II SA/Go 8/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K.S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r., znak [...] Wójt Gminy [...], po rozpoznaniu wniosku K.S., odmówił dokonania zmiany decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] r., dotyczącej terminu usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zlokalizowanego na terenie działki o nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...], tj. do dnia [...] r. Od powyższej decyzji pełnomocnik K.S., reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. E.K., wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołanie zostało wniesione przesyłką poleconą za pośrednictwem operatora pocztowego. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, iż zaskarżona decyzja Wójta Gminy [...] została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru. Od dnia następnego, tzn. od [...] r. rozpoczął dla strony bieg terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, który upływał z dniem [...] r. Strona wniosła odwołanie datowane na [...] r. w dniu [...] r., co bezspornie wynika z daty pieczęci na kopercie, w której znajdowało się odwołanie. Wniesienie odwołania nastąpiło zatem z uchybieniem czternastodniowego terminu, który upłynął z dniem [...] r. o godz. 24.00. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. za koniec terminu uważa się upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni do wniesienia odwołania, bez uwzględnienia dnia, w którym nastąpiło doręczenie decyzji. Z dniem [...] r. w/w decyzja stała się ostateczna. Strona została prawidłowo pouczona przez organ I instancji o prawie do wniesienia odwołania oraz przysługującym terminie na dokonanie przedmiotowej czynności. Składając odwołanie strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu dla tej czynności, wobec czego Kolegium zobowiązane było wydać orzeczenie na podstawie art. 134 k.p.a. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów państwa i poczynienie sprzecznych ustaleń, iż odwołanie od decyzji nie zostało nadane z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia, a w konsekwencji błędne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; b) art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. przez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na błędne przyjęcie, iż pełnomocnik skarżącego mimo wskazanej daty w treści odwołania, tj. [...] r. nadał odwołanie od decyzji w placówce pocztowej w dniu [...] r. w sytuacji, w której: - w przedmiotowej sprawie kolejno w dniach [...] r. oraz [...] r. nadawane były w placówkach pocztowych dwa środki zaskarżenia, tj. przedmiotowe odwołanie w dniu [...] r. oraz zażalenie na postanowienie oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego w dniu [...] r., o czym świadczy treść w/w zażalenia, załączona do niniejszej skargi kserokopia książki nadawczej oraz wydruk śledzenia przesyłek; - organ I instancji, w pismach z dnia [...] r. kierowanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazał, że zarówno zażalenie jak i odwołanie zostało wysłane w terminie w dniu [...] r., co stoi w sprzeczności z datami wskazanymi w książce nadawczej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż pełnomocnik skarżącego w niniejszym postępowaniu wystosował dwa środki zaskarżenia, opatrzone tą samą sygnaturą i kierowane do tego samego organu I instancji kolejno w dniach [...] r. (piątek) i [...] r. (poniedziałek) – tzn. przedmiotowe odwołanie, nadane w placówce pocztowej z zachowaniem 14-dniowego terminu w dniu [...] r., ale również zażalenie na postanowienie oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego, nadane z zachowaniem 7-dniowego terminu w dniu [...] r. Potwierdzają to daty każdego z tych środków zaskarżenia, ale przede wszystkim kserokopia książki nadawczej załączona do skargi oraz wydruk śledzenia przesyłek. Za krzywdzące a co najmniej zbyt daleko idące należy uznać twierdzenia, iż profesjonalny pełnomocnik wniósł odwołanie datowane na dzień [...] r. dopiero [...] r. Pełnomocnik w tej ostatniej dacie nadał w placówce pocztowej zażalenie a nie przedmiotowe odwołanie. Reguły wynikające z art. 8 § 1 k.p.a. w pierwszej kolejności nakładają na organ prowadzący postępowanie istotne obowiązki rzutujące na sposób prowadzonych postępowań – organy powinny postępować w sposób przejrzysty, uczciwy i sprawiedliwy. Stwierdzenie uchybienia terminu w sytuacji, w której w jednej sprawie wystosowane zostały dwa środki zaskarżenia w następujących po sobie dniach i dodatkowo wskazanie, iż odwołanie znajdowało się w kopercie z datą [...] r., w której to kopercie wbrew twierdzeniom organu znajdowało się zażalenie, wskazanego zaufania do organu nie pogłębia. Co więcej, sposób prowadzenia postępowania oraz wydane postanowienie pozbawia stronę prawa do rozpatrzenia odwołania, nadanego w placówce pocztowej w 14-dniowym, przewidzianym ustawą terminie. Aktualnie, z uwagi na poczynania organu, strona nie ma również możliwości złożenia ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu, a takowego na etapie odwołania nie złożyła, bowiem pełnomocnik dochował terminu na jego złożenie – nie było zatem podstaw do wystosowania takiego wniosku. Kierując się twierdzeniami organu II instancji, iż profesjonalny pełnomocnik odwołanie datowane na [...] r. nadał w placówce pocztowej w dniu [...] r., można w tożsamy sposób uznać, iż w sytuacji, w której do organu I instancji wpłynęły dwa środki zaskarżenia w następujących po sobie dniach, to pracownik organu odpowiedzialny za obieg korespondencji przypisał błędnie koperty do pism, które wpłynęły. Okoliczności te nie mogą przemawiać na niekorzyść strony, która nie może z tego tytułu ponosić ujemnych konsekwencji dla swoich praw. Powyższe twierdzenia znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w sprawie (kserokopia książki nadawczej, wydruki śledzenia przesyłek, pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] r.). W pismach tych organ wskazuje, że zarówno odwołanie jak i zażalenie zostało wysłane w terminie w dniu [...] r. w sytuacji, w której inna okoliczność wynika z potwierdzeń nadania przesyłek. Nadto organ weryfikując wpływ środków zaskarżenia nie wskazałby w piśmie kierowanym do organu II instancji, że środek zaskarżenia został nadany w terminie, jeżeli w rzeczywistości terminowym nie był. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Skarga okazała się zasadna. Przysługujące stronie odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym stanowi art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. W myśl art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni (art. 57 § 4 k.p.a.). Termin uważa się za zachowany m.in. w sytuacji, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, iż odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...], datowane na [...] r., zostało nadane przesyłką poleconą za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...] r. Podstawą takiego ustalenia był fakt, iż do przedmiotowego odwołania została załączona koperta, na której widniał stempel pocztowy z datą [...] r., a także pismo organu I instancji z dnia [...] r. stwierdzające, iż przedmiotowe odwołanie zostało wysłane w terminie, dnia [...] r. Jednakże załączona do skargi dokumentacja przeczy powyższym ustaleniom. Przede wszystkim z załączonego odpisu książki nadawczej wynika, że w dniach [...] i [...] r. do Wójta Gminy [...] z kancelarii pełnomocnika skarżącego wysłano dwie przesyłki o numerach kolejno: [...] (przesyłka polecona nadana [...] r.) oraz [...] (przesyłka polecona z [...] r.). Z załączonych wydruków śledzenia przesyłek ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. wynika nadto, iż pierwsza przesyłka (tzn. nadana [...] r. o numerze [...]) została doręczona adresatowi w dniu [...] r., natomiast druga przesyłka (tzn. nadana [...] r. o numerze [...]) została doręczona adresatowi w dniu [...] r. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych sprawy, do wniesionego w niniejszej sprawie odwołania, na którego pierwszej stronie widnieje prezentata organu I instancji z datą [...] r., dołączona została koperta z ze stemplem nadawczym opatrzonym datą [...] r. oraz z naklejonym numerem przesyłki poleconej nr [...]. Przedmiotowe odwołanie nie mogło zostać nadane w dołączonej do niego kopercie, gdyż na pierwszej stronie tego odwołania widnieje prezentata organu I instancji z datą [...] r., podczas gdy z wydruku śledzenia przesyłek wynika, iż przesyłka o numerze [...] dotarła do adresata nie [...], lecz [...] r. Z powyższego wynika, że koperta dołączona do odwołania od decyzji organu I instancji nie jest tą kopertą, w której to odwołanie nadano – innymi słowy, że do przedmiotowego odwołania została dołączona koperta od innej przesyłki (pełnomocnik skarżącego wskazuje, że była to przesyłka z [...] r., zawierająca zażalenie na postanowienie Wójta wydane w postępowaniu egzekucyjnym). Co więcej, z załączonego do skargi przez pełnomocnika odpisu książki nadawczej oraz wydruku śledzenia przesyłek wynika, iż przesyłka nr [...], nadana do Wójta Gminy [...] [...] r. (tzn. w ostatnim dniu terminu na wniesienie przedmiotowego odwołania), dotarła do adresata [...] r., a więc w dniu odpowiadającym prezentacie organu I instancji na odwołaniu. Powyższe pozwala na wysnucie wniosku, iż do zaistniałej pomyłki w przyporządkowaniu kopert odpowiadającym im pismom doszło nie tyle po stronie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co najprawdopodobniej po stronie organu I instancji, nie zmienia to jednak faktu, iż w zaistniałych okolicznościach sprawy przepis art. 134 k.p.a. został wobec skarżącego zastosowany błędnie. Organ odwoławczy stwierdził bowiem uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które – jak wskazuje dokumentacja załączona do skargi – nie zostało nadane w dacie [...] r. W konsekwencji zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze będzie zobowiązane – mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację – wezwać organ I instancji do wyjaśnienia okoliczności związanych z przyporządkowaniem pism nadanych [...] i [...] r. odpowiadającym im kopertom z numerami przesyłek poleconych [...] i [...], ewentualnie do przedłożenia koperty, w której nadano przesyłkę nr [...], w razie konieczności również odpisów stosownych kart książki korespondencji organu I instancji z [...] r., a następnie ponownie poddać ocenie terminowość wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. (art. 153 p.p.s.a.). Zawarte w pkt II sentencji wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.), a także w treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę złożyła się również opłata skarbowa od złożonego przez skarżącego dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.