II SA/Go 829/10

Dnia 7 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uznania wniosku za bezzasadny p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. D.B. zwróciła się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o natychmiastowe dostarczenie decyzji o wsparciu pieniężnym według złożonych wcześniej wniosków, a także realizujących zalecenia wynikające z wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Nadto wniosła o bezzwłoczne udzielenie odpowiedzi na wcześniejsze monity, ponaglenia i innego rodzaju korespondencję. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej poinformował D.B., że Dyrektor tego Ośrodka wydał już decyzje odnośnie zgłoszonych potrzeb. Kolejnym pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ustosunkowanie się do powyższej kwestii i spowodowanie, aby organ pierwszej instancji zajął w tej sprawie jasne i konkretne stanowisko. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, pismem z dnia [...] września 2010 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało wniosek D.B. za bezzasadny. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji postąpił zgodnie z ustaleniami doktryny procesu administracyjnego oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, w myśl których przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli zostaną spełnione określone warunki, w szczególności jeśli nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym. W konsekwencji tak długo, jak długo orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby ewentualnie możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Ponadto zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ wymieniony w art. 37 § 1 k.p.a., uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia sprawy w przyszłości (art. 37 § 2 k.p.a.). Kolegium ustaliło, iż w przedmiotowej sprawie zostały podjęte przez organ pierwszej instancji odpowiednie czynności objęte wnioskiem, a nadto strona była informowana odrębnym pismem o wszystkich działaniach podejmowanych w sprawie, tym samym postępowanie organu odwoławczego w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Ponadto niesatysfakcjonujący stronę sposób rozpatrzenia skargi nie może być przez nią traktowany jako niezałatwienie w ogóle sprawy, czy też nie załatwienie sprawy w terminie. Na powyższe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność zaskarżonego pisma oraz wnosząc o jego anulowanie, korektę weryfikację, kasację rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010 r. stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych wart. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) mają charakter zewnętrzny, co oznacza, że są skierowane do podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, 3) są skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) mają charakter publicznoprawny oraz 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Lewis Nexis, Warszawa 2006, str. 29-30; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, str. 59-60). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.29-30). Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010 r. nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo Kolegium ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu.