II SA/Go 78/11

Dnia 27 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.N. i D.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. C.N. i D.N. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] uchylającą w całości wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzję Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] w przedmiocie przyznania C.N. pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Postanowieniem z dnia 8 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił powyższą skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., z uwagi na wniesienie jej po upływie ustawowego trzydziestodniowego terminu. Jak wynika bowiem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została doręczona skarżącym w dniu 22 listopada 2010 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję Kolegium rozpoczął swój bieg w dniu następnym, tj. 23 listopada 2010 r. i upłynął z dniem 23 grudnia 2010 r. Skarżący wnieśli natomiast skargę składając ją w siedzibie organu w dniu 5 stycznia 2011 r. i z tej przyczyny nie mogła ona zostać rozpoznana pod względem merytorycznym. C.N. i D.N. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Ustanowiony na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik skarżących został wezwany do sprecyzowania tego wniosku poprzez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu do zaskarżenia decyzji SKO z dnia [...] października 2011r. nr [...] (który to termin rozpoczął swój bieg w dniu 23 listopada 2010 r. i upłynął z dniem 23 grudnia 2010 r.) wynikło z przyczyn niezawinionych przez skarżących, pod rygorem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w oparciu o okoliczności wynikające z akt sprawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z powodu zaniedbania po stronie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, polegającego na nieprecyzyjnym pouczeniu strony o przysługującym jej środku zaskarżenia, rodzaju i sposobie jego wniesienia od decyzji Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej, orzekającej ponowną zmianę zasiłku okresowego na miesiące styczeń-marzec 2010 roku, otrzymanej przez stronę w dniu 21 grudnia 2010 roku Skarżący w dniu 5 października 2010 roku wnieśli do SKO odwołanie od decyzji C.P.R.iP.S. nr [...] z dnia [...] września 2010 roku oraz od wszystkich decyzji wydanych przez Centrum od stycznia do września 2010 roku. W wyniku stwierdzonych uchybień SKO wydało w dniu [...] października 2010 roku decyzję, na mocy której uchyliło jedną z zaskarżonych decyzji C.P.R.iP.S. jako organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2010 roku i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Następstwem tego była nowa decyzja C.P.R.iP.S., którą skarżący otrzymali w dniu 21 grudnia 2010 roku (potraktowali ją jako odpowiedź na decyzję SKO), a z którą również się nie zgadzali. W związku z powyższym następnego dnia, tj. 22 grudnia 2010 roku zjawili się osobiście w SKO celem ustalenia, jakie kroki prawne mogą dalej podjąć w sprawie, aby doprowadzić do uchylenia niekorzystnych decyzji. Skarżący pozostawali w przekonaniu, że decyzja SKO z dnia [...] października 2010 roku w istocie nic nie rozstrzygała, bowiem wydana w jej następstwie nowa decyzja C.P.R.iP.S. ponownie w kwestii zasiłku okresowego orzekała dla nich niekorzystnie, stąd też w złożonym przez nich wniosku o przywrócenie terminu zarzucili bezczynność SKO. W sytuacji kiedy skarżący zgłosili swoje zastrzeżenia co do trafności zarówno decyzji SKO jak i Centrum uzyskali nieprecyzyjne pouczenie. SKO wskazało moim mandantom, że muszą wnieść nową skargę, podlegającą rozpoznaniu przez WSA w terminie 30 dni do otrzymania przez nich decyzji z Centrum. Należało jednak skarżących dokładniej pouczyć, że przysługuje im odwołanie od nowej decyzji Centrum w terminie 14 dni do SKO, a termin do wniesienia skargi na decyzję SKO upływał im 22 grudnia 2010 roku. Skarżący złożyli w dniu 5 stycznia br. skargę do WSA, w której zaskarżyli zarówno decyzję SKO, jak i wydaną jej następstwie decyzję Centrum, pozostając jednak w uzasadnionym błędnym przekonaniu, że termin 30 dniowy rozpoczął swój bieg od dnia 21 grudnia 2010 roku i został przez nich zachowany. Wydaje się przy tym, że skarga C.N. i D.N. powinna zostać potraktowana jednak jako odwołanie. W związku z powyższym fakt pozostawania przez skarżących w uzasadnionym okolicznościami sprawy błędzie wyłącza ich winę za niedochowanie terminu. Niedotrzymanie terminu wynikało z przyczyn od nich niezawinionych, polegających na nieprecyzyjnym pouczeniu ich co do środka zaskarżenia, rodzaju, terminu i sposobu jego wniesienia. O fakcie uchybienia terminowi skarżący dowiedzieli się dopiero z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Od tej zatem chwili przestali być w błędzie, co sprawia że wniosek o przywrócenie terminu złożony został prawidłowo w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okazał się niezasadny. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W nauce prawa oraz orzecznictwie sądowym do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, jak również mylne poinformowanie strony o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia. Pogląd taki został zaprezentowany m.in. w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 343/05, LEX nr 199545, co do zasady nie budzi on wątpliwości w orzecznictwie. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis Warszawa 2008, s. 381 oraz przywołane tam orzecznictwo sądowe). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło w wyniku błędnego pouczenia udzielonego skarżącym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Prawdą jest, że decyzja SKO z dnia [...] października 2010 roku, z uwagi na swój kasatoryjny charakter, nie rozstrzygała merytorycznie o istocie sprawy, jeżeli jednak pomimo tego skarżący zamierzali ją zakwestionować, wówczas całkowicie nieuzasadnionym było ich przekonanie, że termin do wniesienia skargi na decyzję Kolegium biegnie od dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez ten organ. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] zawierała bowiem zwięzłe, ale jednocześnie jasne i precyzyjne pouczenie o środku zaskarżenia – stronie przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą należało wnieść za pośrednictwem Kolegium w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, tj. od 23 listopada 2010r. do 23 grudnia 2010r. Podobnie decyzja Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] (stanowiąca przedmiot rozpoznania Sądu w sprawie II SA/Go 122/11) zawierała prawidłowe pouczenie, iż przysługuje od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Centrum, w terminie 14 dni od dnia otrzymania. W sytuacji zatem, gdy obydwie powyższe decyzje zawierały prawidłowe pisemne pouczenia co do sposobu i terminu ich zaskarżenia, Sąd nie ma podstaw do uwzględnienia argumentacji skarżących o udzieleniu im błędnego pouczenia w tym zakresie. Tym samym brak winy skarżących w uchybieniu terminu nie został uprawdopodobniony. Ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia skargi byłoby możliwe wówczas, gdyby skarżący (lub ich pełnomocnik) wykazali lub co najmniej uprawdopodobnili, że uchybienie terminowi biegnącemu od 23 listopada 2010 r. do 23 grudnia 2010 r. było wynikiem niezawinionej przez skarżących okoliczności, której wystąpieniu, pomimo dołożenia największej staranności, nie byli w stanie zapobiec. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.