II SA/Go 820/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Ł.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Go 820/09 odrzucającego skargę kasacyjną Ł.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 820/09 odrzucającego skargę Ł.S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia odrzucić zażalenie. Ł.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2009 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w/w skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) z uwagi na wniesienie skargi z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do dokonania wymaganej czynności. Następnie na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r. orzekł o jej odrzuceniu z uwagi na niezastosowanie się przez skarżącego do obowiązku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzaniu skargi kasacyjnej (art. 178 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a.). Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. skarżący wniósł do tutejszego Sądu zażalenie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2009 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 6 i art. 140 § 3 p.p.s.a. polegające na nieuprawnionym zaniechaniu pouczenia skarżącego o obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez radcę prawnego lub adwokata. Jednocześnie w treści zażalenia skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2010 r. tutejszy Sąd orzekł o odrzuceniu zażalenia, gdyż wbrew brzmieniu art. 194 § 4 p.p.s.a. nie zostało ono sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. W postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2010 r. WSA w Gorzowie Wlkp. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił na jego rzecz radcę prawnego. Na skutek złożonego przez skarżącego zażalenia od postanowienia z dnia 21 stycznia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 maja 2010 r., I OZ 384/10 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu NSA zwrócił uwagę, iż niezależnie od dokonanej w niniejszej sprawie oceny zasadności zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji powinien najpierw prawomocnie rozpoznać wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Zdaniem NSA gdyby Sąd pierwszej instancji we właściwym czasie rozpoznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy to skarżący miałby możliwość, aby jego pełnomocnik z urzędu podjął w sprawie odpowiednie czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przystępując do ponownego rozpoznania złożonego przez skarżącego zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 29 grudnia 2009 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej Sąd podkreśla, iż możliwość wnoszenia środków zaskarżenia, w tym zażaleń, jest niewątpliwie jednym z podstawowych uprawnień strony postępowania sądowoadministracyjnego służącym ochronie jej praw, gwarantowanym nie tylko przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a, ale także przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 78). W myśl art. 194 § 1 p.p.s.a zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest środkiem zaskarżenia przysługującym na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego jedynie w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia wymienione wprost w sposób enumeratywny w omawianym przepisie. Stosownie do art. 194 § 1 pkt 7 zażalenie przysługuje m.in. na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Dodatkowo z przepisów szczególnych wynika, że zażalenie służy także na niektóre zarządzenia przewodniczącego tj. na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania pisma, którego strona nie uzupełniła lub nie poprawiła w terminie (art. 49 § 2) oraz na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych (art. 227 § 1), co potwierdza treść art. 198 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, iż zażalenie podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny dopiero w sytuacji, gdy spełnione zostały przez stronę wszystkie wymogi dotyczące m.in. terminu jego wniesienia, formy oraz treści, a określone w treści art. 195 § 2 i 3 w zw. z art. 46 i 47 p.p.s.a. Dodatkowym wymogiem przewidzianym przez ustawodawcę w treści art. 194 § 4 p.p.s.a. odnoszącym się do zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, jest konieczność jego sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego, zwanego przymusem radcowsko-adwokackim. Podkreślić należy, iż niedochowanie w/w wymogu stanowi brak nieusuwalny, powodujący odrzucenie zażalenia jako niedopuszczalne, w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 (por. post. NSA z dnia 30 września 2004 r., OZ 474/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., I OZ 359/08, LEX nr 493883 oraz Komentarz do Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. III). Powyższe oznacza, iż brak zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wynikający ze szczególnych wymagań stawianych temu środkowi odwoławczemu w zakresie obowiązku sporządzenia do przez adwokata lub radcę prawnego nie może zostać naprawiony w trybie właściwym do usuwania braków formalnych pisma procesowego, określonym w art. 49 p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd uznał, iż wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej sporządzone przez niego osobiście, przy jednoczesnym braku wykazania, iż skarżącemu przysługują kompetencje, o których mowa w art. 175 § 2 p.p.s.a. skutkować musiało uznaniem zażalenia za niedopuszczalne. Z tych względów, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie należało odrzucić. Odnosząc się do zarzutu skarżącego zawartym w zażaleniu dotyczącym braku pouczenia skarżącego o obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego) Sąd wyjaśnienia, iż pouczenie takie zawarte było w piśmie Sądu adresowanym do skarżącego z dnia 12 listopada 2009 r. o doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 820/0, ze wskazaniem rygoru odrzucenia (patrz pkt 2 pouczeń) i doręczonym skarżącemu w dniu 16 listopada 2009 r.