II SA/Go 839/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-12-15

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Aleksandra Wieczorek, Adam Jutrzenka – Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania administracyjnego może ustanowić więcej niż jednego pełnomocnika procesowego, a jeśli tak, czy odwołanie wniesione przez drugiego pełnomocnika, który złożył stosowne pełnomocnictwo, powinno zostać uznane za dopuszczalne, czy też organ powinien wezwać do uzupełnienia braków?
Ratio decidendi
Strona postępowania administracyjnego może ustanowić więcej niż jednego pełnomocnika procesowego. Jeśli pełnomocnik wnoszący odwołanie złożył stosowne pełnomocnictwo, a organ miał wątpliwości co do jego umocowania, powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., zamiast stwierdzać niedopuszczalność odwołania. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania mogło nastąpić dopiero wobec bezskuteczności takiego wezwania.
Stan faktyczny
Burmistrz wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji. B.K., będący stroną postępowania, ustanowił pełnomocnika radcę prawnego W.L., który reprezentował go w postępowaniu przed organem I instancji. Następnie B.K. złożył odwołanie od decyzji, działając przez innego pełnomocnika, adwokata W.B., dołączając pełnomocnictwo ogólne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając, że odwołanie powinno być wniesione przez pierwotnie ustanowionego pełnomocnika lub przez stronę osobiście, a nie przez nowego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B.K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] Burmistrz ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch podświetlonych pylonów reklamowych oraz rozbudowie rampy przeładunkowej wraz z zadaszeniem planowanej na dz. nr [...], wydanej dla K sp. z o.o., sp.k.. W trakcie postępowania administracyjnego B.K., jako jedna ze stron przedmiotowego postępowania, przedstawił organowi pełnomocnictwo szczególne z dnia [...] lutego 2016r., udzielone radcy prawnemu W.L., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego, upoważniające do reprezentowania B.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą G B.K., we wszystkich postępowaniach dotyczących inwestycji K sp. z o.o.. sp.k, zlokalizowanych na dz. nr [...] sąsiadującej z nieruchomościami położonymi w [...] - dz. nr [...]) . W tej sytuacji, organ I instancji wszelką korespondencję, w tym decyzję nr [...] Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2016r. znak sprawy: [...] przesyłał na adres wskazanego pełnomocnika. Odwołanie od powyższej decyzji złożył B.K., działając przez adw. W.B. z Kancelarii Adwokackiej, załączając do odwołania dokument pełnomocnictwa ogólnego z dnia [...] listopada 2010r. do zastępowania B.K. we wszystkich sprawach prowadzonego przedsiębiorstwa pod nazwą G B.K.. Postanowieniem z [...] sierpnia 2016r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu Kolegium podało, iż jest bezspornym, iż B.K. ustanowił w dniu [...] lutego 2016r., pełnomocnikiem radcę prawnego W.L.. Pełnomocnictwo to zostało złożone do akt tej sprawy przy wniosku, który wszczął postępowanie w tej sprawie, a mocodawca nie cofnął, w toku tego postępowania, udzielonego pełnomocnictwa. Bezspornym jest, że przedmiotowa decyzja została doręczona bezpośrednio właściwemu pełnomocnikowi. Brak jest w aktach dowodu kierowania pisma do ustanowionego przez stronę wcześniej pełnomocnika, który nie brał udziału w przedmiotowym postępowaniu. Kolegium stwierdziło, że zaskarżona odwołaniem w tej sprawie decyzja organu I instancji, została prawidłowo doręczona stronie, gdyż organ I instancji - zgodnie z nakazem, wynikającym z art. 40 § 2 k.p.a. - doręczył tę decyzję, ustanowionemu przez stronę, pełnomocnikowi. W konsekwencji należy uznać, że przedmiotowa decyzja weszła do obrotu prawnego (wywołała skutki prawne). Zatem w ocenie organu odwoławczego, strona mogła wnieść skutecznie odwołanie od tej decyzji przez pełnomocnika upoważnionego do reprezentowania B.K., tj. r.pr. W.L.. Podsumowując SKO stwierdziło, że wniesienie odwołania w sprawie, przez osobę nieumocowaną, nie będącą stroną tego postępowania było niedopuszczalne. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył B.K., reprezentowany przez adw. W.B., który wniósł o uchylenie postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania: – art. 32 oraz 33 § 1 k.p.a poprzez uznanie ustanowionego sprawie pełnomocnika za osobę nieumocowaną do złożenia środka zaskarżenia; – art. 40 § 2 k.p.a. oraz 110 k.p.a. poprzez przyjęcie konieczności doręczenia decyzji nowo powołanemu pełnomocnikowi, podczas gdy decyzję już skutecznie stronie doręczono z pośrednictwem uprzednio umocowanego w sprawie pełnomocnika; – art. 6 k.p.a. w zw. z art. 32 i 33 § 1 k.p.a poprzez uniemożliwienie stronie ustanowienie nowego (kolejnego) pełnomocnika na dowolnym etapie postępowania administracyjnego; – art. 9 k.p.a. oraz art 64 § 2 k.p.a poprzez zaniechanie wezwania Strony do podpisania odwołania, ewentualnie uzupełnienia pełnomocnictwa w sytuacji powstałych wątpliwości na tle umocowania osoby składającej odwołanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż stoi na stanowisku, że choć w art. 32 k.p.a. uregulowano, iż strona może działać przez pełnomocników, to jednak, wobec braku dodatkowych regulacji, przepis ten należy interpretować przez pryzmat wykładni funkcjonalnej ergo zakładając, że pełnomocnictwo do dokonywania określonych czynności prawnych musi nastąpić wraz z pierwszą czynnością procesową postępowania. Innymi słowy nie jest możliwe (już w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego) udzielenie dodatkowego (kolejnego) pełnomocnictwa. Mając to na uwadze skarga złożona przez adwokata W.B., została złożona przez osobę nieuprawnioną w sprawie (nie będącą stroną postępowania), co też obliguje organ II instancji do stwierdzenia, w drodze postanowienia, o niedopuszczalności odwołania (art. 134 w związku z art. 33, art., 40 §2, art.. 109 i 110 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2016. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji i postanowień sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ drugiej instancji dopuścił się naruszenia przepisów procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przedmiotem skargi było postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016r. ([...]), którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m.in. niedopuszczalność odwołania. Przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, bądź podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku możliwości zaskarżenia aktu administracyjnego wobec tego, że nie przewidują tego przepisy prawa. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych, obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę albo nie mającą legitymacji (uprawnienia) do wniesienia tego środka zaskarżenia wobec braku przymiotu strony (art. 28 k.p.a.), albo przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych (art. 30 § 2 k.p.a.), a także sytuacje, gdy odwołanie obarczone jest brakami formalnymi, np. wynikającymi z art. 63 § 2 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie przyczyną stwierdzenia przez organ II instancji niedopuszczalności odwołania było przyjęcie przez organ braku legitymacji pełnomocnika adw. W.B. do złożenia w imieniu strony odwołania od decyzji organu I instancji, ponieważ – zdaniem organu - strona mogła wnieść skutecznie odwołanie tylko przez pełnomocnika radcę prawnego W.L., który działał w postępowaniu toczącym się przed organem I instancji. To stanowisko organu było błędne. Zgodnie z art. 32 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym strona może działać przez pełnomocnika. Umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu strony winno zostać wykazane poprzez dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, co wynika z art. 33 § 3 k.p.a. Pomimo, iż ustawodawca użył w art. 32 k.p.a. w odniesieniu do pełnomocnika strony liczby pojedynczej, nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że strona może w postępowaniu administracyjnym ustanowić więcej niż jednego pełnomocnika. Wskazują na to choćby inne przepisy z zakresu procedury administracyjnej np. art. 41 § 1 k.p.a., według którego strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. Wolą ustawodawcy nie było zatem ograniczanie uprawnienia strony co do liczby pełnomocników w postępowaniu administracyjnym. Przyjmując ustawową możliwość ustanowienia przez stronę w postępowaniu administracyjnym kilku pełnomocników procesowych, należy więc uznać, iż strona mogła wnieść odwołanie przez pełnomocnika, który wraz z odwołaniem złożył pełnomocnictwa zgodnie z art. 33 k.p.a., mimo że wcześniej w postępowaniu występował inny pełnomocnik tej strony. Na marginesie należy zauważyć, że powołanie się przez dokonującego czynności procesowej (wnoszącego odwołanie) na niewłaściwe pełnomocnictwo, podobnie jak jego niezłożenie, stanowi brak formalny odwołania, skutkiem czego winno być zastosowanie trybu określonego w art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z tym przepisem, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jeżeli zatem organ II instancji uznawał , że wnoszący odwołanie pełnomocnik strony postępowania administracyjnego nie jest uprawniony do jego skutecznego wniesienia, to powinien dokonać wezwania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności środka zaskarżenia, a stwierdzenie niedopuszczalności mogłoby nastąpić dopiero wobec bezskuteczności tego wezwania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w postaci uiszczonej opłaty sądowej – 100 zł i wynagrodzenia pełnomocnika strony w wysokości 480 zł ustalonej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800.) wraz z uiszczoną opłatą skarbową od udzielonego pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło