II SA/Go 814/09

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-11-06

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne, których dochody pozwalają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych po opłaceniu stałych kosztów związanych z kredytem mieszkaniowym i utrzymaniem mieszkania, mogą zostać zwolnione od kosztów sądowych i ustanowiony dla nich radca prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy dochody skarżących pozwalają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych po opłaceniu stałych wydatków, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. i W.S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na swoje niskie dochody (2.485,31 zł netto) oraz wysokie wydatki związane ze spłatą kredytu hipotecznego, utrzymaniem mieszkania, lekami i przedszkolem. Organ wezwał ich do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 307 zł. Sąd analizował sytuację materialną skarżących, uwzględniając ich dochody, wydatki oraz brak oszczędności.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżących od ponoszenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono radcę prawnego dla skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. i W.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: 1. zwolnić skarżących od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. W związku z wezwaniem na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 października 2009 r. do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 307 zł, R.S. i W.S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podali, że na ich dochody składają się wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 2.485, 31 zł (netto). Skarżący wskazali, że spłacają kredyt hipoteczny w wysokości 546 zł a także przedstawili wydatki związane z eksploatacją mieszkania (energia elektryczna - 300 zł, ogrzewanie - 300 zł, telefon -120 zł), zakupem leków - 120 zł, opłatą za przedszkole - 240 zł. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów Sygn. akt II SA/Go 814/09 związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez R.S. oraz W.S. znajdujące potwierdzenie w przedłożonych dokumentach świadczą o ich trudnej sytuacji materialnej. Należy wskazać że skarżący posiadają dwójkę dzieci a ich łączny dochód wynosi 2.485,61 (netto). Po opłaceniu kosztów stałych związanych ze spłatą kredytu mieszkaniowego i utrzymaniem mieszkania, pozostaje im do dyspozycji kwota 670 zł. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiadają oszczędności. W świetle zasad doświadczenia życiowego uzasadniony jest wniosek, iż uzyskiwane środki pozwalają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych skarżących. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek R.S. i W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło