II SA/Go 810/20
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-02-04
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Michał Ruszyński, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia statutu jednostki pomocniczej (sołectwa) jest nieważna w całości z powodu nieprzeprowadzenia obligatoryjnych konsultacji społecznych z mieszkańcami?Ratio decidendi
Brak przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami jednostki pomocniczej, poprzedzających podjęcie uchwały w sprawie nadania jej statutu, stanowi istotne naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Takie naruszenie prowadzi do nieważności uchwały w całości, w tym jej załącznika.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy z dnia 28 lutego 2003 r. nr IV/37/03 w sprawie uchwalenia Statutu Jednostek Pomocniczych (sołectw) na terenie gminy. Zarzucił jej rażące naruszenie prawa, w tym art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przez nieprzeprowadzenie obligatoryjnych konsultacji społecznych. Organ administracji uznał skargę za zasadną, przyznając, że konsultacje nie zostały przeprowadzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy z dnia 28 lutego 2003 r., nr IV/37/03 w sprawie uchwalenia Statutu Jednostek Pomocniczych (sołectw) na terenie gminy stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
1. Dnia 28 lutego 2003 r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr IV/37/03 w sprawie uchwalenia Statutu Jednostek Pomocniczych (sołectw) na terenie gminy [...] (statut stanowił załącznik do uchwały). W jej podstawie prawnej powołano art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej u.s.g.).
2. Prokurator Rejonowy zaskarżył tę uchwałę do tutejszego sądu zarzucając jej rażące i istotne naruszenie prawa, tj. art. 35 ust. 1 u.s.g., przez nieprzeprowadzenie obligatoryjnych konsultacji społecznych w procedurze uchwalania uchwały. Z tych względów Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
3. W odpowiedzi na skargę organ podał, że uznaje skargę Prokuratora w całości za zasadną bowiem w sprawie uchwały nie zostały przeprowadzone konsultacje społeczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.).
Zgodnie art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały.
5. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 35 u.s.g. Zgodnie z ustępem 1 tego przepisu organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. W myśl natomiast art. 5a ust. 2 u.s.g. zasady i tryb przeprowadzania konsultacji mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy. Obowiązek konsultacji z mieszkańcami został dodany do art. 35 u.s.g. z dniem 30 maja 2001 r. na podstawie art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustaw: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym, o samorządzie województwa, o administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 45, poz. 497).
Brak przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostki pomocniczej, poprzedzających podjęcie uchwały w sprawie nadania jednostce pomocniczej statutu, stanowi istotne naruszenie art. 35 ust. 1 u.s.g., co prowadzi do nieważności uchwały w całości (łącznie z załącznikiem). Z tych względów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło