II SA/Go 841/12

Dnia 12 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. R.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzja ta została doręczona skarżącemu dnia 2 sierpnia 2012 r. Skarga na wspomnianą decyzję została nadana listem poleconym dnia 8 października 2012 r., czyli po upływie ustawowego trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. W skardze R.K. podniósł m.in., że uchybienie terminu do jej wniesienia było spowodowane wprowadzeniem go w błąd. W końcowym fragmencie zaskarżonej decyzji organ zawarł bowiem sformułowanie "decyzja ostateczna". Wywołało to u skarżącego przeświadczenie, że od rozstrzygnięcia tego nie przysługuje jakikolwiek środek odwoławczy. Skarżący czekał więc na dalszy ciąg sprawy, zasięgał również opinii dziennikarzy, a także miejscowych urzędników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego oraz Starostwa Powiatowego co do możliwości zalegalizowania obiektu budowlanego, którego dotyczyła zaskarżona decyzja. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, celem zapewnienia skarżącemu ochrony prawnej w możliwie szerokim zakresie, powyższą argumentację należało zakwalifikować jako zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okazał się niezasadny. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo w wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Mając na uwadze podniesione przez R.K. okoliczności, które zadecydowały o uchybieniu terminu, a także sposób sformułowania przez skarżącego argumentacji w tym zakresie, Sąd przyjął na korzyść skarżącego, że termin wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu należy zwrócić uwagę, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, jak również mylne poinformowanie strony o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia. Pogląd taki został zaprezentowany m.in. w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 343/05, LEX nr 199545, co do zasady nie budzi on wątpliwości w orzecznictwie. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis Warszawa 2008, s. 381 oraz przywołane tam orzecznictwo sądowe). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było spowodowane przyczyną niezawinioną przez skarżącego. W końcowym fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji znajduje się wprawdzie sformułowanie, iż jest ona ostateczna, jednakże zawiera ona również pouczenie, że na niniejszą decyzję, w przypadku niezgodności z prawem, służy stronom prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w terminie 30 dni od daty jej otrzymania. Pouczenie to jest zwięzłe, precyzyjne, a jego treść nie pozostawia żadnych wątpliwości co do jego możliwej interpretacji. W tej sytuacji za niezrozumiałe i pozbawione jakichkolwiek podstaw należy uznać bierne oczekiwanie przez skarżącego na bliżej nieokreślony "dalszy bieg sprawy" czy też zasięganie opinii dziennikarzy o sprawie. Jeżeli jednak pomimo tego skarżący nie miał pewności co do znaczenia sformułowania "decyzja ostateczna" oraz pouczenia o możliwości jej zaskarżenia, a nie zgadzał się z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mógł zwrócić się choćby telefonicznie o wyjaśnienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego lub organu, który wydał decyzję. Wówczas otrzymałby informację rozwiewającą jego wątpliwości w tym zakresie. Sformułowanie "decyzja ostateczna" oznacza, że od decyzji tej nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji, tzn. do innego organu administracyjnego, co wynika z art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona może natomiast wnieść na taką decyzję skargę do sądu administracyjnego, który dokona kontroli decyzji pod względem zgodności z prawem. Należy to jednak uczynić w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, o czym stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a. Na tych właśnie przepisach prawa opierało się pouczenie zawarte w końcowym fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Od osoby należycie dbającej o własne interesy można było zatem oczekiwać, że skargę na decyzję organu odwoławczego wniesie w przewidzianym ustawowo terminie trzydziestu dni, zaś odpowiedź na swoje ewentualne wątpliwości w tym względzie uzyska przed upływem tego terminu. W konsekwencji uznać należy, iż skarżący nie dochował odpowiedniej staranności co do terminu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a jego wyjaśnienia w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że niniejsze postanowienie nie kończy sprawy wszczętej skargą R.K.. Odnosi się ono jedynie do zawartego w skardze wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia Sąd przystąpi do oceny skargi, przy czym w pierwszej kolejności podda kontroli jej dopuszczalność, w tym terminowość wniesienia.