II SA/Go 781/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia: odrzucić skargę. W dniu 16 stycznia 2017 r. D.B. zażądała wyjaśnień od Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej także jako Kolegium) w sprawie złożonej przez stronę korespondencji dotyczącej Kurii Biskupiej Diecezji [...]. W ramach przysługujących uprawnień Kolegium pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] wyjaśniło stronie, iż Kuria Biskupia nie jest organem administracji publicznej, w związku z czym jej działania nie podlegają nadzorowi Kolegium i w sprawie korespondencji kierowanej do tej instytucji, strona powinna się zwrócić do jej adresata. Nawiązując do pisma SKO z dnia [...] stycznia 2017 r. D.B. pismem z dnia [...] lutego 2017 r. domagała się odesłania załączników w sprawie oznaczonej numerem [...]. W odpowiedzi na wniosek strony, SKO pismem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] poinformowało, że w tej sprawie powinna zwrócić się bezpośrednio do instytucji, która jest adresatem pism. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. strona wystąpiła do Kolegium o podanie informacji, kto sprawuje nadzór nad Kurią Biskupią Diecezji [...]. W odpowiedzi na powyższe, SKO pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] poinformowało D.B., że Kuria Biskupia nie jest organem administracji publicznej i nie podlega nadzorowi przez inny organ. W związku z tym SKO pouczyło stronę, że w sprawie uzyskania informacji o organie nadzorującym Kurię Biskupią, należy zwrócić się do instytucji kościelnej. Dodatkowo organ zakomunikował stronie, że dalsza korespondencja w sprawie jest niecelowa. W dniu 4 maja 2017 r. wpłynęło pismo D.B., w którym to strona zwróciła się z ponowną prośbą o podjęcie czynności nadzoru wobec instytucji kościelnej w celu doprowadzenia do udzielania wnioskodawczyni pomocy. Odpowiadając na powyższe, SKO pismem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] wyjaśniło, że Kolegium nie jest organem nadzoru nad żadną instytucją pozarządową, w tym nad instytucją kościelną. Dodatkowo poinformowało, że nie posiada instrumentów prawnych do wpływania na te instytucje w jakimkolwiek zakresie, w tym także na w oparciu o wskazany przez wnioskodawczynię przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.). W dniu 20 lipca 2017r. D.B. wniosła skargę za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego do tutejszego Sądu na pismo z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. Skarżąca zwróciła się o ponowną weryfikację, bardziej dokładną, szczegółową, wnikliwą analizę jej spraw. Dnia 21 lipca 2017 r. skarżąca dołączyła plik pism, które przedstawiła jako uzupełnienie skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Jak stanowi art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie skarżąca D.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym Kolegium podkreśliło, że nie jest organem nadzoru nad żadną instytucją pozarządową, w tym nad instytucją kościelną. Dodatkowo SKO poinformowało, że nie posiada instrumentów prawnych do wpływania na te instytucje w jakimkolwiek zakresie, w tym także na w oparciu o wskazany przez wnioskodawczynię przepis art. 2 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo SKO nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a., ani też sprzeciwem od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Kolegium mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Zaskarżone pismo Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] nie posiada tej ostatniej cechy, ponieważ brak jest bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Powyższe prowadzi do wniosku, że pismo to, będące jedynie pismem zawierającym określone wyjaśnienia, nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przy czym zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym.