II SA/Go 831/15

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-01-22

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która pobiera rentę w wysokości 560 zł i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawną matką otrzymującą emeryturę w wysokości 2300 zł brutto, ponosząc znaczne wydatki na leki i utrzymanie domu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna, uwzględniając niską rentę, wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawną matką, znaczne wydatki na leki i utrzymanie, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca E.B. złożyła skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę. Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną, niską rentę i konieczność opieki nad niepełnosprawną matką. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające dochody i wydatki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody na decyzję z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 8 grudnia 2015 r. odrzucił skargę E.B. na decyzję Wojewody na decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Dnia 23 grudnia 2015 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i adwokata. W uzasadnieniu wniosku E.B. podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący oświadczył, że pobiera rentę w wysokości 560 zł. Nadto skarżąca wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawną matką, która otrzymuje emeryturę w wysokości 2.300 zł (brutto). W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła również ponoszone wydatki: gaz – 270 zł, energia elektryczna – 103-190 zł, woda – 240 zł, leki 200- 300 zł) oraz wyciąg z rachunku bankowego. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej E.B. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, że skarżąca otrzymuje rentę w wysokości 595 zł (netto). Nie można również pominąć, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z matką, która jest osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej opieki. Emerytura jej matki nie jest wysoka (2.300 zł brutto). Z przedłożonych rachunków wynika, że matka skarżącej ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw (200-300 zł miesięcznie). E.B. nie posiada majątku. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżąca nie dysponuje istotnymi zasobami pieniężnymi. W świetle zasad doświadczenie życiowe uzasadniony jest wniosek, że skarżąca ponosząca wraz z matką koszty standardowe koszty utrzymania domu, wyżywienia, zakupu leków, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności Należy zatem stwierdzić, że wniosek E.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło