II SA/Go 78/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. W.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącu wrześniu 2018 r. Skarga powyższa została przesłana przez skarżącego do SKO drogą elektroniczną. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 lutego 2019 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie skargi własnoręcznie podpisanej - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu 16 lutego 2019 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru – k. 12 akt sprawy). W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braku skargi. Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. wniesionym drogą elektroniczną skarżący poinformował Sąd, iż skargę własnoręcznie podpisaną wniósł za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy podkreślić, iż skarga wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego podlega merytorycznemu rozpoznaniu jedynie w sytuacji, gdy spełnia niezbędne wymogi formalne przewidziane przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonego aktu, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Jednym z wymogów dotyczących każdego pisma w postępowaniu sądowym jest - zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - podpis strony. Przy czym w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwe skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego pisma opatrzonego podpisem elektronicznym. Pismo takie, po jego wydrukowaniu, jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez złożenie podpisu własnoręcznego. W myśl art. 49 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jeżeli pismo strony (skarga) nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W przedmiotowej sprawie skarga nie została podpisana przez skarżącego własnoręcznie. W związku z powyższym skarżący został wezwany przez Sąd do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego skargi poprzez jej własnoręczne podpisanie, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu 16 lutego 2019 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął z dniem 23 lutego 2019 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie złożył do Sądu własnoręcznie podpisanej skargi, lecz złożył jedynie wyjaśnienia przesłane drogą mailową. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że przedmiotowa skarga W.S. została przesłana do organu drogą elektroniczną (w formacie pdf) jako załącznik do pisma przewodniego skarżącego, opatrzonego jego podpisem elektronicznym. Tymczasem w świetle przywołanego wyżej przepisu art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Przyjmuje się, iż podpis stanowi napisany lub uwierzytelniony znak ręczny, oznacza to, że podpis musi być własnoręczny. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r., poz. 570), przepisów tej ustawy nie stosuje się m.in. do sądów administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wobec czego sądy administracyjne nie są obowiązane do posługiwania się w korespondencji elektronicznej certyfikatami, o których mowa w ustawie z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1579). Oznacza to, że dla skuteczności pisma wnoszonego drogą elektroniczną, konieczne jest jego późniejsze opatrzenie własnoręcznym podpisem. W aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na jednoznaczną treść art. 46 p.p.s.a. – nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2013 r. poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 12 maja 2014 r., sygn. I OPS 10/13, CBOIS). Z przeprowadzonej analizy akt sprawy wynika, że skarżący złożył własnoręcznie podpisaną skargę w siedzibie organu I instancji, tj. Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 22 lutego 2018 r. (data prezentaty), która z kolei została mu zwrócona wraz z innymi pismami składanymi w siedzibie organu I instancji w dniu 28 lutego 2019 r. Należy podkreślić, że 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi jest terminem ustawowym, który nie może być skracany, ani przedłużany. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Za równoznaczne z nieuzupełnieniem braków formalnych skargi rozumie się także uzupełnienie braków po wyznaczonym przez sąd terminie. W przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 65 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zgodnie z którym podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowanie terminu, bowiem dotyczy on jedynie postępowania administracyjnego. Natomiast ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera analogicznej regulacji. Nie zawiera ona również regulacji, która pozwoliłaby uznać, iż każde pismo strony, w tym także ponownie składana skarga, w konsekwencji wezwania przez sąd do uzupełnienia braków formalnych, powinna być wniesiona za pośrednictwem organu, którego czynności ona dotyczy. Zapis taki, wynikający z treści art. 54 § 1 p.p.s.a., dotyczy wyłącznie pierwotnie wnoszonej skargi. Kolejne pisma powinny być zatem wnoszone już bezpośrednio do sądu bez pośrednictwa jakichkolwiek organów administracji publicznej. W świetle powyższych okoliczności, wobec nieuzupełnienia braku formalnego skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.