II SA/Go 789/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Mirosław Trzecki Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pisma uchyla zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z prośbą o przekazanie jej pisma adresowanego do Konfederacji Episkopatu Polski. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzekające w składzie Robert Gwidon Makarowicz, Renata Wierzbicka-Matosz i Luiza Cierpioł, orzekło o zwrocie pisma, wskazując w uzasadnieniu, że samorządowe kolegia odwoławcze w myśl ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 1 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych w sprawach o których mowa w art. 1 ust. 1, kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji. SKO wskazało na treść art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej jako "k.p.a.", który stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Kolegium stwierdziło, że z treści pisma skarżącej jednoznacznie wynika, że podanie kierowane jest do organu niewłaściwego jakim jest SKO, nie natomiast do adresata pisma. Na powyższe postanowienie D.B. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] SKO utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] podnosząc, że skład orzekający SKO, który rozpoznawał wniosek D.B. na posiedzeniu w dniu 20 czerwca 2013 r., prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz stan prawny. Z art. 19 k.p.a. wynika nadto, że organy administracji publicznej są zobligowane do przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Na powyższe postanowienie D.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia Kolegium. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, jednakże z przyczyn odmiennych niż w niej podniesione. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto z mocy przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd, sprawując kontrolę legalności zaskarżonego aktu, rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem dyspozycji art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej jako "k.p.a.". Stosownie do treści art. 24 §1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy tym różni się od odwołania, że nie ma on konstrukcji względnie dewolutywnej, jest bowiem rozpatrywany przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Nie będą miały zatem zastosowania takie przepisy, jak art. 129 § 1, art. 132, art. 133, art. 136 ostatnie zdanie. Pozostałe przepisy dotyczące odwołań od decyzji stosuje się wprost (Duże Komentarze Becka, B. Adamiak/ J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 8 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2006, str. 582). Przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. stanowi zwykły środek zaskarżenia, różniący się od odwołania jedynie brakiem cechy dewolutywności. Odesłanie w art. 127 § 3 zdanie ostatnie do przepisów dotyczących odwołań, oznacza obowiązek przyjęcia rozwiązań zapewniających stronie bezstronność i obiektywizm przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ odwoławczy, a do takich należy wyłączenie członka organu kolegialnego w przypadku, o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W myśl art. 27 §1 k.p.a. zdanie pierwsze, członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. Przepis ten dotyczy organów kolegialnych sprawujących orzecznictwo indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, a do takich należą samorządowe kolegia odwoławcze. Zgodnie natomiast z art. 27 § 1a k.p.a., członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. Kierując się powyższymi rozważaniami, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie członkowie Kolegium rozpatrujący wniosek skarżącej z dnia [...] czerwca 2013 r. podlegali z mocy ustawy wyłączeniu od rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]. Tymczasem jeden z członków ze składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego (Renata Wierzbicka-Matosz), rozpatrującego wniosek z dnia [...] czerwca 2013 r. orzekał również w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy. Tym samym zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], zapadłe w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydane zostało z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczy taki skład orzekający, aby nie znaleźli się w nim członkowie tego organu, którzy wydali postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.