II SA/Go 796/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...], która organ zatwierdził projekt budowlany i zmienił pozwolenie na budowę z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] dla inwestycji: Budowa zespołu elektrowni wiatrowych [...] – etap II, obejmująca swym zakresem budowę 2 elektrowni wiatrowych, placów montażowych i dróg dojazdowych do elektrowni wiatrowych, łuków dojazdowych, elektroenergetycznych linii kablowych średniego napięcia i linii kablowych teletechnicznych, na terenie położonym w obrębie: [...] na działkach o nr ew. gruntu [...],[...] na działkach o nr ew. gruntu [...]. Pismem z dnia [...] września 2015r. Stowarzyszenie [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na ww. decyzję Skarga podpisana została przez pełnomocnika Z.O.. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 października 2015 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł – stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z tej samej daty wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby uprawnienie osoby, która podpisała skargę – Z.O., do reprezentowania strony skarżącej oraz przez przesłanie jedenastu odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, celem doręczenia uczestnikom postępowania. Na wykonanie powyższego Sąd zakreślił stronie skarżącej również 7-dniowy termin od daty doręczenia wezwania, informując jednocześnie, iż nieusunięcie ww. braku formalnego skargi we wskazanym terminie spowoduje jej odrzucenie. Przesyłkę z powyższymi wezwaniami doręczono na adres Stowarzyszenia w dniu 22 października 2015 r., którą odebrała osoba uprawniona do odbioru przesyłek, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej te wezwania znajdującej się w aktach sądowych sprawy (k. 87 akt sądowych). Zatem termin do wykonania zarządzeń upłynął z dniem 29 października 2015 r. Strona skarżąca do dnia dzisiejszego nie wykonała ww. wezwań tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "ppsa", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z art. 46 § 3 p.p.s.a. wynika natomiast, że do pisma wnoszonego przez pełnomocnika należy dołączyć pełnomocnictwo. Skarga w przedmiotowej sprawie została złożona przez Stowarzyszenie [...]. Instytucję prawną stowarzyszenia zwykłego regulują przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (obecnie tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 1393). Art. 40 ust. 1 tej ustawy stanowi, że uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe, nie posiadające osobowości prawnej. Zgodnie z art. 40 ust. 2 powołanej ustawy osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Oznacza to, że stowarzyszenie takie tworzą wszyscy członkowie, a sposób ich działania reguluje regulamin. Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe jedynie wówczas, gdy pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej prawnej formie. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. II OSK 714/14, w świetle dyspozycji art. 25 § 2 ppsa stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa czyli zdolność do występowania w postępowaniu, jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdolność sądowa organizacji społecznych, posiadających osobowość prawną, jak i niemających takiej osobowości, w zakresie ich statutowej lub regulaminowej – działalności, wynika również z przyznania takim organizacjom w prawie publicznym prawa do udziału w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, co oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia określonej działalności niezarobkowej, zaś regulamin takiego stowarzyszenia reguluje tylko sposób działania tych osób fizycznych, gdyż nie mają tu zastosowania przepisy art. 10 i 11 Prawa o stowarzyszeniach, jak w odniesieniu do stowarzyszeń zarejestrowanych w KRS. Dlatego też, w świetle dyspozycji art. 2 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, taka grupa osób może działać w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem, o czym jednoznacznie stanowi art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach. Skutkiem prawnym braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest brak zdolności do czynności prawnej jak i brak własnego majątku. Ze względu na nieprzysługiwanie stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych, nie są same stowarzyszenia zwykłe tylko ich członkowie. Oznacza to, że to właśnie wszyscy członkowie stowarzyszenia zwykłego mogą stać się podmiotami określonych praw i obowiązków w razie dokonania czynności prawnej przez nich wszystkich lub przez ustanowionego przez nich przedstawiciela, działającego w granicach umocowania. Ponieważ stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej to, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela zaprezentowany wyżej pogląd i w sytuacji, w której pomimo wezwania nie przedłożono dokumentu umocowania dla osoby, która podpisała skargę w imieniu Stowarzyszenia uznał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, co uniemożliwia jej rozpoznanie. W dalszej kolejności należy wskazać, że jednym z wymogów dotyczącym wszystkich pism procesowych, przewidzianym w art. 47 § 1 ppsa, jest konieczność dołączenia do pisma jego odpisów – celem doręczenia ich pozostałym stronom postępowania. W tym miejscu zauważyć trzeba, iż co prawda zgodnie z art. 32 ppsa, w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, to jednak stosownie do treści art. 33 § 1 ppsa uczestnikiem postępowania na prawach strony jest także osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego. Ponadto art. 12 ppsa stanowi, iż ilekroć w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest mowa o stronie, należy przez to rozumieć także uczestnika postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd przyjął, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie - oprócz skarżącego Stowarzyszenia oraz Wojewody - są także E.B., W.B., K Sp. z o.o., H.Ś., B.Ś., KA Sp. z o.o., B.K., A.T., Burmistrz, D.S., G.G.. Z uwagi na ustalenie, iż strona skarżąca nie przedłożyła dodatkowych odpisów swojej skargi z dnia [...] września 2015 r. Sąd wezwał skarżące Stowarzyszenie do usunięcia braku formalnego złożonej skargi poprzez nadesłanie dodatkowych jedenastu odpisów skargi, celem doręczenia wszystkim uczestnikom postępowania. W toku czynności wstępnych stwierdzono również brak należnego wpisu, który na podstawie art. 230 ppsa pobierany jest od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi. Wysokość wpisu należnego od złożonej przez Stowarzyszenie skargi została ustalona przez Sąd w oparciu o dyspozycję § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zgodnie z którym wpis stały w sprawach skarg z zakresu budownictwa i architektury, wynosi 500 zł. Z kolei Sąd odrzuci skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis (art. 220 § 3 ppsa), jak również skargę, której braki formalne nie zostały uzupełnionie w terminie (art. 58 § 1 pkt 3 ppsa). Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 87 akt sądowych), wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz jej wpisu zostało skutecznie doręczone osobie uprawnionej do odbioru przesyłek – E.B. – w dniu 22 października 2015 r. Należy w tym miejscu wskazać, że Sądowi znane jest z urzędu - ze sprawy o sygn. akt II SA/Go 444/15 - że E.B. jest członkiem Stowarzyszenia [...]. Zatem biorąc pod uwagę powyższe rozważana dotyczące instytucji prawnej jakim jest stowarzyszenie zwykłe, E.B. jest jedną z osób uprawnionych do odbioru w imieniu Stowarzyszenia korespondencji kierowanej przez Sąd. Oznacza to, że wyznaczony termin do dokonania objętych wezwaniami czynności upłynął z dniem 29 października 2015 r. Z dokonanych przez Sąd ustaleń wynika, że pomimo upływu zakreślonego 7-dniowego terminu, skarżący nie uiścili należnego wpisu, ani nie nadesłali brakujących odpisów skargi. Należy jednocześnie podnieść, iż art. 220 § 3 ppsa stanowi lex specialis w stosunku do art. 58 § 1 pkt 3 ppsa w zakresie, w jakim sąd orzeka o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu. Jeżeli postanowienie sądu obejmuje również inne braki formalne skargi, podstawę prawną postanowienia odrzucającego skargę stanowią oba przywołane wyżej przepisy (B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego, Warszawa 2008, s. 418). Z tych względów należało orzec jak w sentencji, zgodnie z art. 220 § 3 ppsa oraz art. 58 § 1 pkt 3 ppsa.