II SA/Go 786/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. i H.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 grudnia 2008 r. M.M. i H.M. zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w wysokości 176 zł. W terminie 7 dni do odebrania powyższego zarządzenia skarżący uiścili wpis. 22 grudnia 2008 r. wpłynął do sądu wniosek M.M. i H.M. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych dysponują dochodem w wysokości 2.529,39 zł (netto). Skarżący podali, że czynsz za mieszkanie wynosi 490 zł (opłaty za gaz -50 zł, energię - 95 zł, TV - 115 zł, telefon - 55 zł) oraz wskazali, ze ponoszą także znaczne wydatki związane z leczeniem chorego syna. W uzupełnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przedłożyli rachunki oraz padali, że koszty zakupów leków, leczenia to około 275 zł, zaś na wyżywienie przeznaczają miesięcznie około 1.400 zł. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, iż zachodziłaby przesłanka uzasadniająca zwolnienie M.M. i H.M. z ponoszenia kosztów sądowych. Należy wskazać, że dochód skarżących z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych nie jest niski 2.529, 39 zł (netto). Nie można także tracić z pola widzenia, że skarżący uiścili wpis od skargi w wysokości 176 zł. Nie negując zatem ponoszonych przez skarżących wydatków, należy uznać, iż są oni w stanie poczynić pewne oszczędności, które mogą przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Wymaga podkreślenia, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że M.M. i H.M. nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.