II SA/Go 786/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia z dnia 31 października 2011r. Przewodniczącego II Wydziału, K.K. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. 1 grudnia 2011r. do sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku K.K. podał, że wraz z żoną z tytułu świadczeń emerytalnych osiągają miesięcznie dochód w wysokości 3.505,57 zł (brutto). Skarżący wskazał, że posiada na utrzymaniu niepełnosprawnego syna, który otrzymuje rentę w wysokości 611,67 zł. K.K. oświadczył, że ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw (400 zł miesięcznie) i z tytułu ogrzewania mieszkania. Referendarz sądowy postanowieniem z 7 grudnia 2011r. odmówił K.K. przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie posiada oszczędności ani też rachunków bankowych. Nadto skarżący wskazał na załączone wcześniej do akt zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt ponoszenia przez niego wysokich kosztów leczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie przypomnieć należy, że przepisy art. 245 i art. 246 p.p.s.a. stanowią odstępstwo od generalnej zasady zawartej w art. 199 p.p.s.a. ponoszenia przez stronę kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie częściowe dotyczy tylko opłat sądowych w całości lub części albo tylko wydatków albo tylko opłat sądowych i wydatków lub ustanowienia adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Stanowi ona formę dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W zakresie przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy konieczne jest dokonanie oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Sąd wydając postanowienie o udzieleniu prawa pomocy musi na podstawie całokształtu informacji przekazanych przez wnioskodawcę nabrać przekonania, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie pomocy. Z treści złożonego przez skarżącego oświadczenia w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z załączonych do niego dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i synem. Źródło dochodu skarżącego stanowi emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1847,78 zł, zaś żona skarżącego pobiera emeryturę w wysokości 1651,79 zł. Syn skarżącego jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i jako osoba niepełnosprawna pobiera rentę w kwocie 611,67 zł. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje w mieszkaniu – 49 metrów kwadratowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał przede wszystkim na trudną sytuację materialną rodziny, wysokie koszty prowadzenia gospodarstwa domowego i duże wydatki związane z leczeniem skarżącego. Na potwierdzenie powyższego skarżący załączył do wniosku kserokopie: dowodów wypłaty emerytur i renty, dowodów uiszczenia opłat za prąd (244,59 zł), gaz (od 300 do 400 zł) i czynsz (220 zł). Nadto skarżący przedłożył kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2011 r. wystawionego przez poradnię ogólną niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej ,,S", w którym stwierdzono, iż pacjent jest w zaawansowanym wieku, z powodu schorzeń wymaga opieki innych osób i przyjmowania kosztownych leków. W ocenie Sądu wniosek K.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest uzasadniony. Trzyosobowe gospodarstwo domowe skarżącego uzyskuje łącznie dochód brutto w wysokości ponad 3.500 zł. Emerytura zarówno skarżącego jak i jego małżonki znacząco przekraczają wysokość najniższej emerytury, która zgodnie z Komunikatem Prezesa ZUS z dnia 16 lutego 2011 r. (MP Nr 15 poz. 162) wynosi 728,18 zł. Jednocześnie przy w/w dochodach skarżący nie wykazał szczególnych obciążeń finansowych czy też innych okoliczności, które wpłynęły na pogorszenie jego sytuacji materialnej, uzasadniając tym samym zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. Ponoszone przez niego koszty utrzymania mieszkania (rachunki za korzystanie z prądu, gazu itp.) nie odbiegają od normy. Natomiast pomimo wezwania skarżący nie przedłożył rachunków potwierdzających ponoszone przez niego wysokie koszty zakupu leków. Samo zaświadczenie załączone przez skarżącego do akt nie potwierdza jakiej wysokości są to wydatki na leki, czy są one ponoszone comiesięcznie czy też sporadycznie. Ponadto należy zauważyć, iż wpis od skargi do uiszczenia którego skarżący został wezwany jest najniższym wpisem i wynosi 100 zł. Zdaniem Sądu sytuacja majątkowa skarżącego umożliwia poniesienie przez niego wydatku w tej wysokości. Mając na uwadze powyższe zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący nie jest w stanie ponieść w/w kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego oraz jego rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 245 oraz art. 246 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. .