II SA/Go 815/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-09-28
Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Krzysztof Dziedzic, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego może zawierać przesłanki materialnoprawne odwołania członka zespołu, takie jak naruszenie zasad poufności, oraz czy może przekazywać kompetencję do tworzenia grup roboczych przewodniczącemu zespołu?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy określająca tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, wydana na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, musi zawierać regulacje dotyczące procedury odwoływania członków. Brak takich regulacji stanowi istotne naruszenie prawa. Ponadto, uchwała nie może przekazywać kompetencji do tworzenia grup roboczych przewodniczącemu zespołu, gdyż zgodnie z art. 9a ust. 10 ustawy, kompetencja ta przysługuje zespołowi. Uregulowanie w uchwale przesłanek materialnoprawnych odwołania, takich jak naruszenie zasad poufności, wykracza poza upoważnienie ustawowe.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie poprzez wskazanie w uchwale, że przewodniczący dzieli członków zespołu na grupy robocze oraz poprzez powtórzenie w uchwale, że zespół działa na podstawie porozumień. Następnie Prokurator Okręgowy zmodyfikował skargę, wnosząc o stwierdzenie nieważności załącznika do uchwały w całości, wskazując na nieuregulowanie trybu odwoływania członków oraz na zawarcie w uchwale przesłanki odwołania związanej z naruszeniem zasad poufności, co wykracza poza upoważnienie ustawowe.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 23 lutego 2011 r., nr V/15/11 w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Uchwałą Nr V/15/11 z dnia 23 lutego 2011 r. Rada Miejska, na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. nr 180, poz. 1493 z późn. zm.), określiła tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy, który zaskarżył ją w części dotyczącej § 1 i § 2 rozdziału II załącznika do uchwały, zarzucając istotne naruszenie:
– art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zw. z art. 9a ust. 10 poprzez wskazanie w § 2 rozdziału II załącznika do uchwały, iż Przewodniczący dzieli członków zespołu na grupy robocze;
– art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zw. z art. 9a ust. 8 ustawy poprzez powtórzenie w § 1 rozdziale II załącznika do uchwały, iż Zespół działa na podstawie porozumień zawartych między Burmistrzem Miasta i Gminy a podmiotami, których przedstawiciele wchodzą w skład Zespołu.
W związku z tymi zarzutami Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej § 1 i § 2 rozdziału II załącznika do uchwały. W uzasadnieniu Prokurator podniósł, że zgodnie z art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. Uregulowanie ustawowe jest jednoznaczne. Brak jest tutaj podstawy do przekazania Przewodniczącemu kompetencji do powołania czy ustalania składu grup roboczych. Tym samym § 2 rozdziału II załącznika do uchwały stoi w sprzeczności z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi bądź uchylenie jej w części zaskarżonej przez Prokuratora oraz obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania. Wyjaśnił, że zarzuty skargi nie stanowią rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia całej uchwały.
W piśmie z dnia [...] września 2017 r. Prokurator Okręgowy zmodyfikował wniesioną skargę w części dotyczącej § 1 ust. 4 rozdziału I, wnosząc o stwierdzenie nieważności załącznika do zaskarżonej uchwały w całości. Prokurator Okręgowy wskazał, że w załączniku do uchwały w § 1 ust. 4 rozdziału I Rada Miejska jako przyczynę uzasadniającą odwołanie członka zespołu interdyscyplinarnego w trybie natychmiastowym wymieniła "przypadek uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania zespołu (...)". Zdaniem Prokuratora tego rodzaju kryterium nie wchodzi w zakres unormowania pojęć "tryb" lub "sposób" powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. Kompetencje wynikające z tych ustawowych pojęć odnoszą się jedynie do procedury wyłaniania lub odwoływania członków takiego zespołu. Nie stanowią natomiast upoważnienia do tworzenia przesłanek materialnoprawnych ograniczających lub wykluczających członkostwo w zespole interdyscyplinarnym. Tym samym treść § 1 ust. 4 rozdziału I załącznika do zaskarżonej uchwały wykracza poza upoważnienie ustawowe wynikające z art. 9a ust. 15 ustawy. Ponadto Prokurator zauważył, że w zaskarżonym załączniku do uchwały nie uregulowano w istocie trybu odwoływania, a więc procedury pozbawienia członkostwa członków zespołu interdyscyplinarnego. Zatem weryfikowana uchwała w istocie nie zawiera elementów, o których mowa w upoważnieniu zamieszczonym w art. 9a ust. 15 ww. ustawy, a więc trybu i sposobu odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. Tym samym kompetencje stanowiące Rady Miasta nie zostały przez nią wykonane.
Na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017. 1369 dalej jako p.p.s.a.) poddaje tak określonej kontroli administracji publicznej także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Zakresu tej kontroli nie wyznaczają zarzuty, wnioski czy podstawa prawna skargi, ale sprawa administracyjna, w której akt został wydany ( art. 134 § 1 p.p.s.a.), a sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez Prokuratora, do czego był on uprawniony na mocy art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. o prokuraturze (Dz. U. 2016. 177 ze zm.), stanowiącego, że jeżeli uchwała organu samorządu terytorialnego jest niezgodna z prawem prokurator - oprócz możliwości zwrócenia się o zmianę lub uchylenie wadliwej uchwały - może także wystąpić o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 53 § 3 zd. 2 p.p.s.a. prokurator nie jest związany terminem zaskarżenia przewidzianym w art. 53 § 1-3 p.p.s.a., a skarga nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej Nr V/15/11 z dnia 23 lutego 2011 r., w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania wydana na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U.2015.1390 j.t.).
Art. 9a ust. 15 powołanej ustawy stanowi, iż rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. Zgodnie zatem z tym przepisem rada gminy jest zobowiązana do uregulowania w przedmiotowej uchwale m.in. kwestii związanej z trybem i sposobem odwoływania członków zespołu. Zwrócić przy tym należy uwagę, że ustawa nie określa wymogów, jakim powinien odpowiadać członek zespołu interdyscyplinarnego, ani też zasad jakich powinien on przestrzegać, a w szczególności ustawa nie nakłada na członków zespołu wymogu zachowania poufności. W związku z tym stwierdzić należy przekroczenie przez Radę w zaskarżonej uchwale upoważnienia ustawowego przez uregulowanie zawarte w § 1 ust. 4 rozdziału I załącznika do uchwały, gdzie jako przyczynę uzasadniającą odwołanie członka zespołu interdyscyplinarnego w trybie natychmiastowym wskazano "przypadek uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania zespołu".
Przede wszystkim jednak należy zauważyć, że Rada w zaskarżonej uchwale nie uregulowała w żaden sposób procedury odwoływania członków zespołu, do czego była zobowiązana w przytoczonym art. 9a ust. 15 ustawy. Sformułowanie "określi tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego" wskazuje bowiem jednoznacznie na obligatoryjność zamieszczenia w przedmiotowej uchwale regulacji dotyczącej procedury odwoływania członków zespołu. Pominięcie tych regulacji w skarżonej uchwale stanowi istotne naruszenie prawa.
Należy też zgodzić się ze skarżącym, że przekroczenie upoważnienia ustawowego nastąpiło w § 2 rozdział II załącznika do zaskarżonej uchwały, w którym wskazano, że przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego dzieli członków zespołu na grupy robocze. W art. 9a ust. 10 ustawy umożliwiono zespołowi interdyscyplinarnemu tworzenie grup roboczych w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach, tym samym jednoznacznie wskazując, że tylko zespół może tworzyć grupy robocze. Brak było zatem podstaw do przekazania przez radę gminy tej kompetencji przewodniczącemu.
Z powyższych względów, w szczególności wobec braku uregulowania trybu odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały. Skoro bowiem ustawodawca wskazał na konieczność określenia w uchwale trybu i sposobu odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, to brak pełnej realizacji w tym zakresie upoważnienia ustawowego, skutkuje istotnym naruszeniem prawa i upoważnia do stwierdzenia nieważności uchwały w całości, a nie tylko poszczególnych przepisów uchwały.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło