II SA/Go 796/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi I.O. i A.O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowego oddala skargę. [...] września 2010 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili oględziny budynku garażowego położonego na działce nr [...] przy ul. [...]. W wyniku oględzin ustalono, że na działce nr [...] znajduje się obiekt o konstrukcji stalowej szkieletowej, ocieplony styropianem, pokryty od wewnątrz płytami pilśniowymi, o dachu konstrukcji stalowej, dwuspadowy, kryty blachodachówką. Ustalono, że obiekt jest parterowy, wolnostojący o wymiarach zewnętrznych: dł./szer./wys. 5,41/3,51/2,77 m, posadowiony na kołach (opony gumowe na felgach stalowych), zamontowanych od wewnątrz do dolnej ramy. Obiekt stoi na płycie betonowej wykonanej jako (według inwestora A.O.) opaska betonowa o wysokości ok. 20 cm, wypełniona wewnątrz ziemią, na której ułożono płytki betonowe posadzki. W obiekcie zamontowano stolarkę okienną i drzwiową. Od strony ul. [...] wstawiono stalową bramę wjazdową typową dla bram wjazdowych garażowych, od strony podwórza wstawiono drzwi wejściowe, od strony bocznej stolarkę okienną. Pracownicy organu inspekcji nadzoru budowlanego ustali także, że obiekt zlokalizowano na działce w odległości ok. 0,54 m od istniejącego budynku mieszkalnego oraz ok. 1,20 m od linii ogrodzenia od ul. [...]. Obecny na oględzinach A.O. wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt traktuje jako przyczepę kempingową, którą wykonał i postawił na nieruchomości w sierpniu 2009 r. Zaznaczył przy tym, że budowa przyczepy nie została jeszcze zakończona i w związku z tym przyczepa ta nie została zgłoszona do rejestracji w wydziale komunikacji. Pismem z [...] listopada 2010 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie budowy budynku garażowego na działce nr [...] przy ul. [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. znak: [...] PINB, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku garażowego na działce nr [...] z uwagi na wykonywanie ich bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie postanowieniem tym organ nałożył na A.O. obowiązek przedstawienia w terminie do 30 kwietnia 2011 r. : 1) zaświadczenia wydanego przez Prezydenta Miasta o zgodności budowy budynku garażowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla w/w obiektu budowlanego, 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wybudowanego budynku garażowego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...], PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 – zwanej dalej: Pr. bud.), po rozpoznaniu sprawy samowolnego wzniesienia obiektu budowlanego na działce o numerze ewidencyjnym [...], nakazał A.O. rozbiórkę budynku garażowego z uwagi na wykonanie go bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że pomimo upływu terminu wyznaczonego w postanowieniu z [...] stycznia 2011 r. znak: [...] inwestor nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, tym samym zrezygnował z możliwości legalizacji samowoli budowlanej, obejmującej wykonanie budynku garażowego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A.O., podtrzymując argumentację przedstawioną podczas oględzin, iż obiekt nie jest budynkiem garażowym lecz przyczepą kempingową. W związku z tym odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzją z [...] września 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej: k.p.a), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając decyzję WINB wskazał, że w jego ocenie przedmiotowy obiekt budowlany jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Pr. bud. Z treści protokołu oględzin przeprowadzonych [...] września 2010 r., jak również oświadczeń składanych przez samego inwestora, wynika bowiem, że obiekt ten nie posiada fundamentów lecz jest posadowiony na kołach i został posadowiony na utwardzonym podłożu. Organ wskazał przy tym, że obiekt nie spełnia cech pojazdu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Nie został on bowiem dopuszczony do ruchu drogowego. W takiej sytuacji WINB uznał, iż PINB prawidłowo zakwalifikował sporny obiekt jako obiekt budowlany, którego wykonanie podlega rygorom Pr. bud. W dalszej części uzasadnienia organ powołał się na art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud., zgodnie z którymi zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w tym zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zatem ustawienie w określonym miejscu tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem na okres dłuższy niż 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z dokumentów sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowa budowla w chwili orzekania przez organ pierwszej instancji znajdowała się w swoim położeniu dłużej niż 120 dni (obiekt został posadowiony w sierpniu 2009 r.). Natomiast do obiektu tymczasowego, niespełniającego warunków wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud., zastosowanie ma art. 48 tej ustawy. Organ podkreślił, że tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud., jednak nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie niedotrzymanie terminu przedłożenia dokumentów, nałożonego postanowieniem organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2011 r. stanowiło, zdaniem WINB, przesłankę do wydania przez PINB decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu, co wynika wprost z art. 48 ust. 4 Pr. bud. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli A.O. i I.O., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB, jako naruszających prawo, w szczególności art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 3 pkt 5, art. 48 i art. 49b Pr. bud. oraz art. 6, 7, 12 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że WINB nieprawidłowo zakwalifikował sporny obiekt, przy czym odmiennie od organu pierwszej instancji, wskazał na dyspozycję art. 3 pkt 5 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud. Skarżący zaznaczyli, że istotnym w sprawie jest, że art. 3 pkt 5 Pr. bud. nie wymienia przyczepy kempingowej, ani budynku garażowego będącego przedmiotem decyzji o rozbiórce. Podnieśli, że WINB nie wyjaśnił, poza przesłanką braku połączenia na trwale z gruntem, na podstawie jakich cech zaliczył sporny obiekt do grupy obiektów budowlanych wymienionych w ww. przepisie. W ocenie skarżących wskazanie, iż obiekt nie został zarejestrowany we właściwym organie jako pojazd, stanowi nieudolną próbę znalezienia takiego uzasadnienia. Skarżący wskazali, że przeznaczeniem obiektu, którego budowę wstrzymano, było wybudowanie pojazdu – przyczepu kempingowej, która nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Przyczepa ta ze swej istoty służy do czasowego zamieszkiwania i przeważnie, poza wykonywanymi podróżami, byłaby umieszczona na gruncie bez trwałego z nim połączenia, co również nie uprawnia wniosku, iż w tym okresie stawałby się tymczasowym obiektem budowlanym. Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Bez wątpienia sporny obiekt ustawiony na powierzchni ziemi, który nie jest trwale związany z gruntem, nie może być sklasyfikowany jako budynek. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 Pr. bud., ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Prawidłowo zatem WINB zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako tymczasowy obiekt budowlany. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt 5 Pr. bud., tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zaznaczyć trzeba, że wyliczenie w powołanym przepisie ma charakter przykładowy (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 listopada 2004 r., III SA 3602/2003, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ustawowej definicji wynika, iż można rozróżnić dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych. Pierwszy to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki; drugi to obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Jeżeli więc obiekt budowlany nie jest połączony trwale gruntem, to jest tymczasowym obiektem budowlanym niezależnie od tego, czy jest przeznaczony do użytkowania w czasie krótszym od jego trwałości technicznej oraz czy przewiduje się jego przeniesienie lub rozbiórkę. Z drugiej strony tymczasowym obiektem budowlanym będzie obiekt, który jest trwale połączony z gruntem, jednakże jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki (Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2007, s. 18). Usytuowany przez skarżących obiekt budowlany o konstrukcji stalowej szkieletowej, ocieplony styropianem, pokryty od wewnątrz płytami pilśniowymi, o dachu konstrukcji stalowej, dwuspadowy, kryty blachodachówką i posadowiony na kołach gumowych, spełnia przesłanki powyższej definicji. Nie został on bowiem trwale połączony z gruntem i ma charakter tymczasowy. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem WINB, że omawiany obiekt trudno uznać za pojazd – przyczepę kempingową. Elementem konstrukcyjnym przyczepy kempingowej nie jest bowiem dwuspadowy dach kryty blachodochówką a już tym bardziej uchylna stalowa brama wjazdowa. Trudno jest także wyobrazić sobie sytuację (biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego), pomijając kwestie dopuszczenia do ruchu drogowego, w której skarżący takim "pojazdem" mogliby uprawiać karawaning. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym z zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Mając na uwadze powyższy przepis stwierdzić należy, że jeżeli zamiarem skarżących było posadowienie przedmiotowego obiektu na okres krótszy niż 120 dni, to powinni – stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., zgłosić właściwemu organowi jego budowę. Jeżeli natomiast zamiarem skarżących było ustawienie przedmiotowego obiektu na okres dłuższy, to wymagało to uzyskania decyzji o pozwoleniu na jego budowę (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Pr. bud.). W rozpatrywanej sprawie skarżący nie dokonali zgłoszenia budowy przedmiotowego obiektu a ponadto, jak wynika z akt sprawy, obiekt budowlany użytkowali przez okres dłuższy niż 120 dni. Obiekt posadowili bowiem w sierpniu 2009 r. Nie ulega zatem kwestii, że na realizację przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego skarżący powinni uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie ubiegali się o uzyskanie takiej decyzji. Oznacza to, że obiekt budowlany skarżących został wybudowany samowolnie. Skutki samowoli budowlanej określa przepis art. 48 Pr. bud. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W pierwszej jednak kolejności organ musi podjąć próbę legalizacji obiektu w trakcie budowy lub wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, pod warunkiem ustalenia, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z planem. Taką możliwość daje art. 48 ust. 2 Pr. bud. W niniejszej sprawie skarżący – A.O. postanowieniem PINB z [...] stycznia 2011 r. znak: [...] wezwany został do przedłożenia dokumentów w celu legalizacji obiektu. Z obowiązków nałożonych przez organ pierwszej instancji skarżący jednak się nie wywiązał. Zatem decyzja nakazująca rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego okazała się zasadna. Mając powyższe na względzie, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.