II SA/Go 831/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ustalenie przyczyn nie wydawania decyzji administracyjnych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało skarżącą, iż argumenty podnoszone przez stronę w treści wniesionego pisma nie znajdują potwierdzenia w ustaleniach dokonanych na podstawie stanowiska Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, w załączeniu przekazując stanowisko organu pierwszej instancji, szczegółowo omawiającego sposoby rozstrzygnięć wskazanych przez stronę spraw. Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. skarżąca zakwestionowała podjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięcia oraz stanowiska wyrażone w pismach wyjaśniających, w tym m.in. piśmie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu wyjaśniła, iż pismo stanowi szykanę ze strony organu, a nadto iż jest bezpodstawne, bezprawne oraz nieuzasadnione. W odpowiedzi - pismem z dnia [...] września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało skarżącą, że w sprawie dotyczącej jej żądania nie było podstaw do wydania decyzji administracyjnej, a odpowiedź organu stanowi jedynie pismo wyjaśniające, dlatego też pismo strony nie może być traktowane jako skarga na decyzję administracyjną, nadto również, iż brak jest podstaw merytorycznych uzasadniających zmianę stanowiska organu w przedmiotowej sprawie. Na powyższe pismo D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywodząc, iż nie znajduje ono podstaw prawnych, a nadto iż stanowisko organu stanowi formę znęcania się psychicznego i ekonomicznego nad skarżącą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wywodząc, iż w niniejszej sprawie organ nie wydawał decyzji w administracyjnym toku instancji ze względu na brak podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w takiej formie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie p.p.s.a.), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2009 r. stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych wart. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) mają charakter zewnętrzny, co oznacza, że są skierowane do podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, 3) są skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) mają charakter publicznoprawny oraz 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2006, str. 29-30; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, str. 59-60). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.29-30 Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2009 r. nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo Kolegium ma charakter wyłącznie wyjaśniający, jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu.