II SA/Go 825/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na decyzję P spółki z o.o. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję P spółka z o.o. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej Fundacji [...] zawartej w umowie: 1. o prace wydawnicze pomiędzy P spółka z o.o. a G z dnia [...] r. II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie I wyroku nie podlega wykonaniu, III. w pozostałej części skargę oddala, IV. zasądza od P spółka z o.o. na rzecz skarżącej Fundacji [...] kwotę 114,50 zł (sto czternaście złotych 50/100), tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014r. Fundacja [...] wystąpiła do P Sp. z o. o. udostępnienie informacji publicznej dotyczącej : I. finansowania przez P sp. z o.o. następujących podmiotów: 1. Stowarzyszenia [...], 2. Stowarzyszenia [...], 3. Stowarzyszenia [...], 4. Stowarzyszenia [...] 5. Stowarzyszenia [...], 6. Stowarzyszenia [...], 7. Stowarzyszenia [...], 8. Międzyszkolnego Klubu Sportowego [...], 9. Zespołu Szkól [...], 10. Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego [...], 11. Stowarzyszenia [...], 12. Stowarzyszenia [...], 13. Stowarzyszenia [...]. II. umów zawartych przez P Sp. z o. o. z Polskim Radiem - [...] S.A. dotyczących cyklu audycji, o energetyce, reportaży debat i konkursów edukacyjnych. III. umów zawartych przez P Sp. z o.o. z Domem Kultury o prace wydawnicze, IV. umowy zawartej przez P Sp. z o.o. ze Stowarzyszeniem [...] dotyczącej sfinansowania wydania książki autorstwa Z.T. pt: [...]. Wniosek obejmował przekazanie informacji o sposobie finansowania podmiotów wskazanych w pkt I w latach 2011-2014. w tym informacji o rodzaju przysporzeń, terminie przekazywania środków i ich wysokości, a w przypadku przekazania środków finansowych i rzeczowych na podstawie umów - również udostępnienie zawartych umów wraz z załącznikami i aneksami. W przypadku zakwalifikowania przez P Sp. z o. o. umów, o których mowa w pkt II-IV wniosku, za tajemnicę przedsiębiorstwa, wnioskodawca wniósł o podanie kwoty lub kwot przewidzianych jako wynagrodzenie za wykonanie ww. umów, a także informacji, czy środki pieniężne z tego tytułu były lub są przekazywane jednorazowo, czy cyklicznie oraz dat przekazania tych środków. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...], P Sp. z o.o., reprezentowana przez Prezesa Zarządu W.S., orzekło odmowie udostępnienia wnioskowanych informacji. W uzasadnieniu podjętej decyzji stwierdzono, iż umowy zawarte przez P sp. z o. o. z podmiotami wymienionymi we wniosku objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W ocenie P Sp. z o.o. umowy te zawierają informacje posiadające istotną wartość gospodarczą zarówno día P sp. z o.o. jak i partnerów Spółki wskazanych na wstępie i z tej przyczyny strony umowy podjęły działania mające na celu nieujawnianie ich treści do wiadomości publicznej - przede wszystkim poprzez zamieszczenie w treści umowy klauzuli poufności zakazującej ujawniania jakichkolwiek informacji objętych umową oraz udostępniania jej treści osobom trzecim - z wyłączeniem ustawowych organów kontroli i sądów powszechnych. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. (data wpływu: 8.09.2014 r.) Fundacja [...] wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając zobowiązanej do udostępnienia informacji publicznej Spółce P naruszenie art. 5 ust. 2, art. 11 ust. 1 i ort. 16 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i udostępnienie informacji objętej wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. Decyzją z dnia [...] września 2014r. ([...]) P Sp. z o.o., reprezentowana przez Prezesa Zarządu W.S., na podstawie art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz.782) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu P Sp. z o.o. wskazała na treść art. art. 1 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Następnie stwierdziła, iż ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może nastąpić ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych w tym tajemnicę przedsiębiorcy, której definicję Spółka przytoczyła wskazując na treść art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Spółka podała, iż wbrew twierdzeniom wniosku, umowy sponsorskie stanowiące element strategii P Sp. z o.o., mającej na celu między innymi kształtowanie wizerunku spółki w społeczeństwie, zawierają informacje posiadające istotną wartość gospodarczą. Również zasady ochrony informacji gospodarczych stosowane w grupie kapitałowej P przewidują ograniczenia w udostępnianiu informacji o działalności sponsorskiej prowadzonej przez spółki wchodzące w skład grupy i wysokości środków wydatkowanych na ten cel. Z punktu widzenia interesów gospodarczych P Sp. z o.o. za niekorzystne uznano również powszechne ujawnianie informacji o wysokości środków przekazywanych konkretnym beneficjentom. Niezależnie od powyższego wskazano na fakt, iż wnioskodawca jest przedsiębiorcą, który został powołany między innymi w celu prowadzenia działalności konkurencyjnej w stosunku do P Sp. z o.o. polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej oraz wytwarzaniu, dystrybucji i handlu paliwami gazowymi. Spółka podniosła, iż strony umów objętych wnioskiem podjęły niezbędne działania w celu zachowania w poufności zarówno treści samej umowy, jak i informacji oraz wiadomości powstałych w związku z jej wykonywaniem. Skargę na powyższą decyzję złożyła Fundacja [...] wnosząc o uchylenie decyzji wydanych zarówno w I jak i w II instancji. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonym decyzjom naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę P Sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, iż w myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 782 – dalej jako "ustawa") zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W orzecznictwie przyjmuje się, że podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznych są zatem nie tylko szeroko pojęte władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Podkreślenia wymaga pogląd zaprezentowany w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OSK 851/10 – Lex nr 737513), a który Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, że zakres terminu "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu terminu "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje od elementu podmiotowego, wobec tego zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach. Zdaniem sądu wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. (sygn. akt P 24/05, publ. OTK-A 2006/7/87) stwierdził, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa. Zatem obowiązkiem władzy publicznej jest dbanie o bezpieczeństwo energetyczne kraju. Obowiązek ten realizowany jest przez organy administracji publicznej, jak i przez inne podmioty. Do tych ostatnich należą przedsiębiorstwa energetyczne. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są zatem "zadaniami publicznymi". Można uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym przedsiębiorstwo energetyczne w sprawach związanych z dystrybucją energii elektrycznej oraz innymi zadaniami przezeń wykonywanymi, noszącymi znamiona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 wspomnianej ustawy jest zobowiązane do przekazywania określonych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, publ. Legalis nr 762527, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2013r., sygn. akt I OSK 1595/13, publ. Legalis nr 807086). P Sp. z o.o. zaliczyć należy do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Z odpisu KRS załączonego do akt sprawy wynika, że P Sp. z o.o. prowadzi m.in. dystrybucję energii elektrycznej (Dział 3, rubryka 1 , pkt 23), a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że strona skarżąca prowadzi działalność konkurencyjną w stosunku do działalności Spółki, bo wytwarza energię elektryczną oraz wytwarza, dystrybuuje i handluje paliwami gazowymi. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, iż zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga Fundacji [...] zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Używając w art. 2 ust. 1 ustawy pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W rozpoznawanej sprawie został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. W myśl art. 5 cytowanej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). W niniejszej sprawie P Sp. z o.o., odmawiając udostępnienia wnioskodawcy żądanych informacji, powołała się na tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Z powyższego przepisu wynika, że informacja podlegała ochronie na podstawie art. 11 ustawy, gdy stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i spełnia warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji. Wobec tego należy stwierdzić, że aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie art. 11 ustawy – stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa musi być poufna, a przedsiębiorca musi podjąć działania w celu zabezpieczenia tej poufności. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona to nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa. Informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna, a pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. Podsumowując, tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (vide: A. Michalak Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. I CKN 89/01, publ. LEX nr 583717). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało ustalić czy w odniesieniu do wnioskowanych umów przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności tych dokumentów. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. – p.p.s.a.), po przeprowadzeniu dowodu z umów będących przedmiotem wniosku, stwierdził, iż możliwe jest udostępnienie wnioskodawcy jedynie umowy o pracę wydawnicze zawartej pomiędzy P Sp. z o.o. a Domem Kultury z dnia [...] listopada 2013r., bowiem nie zawiera ona klauzuli poufności. W ocenie Sądu argumentacja Spółki w niniejszej sprawie jak i dokumenty nadesłane przez nią zasadnie wskazują, że mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorstwa, która wyłącza możliwość udostępnienia pozostałych umów. Pozostałe umowy zawierają bowiem klauzulę poufności, bądź są zawarte zostały z innym podmiotem niż wymieniony we wniosku o udzielenie informacji publicznej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł w części jak w pkt I wyroku, w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł w pkt II na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania w pkt IV na podstawie art. 200 p.p.s.a.