II SA/Go 782/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r. J.O. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy, odmówił wznowienia postępowania w sprawie. Na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium podało, iż zgodnie z art. 150 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. (t.j. do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania) jest w zasadzie organ, który wydał decyzję ostateczną. W rozpatrywanej sprawie organem tym jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie w sprawie, zaś decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] odmówiło uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. W decyzji zostało zawarte pouczenie, że na decyzję służy stronie prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem SKO, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J.O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. podnosząc, że jest ona niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Rozdział 12 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujący problematykę wznowienia postępowania administracyjnego, nie zawiera żadnych szczególnych uregulowań w zakresie środków zaskarżenia służących od decyzji kończących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Stąd też w piśmiennictwie przyjmuje się, że sprawa wznowienia postępowania jest sprawą administracyjną podlegającą rozpatrzeniu zgodnie z regułami wyznaczonymi przepisami k.p.a. Zgodnie z art. 78 Konstytucji RP każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady i tryb zaskarżania określa ustawa. Jedną z zasad ogólnych rządzących postępowaniem administracyjnym jest zasada dwuinstancyjności, przewidziana w art. 15 k.p.a., której istota polega na tym, że każda sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu. Ograniczenie tej zasady może być wprowadzone tylko przepisem ustawy. Od decyzji kończącej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, na podstawie zasady dwuinstancyjności, służy prawo odwołania. Tylko taka wykładnia jest zgodna z art. 78 Konstytucji RP. Wyjątki od tej zasady i tryb zaskarżania określa ustawa. Przepisy k.p.a. nie wprowadzają bowiem expressis verbis wyłączenia prawa odwołania od tego rodzaju decyzji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 688). Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W konsekwencji od decyzji samorządowego kolegium odwoławczego kończącej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który należy złożyć do tego organu w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Jan Ostrowski wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastosował się do błędnego pouczenia zawartego w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Jednocześnie nie złożył przysługującego mu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co powoduje, że skarga została wniesiona bez zachowania wynikającego z art. 52 § 1 p.p.s.a. wyczerpania środków zaskarżenia. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego bez zachowania tego wymogu uznaje się za jedną z przyczyn niedopuszczalności skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., co obliguje Sąd do jej odrzucenia. W tej sytuacji, na podstawie przywołanego art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. Na marginesie dodać należy, iż z uwagi na błędne pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z [...] sierpnia 2009 r. skarżący powinien rozważyć złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego. Czynności tych należy dokonać w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, co wynika z art. 58 § 2 k.p.a. Dodatkowo pod adresem Samorządowego Kolegium Odwoławczego należy poczynić uwagę, że w decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] mowa jest o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], podczas gdy z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja z [...] sierpnia 2009 r. wydana w sprawie J.O. została opatrzona numerem [...].