II SA/Go 79/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Mirosław Trzecki Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T.G. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 114 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908) z upoważnienia Prezydenta Miasta, Naczelnik Wydziału Komunikacji skierował T.G. posiadającego prawo jazdy kat. B nr [...] na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r., w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego – na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. B. Od decyzji tej T.G. wniósł odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na skutek złożonej skargi przez T.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w dniu 29 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego), w której domagał się: - zmiany decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. poprzez uchylenie decyzji Naczelnika Wydziału Komunikacji z dnia [...] września oraz umorzenia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, ewentualnie - zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Wydziału Komunikacji, z dnia [...] września 2009 r., ewentualnie - uchylenie zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] stycznia 2010 r. działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1270) uchyliło w całości wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzję z dnia [...] września 2009 r nr [...] w sprawie skierowania T.G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ administracji podał że z akt sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] kierująca na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wydana została na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. w związku z otrzymaniem przez stronę 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] października 2007 r. do [...] marca 2008 r. Tymczasem tożsama sprawa, tj. sprawa z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2008 r, nr [...] o skierowanie T.G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w związku z otrzymaniem przez niego łącznie 30 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] czerwca 2007 r. do [...] marca 2008 r. została już uprzednio zakończona decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. która stała się decyzją ostateczną. W ocenie organu w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż w obu sprawach występują te same podmioty i ten sam stan prawny i faktyczny. Skarżący ten fakt podkreślił w swojej skardze do Sądu, stąd zdaniem organu istniały uzasadnione podstawy dla uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania sądowego, bowiem po wniesieniu przez T.G. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, stąd wywiodło, iż istnieją podstawy dla umorzenia postępowania przed sądem administracyjnym w tej sprawie. Decyzja ta stała się ostateczna. W aktach administracyjnych przesłanych do Sądu przez Dyrektora Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego F.H. w dniu [...] marca 2010 r. znajduje się pismo organu pierwszej instancji skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...], w którym organ ten prosi Kolegium w przedmiotowej sprawie o wyjaśnienie, która decyzja jest ostateczna – czy decyzja [...] z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymująca zaskarżoną decyzję [...] z dnia [...] września 2009 r. czy decyzja [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., uchylająca decyzję [...] z dnia [...] września 2009 r. W odpowiedzi na przedmiotowe zapytanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] stwierdziło, iż decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. [...] jest wykonalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga okazała się zasadna. W przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wniesieniu skargi przez T.G., skorzystał z instytucji tzw. samokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż organ którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zauważyć należy, iż ustawodawca w cytowanym przepisie nie określa, jakie uprawnienia do orzekania ma organ w odniesieniu do własnej zaskarżonej decyzji. Mówi jedynie, że organ w zakresie swojej właściwości może uwzględnić skargę w całości. W przedmiotowej sprawie na całość sprawy składa się zarówno decyzja organu pierwszej instancji, kierująca skarżącego na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji w zakresie zasad ruchu drogowego, ale także decyzja organu drugiej instancji, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. wydana na skutek odwołania strony – rozstrzygająca o utrzymaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w mocy . Realizując zatem przesłanki samokontroli, o których mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., organ winien uwzględniając skargę w całości odnieść się do obydwu decyzji, zarówno organu pierwszej instancji jak i swojej utrzymującej ją w mocy. Rozstrzygnięcie decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. po wniesieniu skargi do Sądu wydanej na podstawie wyżej cytowanego przepisu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jedynie w odniesieniu do decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji nie uwzględnia skargi w całości. Nadto powoduje taką sytuację, jaką opisał organ pierwszej instancji w piśmie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o dezorientacji, którą decyzję winien wykonywać: czy tę z [...] listopada 2009 r., czy tę z [...] stycznia 2010 r., skoro zawierają one sprzeczne z sobą stanowiska organu drugiej instancji odnośnie tej samej sprawy . Można zatem uznać ,iż organ w ramach samokontroli uwzględnił skargę w części, a nie tak jak tego wymaga art. 54 § 3 p.p.s.a. i spowodował stan niejasności, która decyzja jest obowiązująca. Ze względu na uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., wydaną na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Naczelnika Wydziału Komunikacji decyzji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem, w toku rozpoznania niniejszej sprawy Sąd nie orzekł w przedmiocie decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja ta została już bowiem wyeliminowana z obrotu prawnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wydana w trybie autokontroli decyzja Kolegium z dnia [...] stycznia 2010 r. nie wzruszyła jednak wadliwego orzeczenia tego organu z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], w związku z czym w niniejszej sprawie istniała potrzeba uchylenia jedynie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji. Wprawdzie uwzględnienie skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., polegające na uchyleniu jedynie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji przy jednoczesnym pozostawieniu w obrocie prawnym utrzymującej je w mocy decyzji organu drugiej instancji należy uznać za wadliwe, jednak Sąd nie mógł z urzędu uczynić przedmiotem swego rozpoznania decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2010 r. Skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia odrębnej skargi na tę decyzję, z którego nie skorzystał. Do usunięcia skutków zaistniałego w niniejszej sprawie uchybienia wystarczające zaś było uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Porównanie wniosków Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] października 2008 r. oraz z [...] sierpnia 2009 r. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień wskazuje, że ich podstawę faktyczną stanowiły te same wykroczenia drogowe. Oceny tej nie zmienia fakt, iż drugi wniosek nie wymienia wykroczenia popełnionego w dniu [...] czerwca 2007 r., skoro suma punktów nałożonych za popełnienie pozostałych wykroczeń przekroczyła dopuszczalny limit 24 punktów. To właśnie te wykroczenia składają się na tożsamy stan faktyczny obydwu spraw. Na akceptację zasługuje przy tym twierdzenie zawarte w skardze, iż cofnięcie pierwszego wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowiło jedynie czynność procesową strony postępowania, nie było natomiast elementem tworzącym stan faktyczny sprawy, w dodatku przesądzającym o odmienności spraw zakończonych decyzjami Prezydenta Miasta z [...] sierpnia 2009 r. oraz [...] września 2009 r. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2009 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konkretnie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2009 r. występuje odmienny stan faktyczny, aniżeli we wcześniejszej sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2009 r., umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdem. Tymczasem stan faktyczny obydwu spraw pozostał ten sam, bowiem nie zmieniły się wykroczenia będące podstawą wniosków Komendanta Wojewódzkiego Policji wniesionych w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zaskarżona decyzja Kolegium, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, naruszyła również wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznej. W świetle powyższych okoliczności zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.