II SA/Go 811/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 lutego 2017 r., II SA/Go 811/16 w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 21 września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga D.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Na podstawie postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 listopada 2016r. ustanowiony został dla skarżącego adwokat. W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej poinformował o wyznaczeniu jako pełnomocnika z urzędu – adw. S.S.. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r. Sąd oddalił skargę D.S.. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku pełnomocnik skarżącego złożył do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, która została doręczona przez Sąd stronie skarżącej. Następnie skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku z dnia 15 lutego 2017 r., sporządzoną osobiście, która z uwagi na niedochowanie wymaganego przy skardze kasacyjnej przymusu radcowsko-adwokackiego, została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 20 czerwca 2017 r. Wobec powyższego w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r., D.S. zwrócił się do tutejszego Sądu o wyznaczenie nowego pełnomocnika w sprawie, który sporządziłby skargę kasacyjną. Do pisma skarżący załączył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, stwierdzając bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych z mocy ustawy (p.p.s.a.) oraz z uwagi na ustanowienie już w sprawie pełnomocnika z urzędu, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 listopada 2016 r. Jednocześnie pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Sąd przesłał do rozpoznania przez ORA wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r. o przyznanie nowego pełnomocnika w sprawie. W dniu 2 sierpnia 2017 r. do Sądu wpłynęło pismo dziekana ORA informujące o wyznaczeniu dla skarżącego nowego pełnomocnika z urzędu – adw. M.I.. Adw. M.I. zawiadomiona została o wyznaczeniu jej jako pełnomocnika z urzędu w dniu 16 sierpnia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach). W dniu 18 września 2017 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna D.S., reprezentowanego przez pełnomocnika z urzędu, od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 lutego 2017 r. (pismo nadane w urzędzie pocztowym w dniu 15 września 2017 r.). W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik podał, iż skarżący nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik wskazał, iż z uwagi na zawiłość sprawy skarżący złożył przed upływem terminu do wniesienia skargi wniosek do tutejszego Sądu o przyznanie pomocy prawnej z urzędu, a ORA wyznaczyła nowego pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej (o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.) stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy (Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007) zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 29 października 1999 r., I CKN 556/98; postanowienie SN z 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP 2000, nr 12, poz. 6). Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004. Należy mieć na uwadze, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowieniu WSA w Warszawie z 21 lutego 2006 r., I SAB/Wa 78/2005, Lex nr 192260). Konieczne jest zatem wskazanie we wniosku o przywrócenie terminu takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie wnioskodawcy, a uniemożliwiło dopełnienie mu czynności procesowej w terminie. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach prawa pomocy, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 15 lutego 2017 r. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał na zawiłość niniejszej sprawy oraz fakt, iż skarżący złożył przed upływem terminu do wniesienia skargi wniosek do tutejszego Sądu o przyznanie pomocy prawnej z urzędu. Zdaniem Sądu wniosek skarżących należało uwzględnić. Z analizy akt sprawy wynika, iż skarżący, po otrzymaniu opinii pełnomocnika z urzędu o niecelowości składania skargi kasacyjnej, złożył w terminie skargę kasacyjną, sporządzoną osobiście. Następnie zaś, po odrzuceniu skargi kasacyjnej, skarżący zwrócił się do Sądu o wyznaczenie nowego pełnomocnika z urzędu, który sporządziłby skargę kasacyjną od wyroku z dnia 15 lutego 2017 r. Z kolei nowowyznaczony pełnomocnik z urzędu, w terminie 30 dni od zawiadomienia go o wyznaczeniu jako pełnomocnika skarżącego, sporządził i wniósł skargę kasacyjną oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Analiza w/w okoliczności sprawy i przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego wskazuje, iż nie można skarżącemu zarzucić niedbałości o swoje interesy, czy też braku należytej staranności. Skarżący, realizując swoje prawo do sądu, dążył do zaskarżenia wyroku Sądu z dnia 15 lutego 2017 r. Z uwagi na opinię pełnomocnika z urzędu o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od w/w wyroku, sporządził i wniósł skargę kasacyjną osobiście. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał skarżącemu 1 czerwca 2017 r. Skarżący w terminie - 26 maja 2017 r. złożył skargę kasacyjną, która została jednak odrzucona. Następnie zaś po zapoznaniu się z przyczyną odrzucenia jego skargi kasacyjnej, wskazaną w uzasadnieniu postanowienia Sądu, wniósł on o wyznaczenie nowego pełnomocnika z urzędu celem złożenia w sposób prawidłowy skargi kasacyjnej. Skoro zatem w sprawie uwzględniono wniosek skarżącego o zmianę pełnomocnika z urzędu i wyznaczono nowego pełnomocnika, zdaniem Sądu, w konsekwencji należy umożliwić skarżącemu realizację jego prawa do sądu, przywracając termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu nie można w tych okolicznościach przypisać skarżącemu winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W p.p.s.a. brak jest przepisu określającego odrębnie termin do wniesienia skargi kasacyjnej w takim stanie faktycznym, jak w przedmiotowej sprawie tj. gdy złożona została prawidłowo opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a następnie wyznaczony został dla strony nowy pełnomocnik z urzędu. Art. 177 § 3 p.p.s.a. przewiduje jedynie, iż w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego (...) po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej (30 dni) biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W tych okolicznościach przywracając termin do wniesienia skargi Sąd wziął pod uwagę, iż sytuacja strony reprezentowanej przez pełnomocnika z urzędu, wyznaczonego po złożeniu wcześniejszej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez poprzedniego pełnomocnika, nie powinna być mniej korzystna, niż w cyt. przepisie. Dodać przy tym należy, iż pełnomocnik składając w przedmiotowej sprawie skargę kasacyjną i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia w terminie 30 dni od zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu (zawiadomienie doręczono 16 sierpnia 2017 r., skarga kasacyjna z wnioskiem o przywrócenie nadana została 15 września 2017 r.), dochował należytej staranności. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec powyższego zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.