zawarto także zastrzeżenie, iż dla zapewnienia bezpieczeństwa prawnego Państwa Członkowskie powinny podać do wiadomości publicznej, że krajowe przepisy zostały przyjęte zgodnie z formalnościami określonymi w dyrektywie.
W preambule dyrektywy 98/34/WE wskazano, iż wspierając sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego, należy zapewnić możliwie jak największą przejrzystość w zakresie krajowych inicjatyw dotyczących wprowadzania norm i przepisów technicznych ((3) preambuły). Jak wskazano w (4) preambuły bariery w handlu wypływające z przepisów technicznych dotyczących produktu są dopuszczalne jedynie tam, gdzie są konieczne do spełnienia niezbędnych wymagań oraz gdy służą interesowi publicznemu, którego stanowią gwarancję. Wszystkie Państwa Członkowskie muszą być powiadamiane o przepisach technicznych planowanych przez jakiekolwiek Państwo Członkowskie ((6) preambuły). Natomiast pojęcie przepisu technicznego zawarte jest w art. 1 pkt. 11 dyrektywy. Przyjmuje ona, iż przepisy techniczne obejmują de facto:
- "przepisy techniczne", specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujących produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujących świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług;
- przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne Państwa Członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności z zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne;
- dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują, w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych;
- specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane są ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomaganie przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasad dotyczących usług; specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem.
W dyrektywie nr 98/34/WE wskazano, iż jej celem jest wspieranie rynku wewnętrznego poprzez stworzenie jak największej przejrzystości w zakresie wprowadzania norm i przepisów technicznych. Analiza art. 8 dyrektywy pozwala także przyjąć, iż Państwa Członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji wszelkie projekty przepisów technicznych, z wyjątkiem tych, które w pełni stanowią transpozycję normy międzynarodowej lub europejskiej, w którym to przypadku wystarczająca jest informacja o przyjęciu normy. Państwa Członkowskie przekazują także Komisji podstawę prawną konieczną do przyjęcia uregulowania technicznego, jeżeli nie zostały one wyraźnie ujęte w projekcie. Co do zasady państwo dokonujące notyfikacji zobowiązane jest do obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej na okres 3 miesięcy. Jest to konieczne, aby Komisja Europejska i inne państwa członkowskie mogły wyrazić opinię czy projektowane przepisy stanowią barierę w swobodzie zakładania przedsiębiorstw, świadczenia usług i przepływu towarów. Zgodnie z art. 12 dyrektywy przepis techniczny przyjmowany przez Państwo Członkowskie musi zawierać odniesienie do dyrektywy nr 98/34/WE. Kwestie związane z normalizacją tekstów prawnych zawierających normy techniczne wielokrotnie poruszano w orzecznictwie ETS. Z ich analizy wynika, iż art. 8 i 9 dyrektywy 83/189 (uchylonej przez dyrektywę 98/34/WE) należy interpretować w ten sposób, że naruszenie obowiązku notyfikacji powoduje, iż odnośne regulacje techniczne nie mogą być stosowane, a zatem nie można się na nie powoływać w stosunku do jednostek (por. wyroki ETS z dnia 30 kwietnia 1996r, C 194/94; z dnia 8 lipca 2007r., C-20/05; z dnia 21 kwietnia 2005r., C 267/03; z dnia 8 września 2005r.1 C 303/04 ). Skutek naruszenia obowiązku notyfikacji w postaci braku związania albo treścią całego aktu prawnego albo treścią (normami prawnymi) jego poszczególnego przepisu (przepisów) nie budzi zastrzeżeń.
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej dotyczył zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poprzez przedłużenie ustalonego w niej terminu rozpoczęcia działalności o kolejne 6 miesięcy. Zatem tylko w tym zakresie dopuszczalne jest badanie wpływu problematyki notyfikacyjnej na stosowalność, a zatem możliwość powołania przez organ art. 8, art. 48 oraz art. 135 ust. 1 u.g.h. jako podstawy prawnej wydanych i kontrolowanych przez sąd decyzji. Zdaniem sądu kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy przepis ograniczający możliwość przedłużenia określonego w decyzji terminu rozpoczęcia działalności tylko jednokrotnie i tylko na okres 6 miesięcy (tj. przepis art. 48 ust. 1 u.g.h.), jak również przepis określający przesłanki jakimi organy powinny kierować się przy rozpoznawaniu tego wniosku (art. 8 u.g.h. w związku z art. 253a O.p) nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Należy w związku z tym zauważyć, iż ochronie przewidzianej w pkt 2 art. 1 Dyrektywy 98/34/WE podlega wyłącznie "usługa społeczeństwa informacyjnego", która spełnia w trakcie jej świadczenia jednocześnie cztery wymogi: powinna być świadczona za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczna, na indywidualne żądanie odbiorcy usług.
Działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie jest jednak świadczona na odległość i nie jest świadczona drogą elektroniczna. "Droga elektroniczna" oznacza, iż usługa jest przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania (włącznie z kompresją cyfrową) oraz przechowywania danych, i która jest całkowicie przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, odbiornika radiowego, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych, zaś do usług które nie są świadczone "na odległość" dyrektywa zalicza usługi świadczone w fizycznej obecności dostawcy i odbiorcy, nawet jeżeli korzystają oni z urządzeń elektronicznych, a wśród nich wymienia udostępnienie gier elektronicznych w salonie przy fizycznej obecności użytkownika. Z powołanych względów odpada potrzeba rozważania czy w pozostałym zakresie przepisy ustawy, dotyczące działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, stanowią specyfikację techniczną. W tym kontekście należy uznać, iż nie zachodzą wątpliwości prowadzące do uruchomienia trybu pytania prejudycjalnego w stosunku do wskazanych przepisów ustawy o grach hazardowych (art. 234 TWE). Skoro zatem wskazane przez skarżącą art. 48 ust. 1 i art. 135 ust. 1 u.g.h., nie wymagały notyfikacji, a tym samym unormowań tych nie można było uznane za bezskuteczne, to w konsekwencji nie można kwestionowanych przez spółkę przepisów postrzegać jako ograniczających swobodę przedsiębiorczości lub swobodę przepływu usług (art. 49 i art. 56 TFUE), czy jako środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w rozumieniu art. 34 TFUE.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez art. 48 ust. 1 u.g.h. norm Konstytucji RP wskutek – jak podnosi strona skarżąca – wprowadzonych ograniczeń przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności (zarówno co do czasu, jak i liczby przedłużeń) w stosunku do u.g.z.w., która w ogóle nie regulowała zmiany terminu rozpoczęcia działalności (co pozwalało dokonywać takich zmian w trybie art. 155 k.p.a.), wskazać należy, że w świetle dominującego w orzecznictwie zapatrywania, sądy administracyjne nie są uprawnione do konkurującego z kompetencją Trybunału Konstytucyjnego badania legalności ustaw oraz aktów prawa z ustawą zrównanych. Zatem problem konstytucyjności określonych przepisów u.g.h, to jest art. 129 i ust. 1 oraz art. 135 ust. 1 tej ustawy, należy rozważyć jedynie w zakresie oceny zaistnienia wątpliwości uzasadniających przedstawienie TK pytania prawnego. Zgodnie z art. 193 Konstytucji każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Analiza ta sprowadzałaby się do ustalenia, czy mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy hazardowej mogą naruszać zasady konstytucyjne albo godząc bezpośrednio w określony katalog praw. Badanie istoty "wątpliwości konstytucyjnych" wymaga rozważenia charakteru sytuacji prawnej skarżącej. Przebiega ono w związku z jakimś prawem publicznym skonkretyzowanym do postaci danego interesu prawnego w danym postępowaniu administracyjnym, a prawami i wolnościami konstytucyjnymi ( por. A. Wróbel [w:] System prawa administracyjnego. Instytucje prawa administracyjnego, Warszawa 2010, s. 332 i nast.). Interes prawny strony skarżącej należy tu rozpatrywać w kontekście możności żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie zmiany terminu rozpoczęcia działalności polegającej na prowadzeniu gier na automatach o niskich wygranych. Wskazać w związku z tym wymaga, iż pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy uprawnienie przysługujące podmiotom polegało na możności żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego z art. 155 Kpa dotyczącego określonego i nabytego już prawa. Prawem tym, w sensie materialnym, może być "prawo prowadzenia działalności gospodarczej na warunkach określonych w zezwoleniu". To prawo zaskarżoną decyzją nie zostało naruszone. Zgodnie bowiem z art. 117 u.g.h., udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy zezwolenia na urządzenie i prowadzenie gier i zakładów wzajemnych zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia. Natomiast czym innym jest charakter prawny uprawnienia (możności) domagania się zmiany terminu rozpoczęcia działalności, wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. W tym zakresie nie nosi ono cechy bezwzględnego prawa podmiotowego lub jego ekspektatywy. Podkreślenia w związku z tym wymaga, iż pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy zmiana decyzji administracyjnej w odniesieniu do tego właśnie uprawnienia przebiegała w graniach uznania administracyjnego wedle przesłanek określonych w art. 155 Kpa. O ile zatem można rozważać istnienie po stronie skarżącej jakiegoś interesu prawnego w domaganiu się tej zmiany, to nie sposób stanowczo twierdzić, iż u.g.h jako prawo nowe, w tym zakresie godzi bezpośrednio w jakieś nabyte prawo podmiotowe w sposób prowadzący do naruszenia zasad konstytucyjnych. Przyjmuje się bowiem, że ochrona praw nabytych może dotyczyć wyłącznie praw podmiotowych przyznanych ostateczną decyzją administracyjną, co w przypadku rozpoznawanej sprawy polegałoby na ochronie praw wynikających z treści decyzji ostatecznej z [...] października 2009 r., zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Prawa nabyte tą decyzją ostateczną nowa regulacja zawarta w u.g.h honoruje, na co wskazuje przepis art. 117 ust. 1 u.g.h. W ocenie sądu ochrona ta, w świetle zasady trwałości decyzji ostatecznej, nie rozciąga się jednak na - inicjowane z wniosku strony - postępowania nadzwyczajne czyli takie, które mają na celu zmianę lub uchylenie decyzji w szczególnych okolicznościach albo ochronę utraconego zysku (por. uzasadnienie wyroku TK z dnia 8 kwietnia 1998 r., K 10/97). Z tych zatem względów nie można stanowczo stwierdzić, iż skarżąca została pozbawiona jakiegoś podmiotowego prawa, które uzyskała na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, bądź też nałożono na nią, jako na posiadacza zezwolenia nowy obowiązek, którego wcześniej przepisy prawa nie określały (podobnie WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 21 lipca 2020 r. w sprawie l SA/ Bk 237/10).
Na kanwie formułowanego w podobnych sprawach zarzutu dotyczącego przebiegu trybu legislacyjnego to podlegały one rozważeniu z tej przyczyny, iż wadliwość ustanowienia aktu prawnego ma wpływ na każdy z jego przepisów, w tym także zastosowany w niniejszej sprawie. W dotychczasowym orzecznictwie TK wskazywano, że jednym z aspektów zasady legalizmu jest zakaz naruszeń prawa proceduralnego przez organ w toku procesu prawotwórczego (por. wyrok TK z 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01, OTK ZU nr 3/A/2002, poz. 34). Dochowanie trybu ustawodawczego uregulowanego w przepisach Konstytucji jest warunkiem dojścia ustawy do skutku. Kompetencje poszczególnych organów w tym procesie są ściśle wyznaczone, a pozaprawne działania – wykluczone (szerzej: por. Z, Czeszejko-Sochacki, O niektórych problemach konstytucyjnej procedury legislacyjnej, [w:] Konstytucja, wybory, parlament, Warszawa 2000. s, 39). Szybkość postępowania ustawodawczego sama w sobie nie może stanowić zarzutu niekonstytucyjności. Jak wskazuje TK w wyroku z 23 marca 2006r. (K 4/06 OTK-A 2006/3/32), może być ona oceniana po pierwsze ze względu na wpływ, jaki wywierała na respektowanie pluralistycznego charakteru parlamentu, tzn. przez badanie, czy przebieg prac parlamentarnych nie pozbawił określonej grupy parlamentarnej możliwości przedstawienia w poszczególnych fazach postępowania ustawodawczego swojego stanowiska. Po drugie, z punktu widzenia związku między szybkim tempem prac ustawodawczych, a jakością ustawy. Jednak ten drugi aspekt podlega weryfikacji w toku postępowań oceniających merytoryczną wartość przepisów ustawy. W tym zakresie zasadność postawienia TK pytania konstytucyjnego zależy od wystąpienia istnienia dotyczącego zachowania tych standardów, które pozwalają na powzięcie uzasadnionych wątpliwości sprowadzających się w istocie do argumentów obalających domniemanie konstytucyjności ustawy. W orzecznictwie TK akcentowana jest bowiem teza, iż nie powinien on wkraczać w prawa parlamentu w dziedzinie przysługującej mu swobody ustawodawczej, jeżeli nie nastąpią dostatecznie ważkie i udowodnione naruszenia określonych w prawie reguł postępowania świadczące o przekroczeniu granic swobody ustawodawczej (wyrok z TK dnia 18 lutego 2003 r.; K 24/02, OTK-A 2003/2/11). Kompetencja sądu administracyjnego do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TK wymaga jednak zaistnienia rzeczywistych wątpliwości w danej sprawie co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją. W świetle przedstawionej argumentacji dotyczącej problematyki przebiegu tworzenia prawa, rozpoznawanej przecież w rozumieniu art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a), poza przedmiotem postępowania administracyjnego, nie było zatem podstaw do wyrobienia poglądu prawnego w kwestii niezgodności przebiegu procesu legislacyjnego z Konstytucją. W szczególności nie mógł w sprawie zostać zgromadzony materiał faktyczny dotyczący procesu tworzenia prawa, gdyż organ administracyjny nie jest uprawniony do oceny konstytucyjności stosowanego aktu. W tym zaś zakresie ewentualne poszukiwanie go przez sąd administracyjny naruszałoby również normy art. 106 § 3 p.p.s.a. Dodać należy, że wskazane stanowisko nie ogranicza dyspozycji skarżącej. Oznacza tylko tyle, iż podnoszone kwestie mogą być ewentualnie przedmiotem kontroli trybunalskiej w innym trybie, w szczególności na zasadach określonych w art. art. 79 ust. 1 lub art. 191 Konstytucji RP.
Dlatego też sąd nie znalazł dostatecznych podstaw, aby na podstawie art. 193 Konstytucji RP przedstawić TK pytanie prawne co do zgodności art. 48 ust. 1 u.g.h. (stosowanego w związku z art. 135 ust. 1 u.g.h.) z art. 2, art. 31 ust. 3 w związku z art. 22, art. 61, art. 7 w związku z art. 123 ust. 1 Konstytucji RP.
Sąd nie znalazł także podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu udzielenia przez ETS odpowiedzi na pytania prejudycjalne sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku lub udzielenia odpowiedzi na przez TK na pytanie prawne sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wskazać bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skierował w trzech sprawach (sygn. akt III SA/Gd 261/10, III SA/Gd 262/10 i III SA/Gd 352/10 odpowiednio pytania prawne do ETS: "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry", "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych", oraz "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych"
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Po 549/10 zwrócił się do TK z pytaniem prawnym "Czy art. art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z 2009 r.) uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych."
Przedmiotem zatem spraw, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wystosował pytania prawne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej był: zakaz zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry, zakaz wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, oraz zakaz przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Z kolei przedmiotem sprawy o sygn. akt II SA/Po 549/10, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zwrócił się z pytaniem prawnym do TK była zmiana zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa zmiany decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności (art. 48 ust. 1 u.g.h). Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie ma tożsamości przedmiotu sprawy i dlatego wynik postępowania przed ETS oraz TK, nie będzie miał wpływu na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy.
Sąd nie dopatrzył się także naruszeń przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, że wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania został rozpoznany, a legalność rozstrzygnięcia organu w tym zakresie stanowi przedmiot badania w odrębnej sprawie. Rozpoznany został także wniosek skarżącej zgłoszony w piśmie z [...] czerwca 2011r. o przeprowadzenie rozprawy oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków właścicieli lokali na okoliczność przyczyn nieuruchomienia w lokalach użytkowych punktów gier. Organ postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] odmówił przeprowadzenia rozprawy a następnie po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na to postanowienie, postanowieniem z [...] sierpnia 2011r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia, słusznie wskazując w uzasadnieniu, że norma art. 200a O.p nie zawiera dyspozycji co do możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia wydanego w zakresie odmowy przeprowadzenia rozprawy a strona może zaskarżyć postanowienie w odwołaniu od decyzji. Natomiast postanowieniem z [...] sierpnia 2011r. nr [...] organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, zasadnie stwierdzając, że postępowanie niniejsze nie odnosi się do kwestii przyczyn, które spowodowały nie rozpoczęcie działalności w zakresie wskazanym w decyzji z [...] października 2009 r. (a tego dotyczył wniosek o przesłuchanie świadków), lecz postępowanie to dotyczy skutków prawnych tego stanu faktycznego. Z akt sprawy wynika także, że organ zapewnił stronie, przed wydaniem decyzji w pierwszej jaki i drugiej instancji, możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając legalność zastosowania przez organ przepisów prawa nowego oraz braku w tym zakresie uchybień o charakterze procesowym mającym wpływ na treść wydanej decyzji bądź naruszeń kwalifikowanych, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło