II SA/Go 843/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r., nr [...], II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata P.R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Burmistrz Miasta i Gminy po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2017, poz. 1257) oraz art. 2, art. 3, art. 4 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2011 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. 2013, poz. 966 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 156, poz. 1817) – decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] uchylił decyzję ostateczną Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...].07.2013 r. przyznającą dodatek mieszkaniowy za okres od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. w wysokości 132,76 złotych miesięcznie i odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M.B. w dniu 25.07.2013 r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal przy ul. [...]. Po rozpoznaniu wniosku Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...].07.2013 r. nr [...] przyznał M.B. dodatek mieszkaniowy na okres od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. Organ podał, że D.B. w piśmie z dnia [...].01.2014 r. poinformowała, iż w momencie składania wniosku na dodatek mieszkaniowy przez M.B. zam. [...] tj. w dniu [...].07.2013 r. nie zamieszkiwała i nie gospodarowała wspólnie z ojcem we wskazanym lokalu. Organ stwierdził, że dowody zgromadzone w trakcie prowadzonego postępowania w sposób jednoznaczny wskazują i potwierdzają, że M.B. i D.B. w okresie od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. w w/w lokalu nie zamieszkiwali. Z tych względów nie ma podstaw do przyznania dodatku mieszkaniowego, gdy osoba ubiegająca się o dodatek nie zamieszkuje w lokalu. Pismem z dnia [...].08.2016 r. M.B. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...].10.2015 r. nr [...]. Skarżący powołał się na art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wskazując, że dowód na podstawie którego została wydana decyzja jest fałszywy - pismo z dnia [...].01.2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego działając na podstawie art. 150 § 1 k.p.a., 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 k.p.a., art.145a k.p.a., art. 145b k.p.a. - decyzją z dnia [...].01.2017 r. nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] października 2015 r nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...].07.2013 r. przyznającą M.B. dodatek mieszkaniowy za okres od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. w wysokości 132,76 złotych miesięcznie i odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od [...].08.2013 r. do [...].01.2014 r. W motywach decyzji organ podał, że wnioskodawca nie dołączył prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego sfałszowanie pisma z dnia [...].01.2014 r., a także nie wskazał aby takie orzeczenie zostało wydane. Organ stwierdził, że na tym etapie postępowania, wobec treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie istnieje prawdopodobieństwo uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Nadto organu uznał, że nie zachodzą również pozostałe podstawy wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 1 pkt 2-8 k.p.a., a także w art. 145a lub 145b k.p.a. W odwołaniu od powyższej decyzji M.B. podniósł, że stanowisko organu jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i stronnicze. Zdaniem skarżącego decyzja narusza prawo, a w szczególności art. 75 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i argumentację prawną przedstawioną w zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. M.B. wskazał, że zaskarżona decyzja narusza prawo, jest tendencyjna i stronnicza. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369. - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art.57a. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innej przyczyny niż w niej podniesione. W sprawie bezsporne jest, że ostateczną decyzję z [...] października 2015 r. oraz decyzję z [...] stycznia 2017 r. wydaną w I instancji po wznowieniu postępowania podpisała z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy ta sama osoba – D.P. Naczelnik Wydziału Spraw Organizacyjnych i Społecznych. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Dla dokonania prawidłowej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., należy mieć na uwadze cel wprowadzenia tej przesłanki wyłączenia pracownika organu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 22 lipca 2007 r., II GSP 2/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że istotą tego unormowania, podobnie zresztą jak odpowiadających mu przesłanek wyłączenia sędziego w procedurze cywilnej (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.) i karnej (art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k.), jest wyeliminowanie wszelkich zastrzeżeń co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu określonej sprawy, na co w swoim orzecznictwie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (np. wyroki z dnia 20 lipca 2004 r. SK 19/02 – OTK ZU Nr 7/A/2004, poz. 67 i z dnia 13 grudnia 2005 r. SK 53/04 – OTK-A 2005/11/137). Oceniając zgodność art. 24 w związku z art. 141 § 1 K.p.a. z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji, w wyroku z dnia 7 marca 2005 r. P 8/03 (OTK-A-2005/3/20) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że instytucja wyłączenia pracownika ma charakter procesowy, gwarantuje stronie obiektywne rozstrzygnięcie sprawy przez jej poddanie kontroli w postępowaniu administracyjnym, a następnie – kontroli sądowej. Z wyjątkiem podejmowania czynności niecierpiących zwłoki z uwagi na interes społeczny lub ważny interes strony (art. 24 § 4 k.p.a.), podlegający wyłączeniu pracownik nie może dokonywać innych czynności niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji ani w nich uczestniczyć, a tym bardziej wydawać decyzji w imieniu organu administracji publicznej lub za ten organ. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko, iż wyłączenie pracownika w oparciu o przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczy również pracownika orzekającego w postępowaniach w trybach nadzwyczajnych, który wcześniej brał udział w wydaniu decyzji będącej przedmiotem kontroli w trybie nadzwyczajnym (zwłaszcza w trybie wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji, por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., II OSK 2886/17, z dnia 12 lipca 2016 r., II OSK 2469/15, z dnia 9 czerwca 2016 r., II GSK 135/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać trzeba, że jedną z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego stanowi wydanie decyzji przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisu prawa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy (pkt I wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do oceny wynikającej z powyższych rozważań. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Obejmują one wynagrodzenie ze czynności adwokata w kwocie 240 zł, powiększone o należny podatek od towarów i usług.