II SA/Go 819/18

Sygn. akt II SA/Go 819/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaskiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi D.C. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Prezes Sądu Rejonowego - decyzją z [...] lipca 2018 r.nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej: u.d.i.p.) i art. 107 K.p.a. - odmówił D.C. udzielenia informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie "Czy Sąd Rejonowy Wydział Karny w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. prowadził lub prowadzi postępowanie karne wobec osoby, która odbywa/odbywała karę pozbawienia wolności na podstawie ENA, nie zrzekła się zasady specjalności, a postępowanie karne nie zostało objęte ENA przy jednoczesnym nie rozszerzeniu tego ENA oraz zaistnieniu, że w prowadzonym postępowaniu karnym nie objętym ENA czyn osoby ściganej zagrożony jest karą pozbawienia wolności ?". Uzasadniając decyzję organ wskazał, że SR nie dysponuje narzędziami, które pozwoliłyby wyszukać sprawy będące przedmiotem pytania autora wniosku. Po pierwsze, Sąd nie przetwarza danych na temat tego, czy postępowanie karne toczy się wobec osoby pozbawionej wolności. W tym zakresie możliwe jest jedynie udzielenie odpowiedzi ile postępowań toczyło się wobec osób tymczasowo aresztowanych, co nie jest różnoznaczne z tym, że liczba tych postępowań jest równa liczbie postępowań wobec osób pozbawionych wolności, gdyż przed Sądem toczą się także postępowania odbywających kary pozbawienia wolności, nie będących osobami tymczasowo aresztowanymi. Po drugie, w przypadku osób tymczasowo aresztowanych Sąd nie przetwarza danych na temat tego, ile z tych osób jest tymczasowo aresztowanych po przekazaniu ich na podstawie Europejskiego nakazu Aresztowania. Po trzecie, Sąd dnie przetwarza również danych na temat tego, w stosunku do ilu osób, po wydaniu postanowienia o tymczasowym aresztowaniu, wystąpił do właściwego Sądu o wydanie ENA. Sąd nie przetwarza także danych na temat tego, w ilu sprawach dotyczących tych samych osób wydano ENA, a w ilu sprawach go nie wydano, czy to na skutek niewystąpienia z takim wnioskiem, czy to na skutek odmowy jego wydania przez właściwy sąd. Nie są również gromadzone i przetwarzana dane na temat tego, w ilu sprawach państwo wykonania nakazu złożyło oświadczenie o dopuszczalności ścigania lub wykonania kar pozbawienia wolności albo innych środków polegających na pozbawieniu wolności za wszystkie czyny popełnione przed przekazaniem, a w ilu sprawach organ sądowy tego państwa w orzeczeniu o przekazaniu postanowił inaczej (art. 607e § 3 k.p.k.). Nie są również gromadzone i przetwarzane dane na temat tego, w ilu sprawach osoba przekazana, pomimo takiej możliwości, nie opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ciągu 45 dni od dnia prawomocnego zakończenia postępowania albo po opuszczeniu terytorium RP na nie powróciła (art. 607e § 3 pkt 2 k.p.k.), jak również dane na temat tego, w ilu postępowaniach wobec osoby wydanej na podstawie ENA nie została orzeczona kara pozbawienia wolności albo inny środek polegający na pozbawieniu wolności (art. 607e § 3 pkt 3 k.p.k.). Sąd nie gromadzi także ani nie przetwarza danych na temat tego, w ilu postępowaniach wobec osoby wydanej na podstawie ENA postępowanie karne nie wiąże się ze stosowaniem wobec osoby ściganej środka polegającego na pozbawieniu wolności (art. 607e ust. 3 pkt 4 k.p.a.). Oprócz tego nie są gromadzone ani przetwarzane dane na temat tego, w ilu postępowaniach wobec osoby wydanej na podstawie ENA osoba ścigana wyraziła zgodę na przekazanie i zrzekła się korzystania z prawa określonego w § 1 art. 607e k.p.k. (art. 607e § 3 pkt 5 k.p.k.), jak również dotyczące tego w ilu postępowaniach wobec osoby wydanej na podstawie ENA osoba ścigana, po jej przekazaniu, złożyła przed Sądem oświadczenie o zrzeczeniu się korzystania z prawa określonego w § 1 art. 607e k.p.k. w odniesieniu do czynów popełnionych przed przekazaniem (art. 607e § 3 pkt 6 k.p.k.). Ponadto nie są gromadzone ani przetwarzane dane na temat tego, w ilu postępowaniach wobec osoby wydanej na podstawie ENA organ sądowy państwa wykonania nakazu, który przekazał osobę ściganą, na wniosek sądu właściwego do wydania nakazu, wyraził zgodę na ściganie lub wykonanie kar pozbawienia wolności albo innych środków polegających na pozbawieniu wolności za przestępstwa określone w pkt 1 art. 607 § 3 k.pk. (art. 607e §3 pkt 7 k.p.k.). Wobec powyższego - w ocenie organu - ustalenie żądanych danych nie jest możliwe do wykonania, ponieważ przekazanie osoby mogło nastąpić zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego, a sprawdzeniu musiałyby podlegać akta każdego postępowania karnego, jakie toczyło się we wskazanym przez wnioskodawcę okresie, co wymagało by delegowania pracownika, na wiele miesięcy, do lustracji akt. Także w okresie wskazanym przez wnioskodawcę w piśmie z [...].04.2018 r. w Wydziale karnym Sądu toczyło się 326 spraw karnych. Organ uznał zatem, że żądana przez wnioskodawcę informacja ma cechy informacji przetworzonej. Działania które musiałby zostać podjęte w celu udostępnienia wnioskodawcy żądanej przez niego informacji wymagają znacznego zaangażowania sił i środków Sądu, albowiem musiałyby wyjść poza postać wyłącznie technicznego przeniesienia danych. Przejrzenie wszystkich akt spraw karnych z Wydziału Karnego za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] czerwca 2017 r., wobec ich znacznej liczby, wymagałoby takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpłynęłoby na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na Sąd. Organ wskazał, że pomimo wezwania wnioskodawca nie wskazał w jakim zakresie uzyskanie przez niego żądanej informacji miałoby być szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tym samym należało stwierdzić, że wnioskodawca nie jest uprawniony do uzyskania informacji przetworzonej. Pismem z [...] sierpnia 2018 r. D.C. odwołał się od ww. decyzji do Prezesa Sądu Okręgowego. Prezes Sądu Okręgowego decyzją z [...] września 2018 r.,nr [...] utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż żądane przez odwołującego informacje należało zakwalifikować jako informacje publiczne przetworzone. Działania, które musiałyby być bowiem podjęte w celu udostępnienia żądanej przez wnioskodawcę informacji wymagają znacznego zaangażowania sił i środków organu albowiem działania te muszą wyjść poza postać wyłącznie technicznego przeniesienia danych. Przejrzenie wszystkich akt, wobec ich znacznej liczby, wymagałoby nakładu sił i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpłynęło by na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na Sąd. Skoro zatem mamy w sprawie do czynienia z informacją publiczną przetworzoną a odwołujący nie wykazał w jakim zakresie uzyskanie przez niego informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, organ I instancji zasadnie wydał decyzję odmowną. W skardze do tut. Sądu D.C. wskazał, że zaskarża w całości decyzję Prezesa Sądu Okręgowego, jednak szczegółowe uzasadnienie skargi sporządzi dopiero "po zapoznaniu się z orzecznictwem zawartym w uzasadnieniu skarżonej decyzji". Odpowiadając na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, wskazując, że z uwagi na to, że skarżący nie przedstawił żadnego zarzutu nie jest w stanie merytorycznie odnieść się do treści skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Takimi organami władzy publicznej są również sądy, dlatego też prezesi właściwych sądów, którzy kierują nimi i reprezentują je na zewnątrz, są organami właściwymi do załatwienia spraw związanych z u.d.i.p. Żądana przez skarżącego informacja stanowiła informację publiczną, gdyż w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym, a dostęp do niej przysługuje - co do zasady - każdemu podmiotowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to również w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Z art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. wynika, że informacją publiczną jest m. in. informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów wykonujących zadania publiczne. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia odmową udostępnienia informacji publicznej z uwagi na brak podania przez skarżącego szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji przetworzonej. Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W judykaturze wskazuje się na trudność z zakreśleniem granicy pomiędzy informacją przetworzoną, a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu na niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie. Problem pojawia się bowiem, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. Dominuje w orzecznictwie stanowisko, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia informacji wskazanej we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11 i z 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12; dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjęto, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 i z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11). W rozpatrywanej sprawie organy sądowe obu instancji słusznie przyjęły, iż żądana przez skarżącego informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej, ponieważ "...działania które musiałby zostać podjęte w celu udostępnienia wnioskodawcy żądanej przez niego informacji wymagają znacznego zaangażowania sił i środków Sądu, albowiem musiałyby wyjść poza postać wyłącznie technicznego przeniesienia danych. Przejrzenie wszystkich akt spraw karnych z Wydziału Karnego za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] czerwca 2017 r., wobec ich znacznej liczby, wymagałoby takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpłynęłoby na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na Sąd". Powyższe czynności - jak trafnie argumentował Prezes Sądu Okręgowego - muszą wyjść poza postać wyłącznie technicznego przeniesienia danych. Powyższe oznacza, że odpowiedź na sformułowane przez skarżącego pytanie wymagała by wnikliwego przeglądania oraz analizy akt spraw karnych z Wydziału Karnego za okres wskazany we wniosku a nie tylko technicznego przeniesienia danych. Rację ma także organ odwoławczy, że niezasadne są również twierdzenia skarżącego, iż ograniczenie okresu za jaki żąda informacji (od [...] stycznia 2017 r. do [...] czerwca 2017 r.) powoduje, że żądana informacja staje się informacją prostą w rozumieniu u.d.i.p. W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wykazał w sposób wystarczający powody, dla których uznał, że żądana przez stronę informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. Skoro zatem skarżący - pomimo wezwania organu pierwszej instancji - nie wskazał w jakim zakresie uzyskanie przez niego żądanej informacji miałoby być szczególnie istotne dla interesu publicznego, zasadnie organy przyjęły, że skarżący nie jest uprawniony do uzyskania informacji publicznej przetworzonej. Końcowo podnieść należy, iż głównym celem u.d.i.p. jest niewątpliwie społeczna kontrola władzy publicznej. Jeśli natomiast rzeczywistą intencją wystąpienia z wnioskiem informacyjnym są inne względy, to nie zasługują one na aprobatę albowiem w takim przypadku stanowią one przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej. Sądowi z urzędu znana jest aktywność skarżącego w korzystaniu z prawa do informacji publicznej. Skarżący składając liczne wnioski o udostępnienie informacji skierowane do sądów powszechnych, nie tylko w województwie lubuskim (co ustalono na podstawie danych znajdujących się w Centralnej Bazie Sądów Administracyjnych), nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej. W WSA w Gorzowie Wlkp., tylko na decyzje Prezesa Sądu Okręgowego, są zarejestrowane 4 skargi skarżącego. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co obligowało do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), o czym orzeczono w sentencji wyroku.