II SA/Go 846/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego M.K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. oznaczonym jako "PODANIE strony" S.K. zwróciła się do Starosty Powiatowego o dokonanie oceny nielegalnego przyjęcia w dniu [...] stycznia 2005r. do państwowego zasobu geodezyjnego mapy sytuacyjno-wysokościowej z [...] września 2004r. wykonanej przez geodetę M.H.. Powołując się na art. 61 § 1 w zw. z art. 7, 8, 9, 10 i 12 k.p.a. S.K. wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego na okoliczność dokonania oceny nielegalnego przyjęcia powyższej mapy do zasobu geodezyjno-kartograficznego w postaci operatu pom. nr [...]. Jej zdaniem, wskazana mapa stanowi integralną część operatu pomiarowego nr [...] sporządzonego przez geodetę działającego bez umocowania organu rozstrzygającego (Burmistrza) w przedmiocie rozgraniczenia działki nr [...]. W wyniku rozpoznania wniesionego podania Starosta, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...], powołując się na przepis art. 61a § 1 i 2 oraz art. 123 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dokonania oceny nielegalnego przyjęcia mapy sytuacyjno-wysokościowej z dnia [...] września 2004 r. do zasobu geodezyjno-katograficznego w postaci operatu rozgraniczeniowego nr [...], wykonanego przez geodetę M.H.. Organ przywołał w uzasadnieniu przesłanki odmowy wszczęcia postępowania określone w art. 61a k.p.a. oraz treść art. 12 i art. 40 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r. (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 520 – dalej jako: p.g.i.k.). Organ podkreślił, że operat geodezyjny został wykonany na zlecenie Burmistrza w ramach postępowania administracyjnego-rozgraniczeniowego, które zostało umorzone decyzją tego organu z [...] września 2004 r., wobec czego wyniki pomiarów nie zostały wprowadzone do ewidencji gruntów. Starosta stwierdził, iż wnosząca podanie nie jest uprawniona do żądania uznania kwestionowanej mapy sytuacyjno-wysokościowej za niezgodnej z prawem z uwagi na brak przepisu prawnego określającego tego rodzaju kompetencje Starosty. W zażaleniu S.K. zarzuciła organowi I instancji błędne zastosowanie art. 40 ust. 3 p.g.i.k. wskazując, iż nie chodzi jej o materiały, które utraciły przydatność użytkową i podlegają komisyjnemu wyłączeniu z zasobu geodezyjnego. Zarzuciła, że Starosta nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia czy mapa sytuacyjno-wysokościowa przed przyjęciem do zasobów została poddana kontroli technicznej i formalnej, w wyniku której jej jakość powinna być potwierdzona stosowną klauzulą wraz z podpisem osoby uprawnionej, a pozytywny wynik kontroli byłby potwierdzony datą i podpisem osoby upoważnionej. Podkreśliła, iż wskazana mapa sytuacyjno-wysokościowa stanowi integralną część zarówno decyzji Burmistrza o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, jak i postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie [...] w przedmiocie rozgraniczenia, na podstawie którego nakazano stronie "oddać grunty". Zdaniem S.K., przedmiotowa mapa sytuacyjno-wysokościowa w dniu [...] stycznia 2005 r. została - z naruszeniem wszelkich zasad, procedur, przepisów prawa - wprowadzona przez organ do zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (dalej jako PODGiK) jako operat techniczny [...], wobec czego powinien być uruchomiony "nadzwyczajny tryb procesowy". W wyniku rozpoznania zażalenia S.K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako: WINGiK) postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz zgodnie z art. 7b ust. 2 pkt 2 p.g.i.k. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił w sposób bardzo obszerny szereg znanych mu urzędowo (w związku z poprzednio rozpoznawanymi sprawami i odpowiedziami udzielanymi stronie, w tym w ramach wykonywanych czynności nadzorczych) okoliczności dotyczących sporządzenia operatu technicznego, jego zawartości, przebiegu i sposobu zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia przez Burmistrza oraz przekazania sprawy do sądu powszechnego, jak też wyniku postępowania sądowego o rozgraniczenie, opisując też dokumenty znajdujące się w zasobie, a dotyczące wniosku firmy "G" M.H. o przyjęcie do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji technicznej powstałej w wyniku roboty geodezyjnej o numerze KERG: [...], obejmującej rozgraniczenie działki nr [...]. Organ wskazał m.in. na umieszczenie na złożonym przez wykonawcę operacie technicznym klauzuli o jego przyjęciu do zasobu pod numerem [...], w dniu [...] stycznia 2005 r. Wskazał też na znajdujące się w zasobie powiatowym prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie [...] z dnia [...] lipca 2005 r., dotyczące rozgraniczenia działki nr [...] z działkami nr [...], w którego sentencji sąd powołał się na szkic projektu przebiegu granic z dnia [...] września 2004 r. sporządzony przez geodetę M.H. oraz na mapkę znajdującą się w aktach sprawy jako część składową swego postanowienia. Odnosząc się do zaskarżonego postanowienia organu I instancji WINGiK uznał, że konieczne pozostawało ustalenie czy podanie S.K. z dnia [...] czerwca 2016r. w ogóle może podlegać rozpatrzeniu w ramach postępowania administracyjnego, na które jednoznacznie wskazuje wnioskodawczyni. Analizując stan prawny obowiązujący w czasie umieszczenia na operacie technicznym klauzuli o jego przyjęciu do zasobu pod numerem [...] w dniu [...] stycznia 2005 r., organ II instancji stwierdził, że został on przyjęty w sposób niezgodny z analizowanymi przepisami, co jednak nie oznacza, że w tej sprawie czy to Starosta, czy też WINGiK jako organ nadzoru mają prawo wszczęcia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, a tym bardziej mającego na celu dokonanie "oceny nielegalnego przyjęcia mapy sytuacyjno-wysokościowej z [...] września 2004r. do zasobu geodezyjno-kartograficznego w postaci operatu pom. nr [...]". Zdaniem organu odwoławczego jedyną możliwość dokonania oceny materiału już przyjętego do zasobu przewiduje art. 40 ust. 4 p.g.i.k., zgodnie z którym materiały z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które utraciły przydatność użytkową, podlegają wyłączeniu z tego zasobu, przy czym ta część, która stanowi materiały archiwalne, jest przekazywana do właściwych archiwów państwowych. Organ II instancji zauważył, że przepisy p.g.i.k. nie regulują innych przypadków wyłączania materiałów zasobu, a także ich oceniania przez organ prowadzący zasób aniżeli związanych z utratą ich wartości użytkowej, a także nie przewidują aby w zakresie stwierdzenia poprawności ("legalności") ich przyjęcia do zasobu organ administracji geodezyjnej miał prawo wydawać postanowienia lub decyzje administracyjne. Za nieuzasadniony WINGiK uznał zarzut błędnego wskazania przez Starostę art. 40 ust. 3 p.g.i.k., gdyż - wbrew twierdzeniu strony - nie był on powołany dla wskazania uwarunkowań dotyczących wyłączania materiałów z zasobu, a ponadto przepis ten nie dotyczy tej kwestii. Odnosząc się do zarzutu, iż Starosta nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia czy mapa sytuacyjno-wysokościowa przed przyjęciem do zasobów została poddana weryfikacji, WINKiG uznał go za bezzasadny, bowiem wskazywana przez wnioskodawczynię mapa nie wchodzi w skład powołanego operatu, który został przyjęty do zasobu w dniu [...] stycznia 2005 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. S.K. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: – art. 8 w zw. z art. 77 § 1-4 i art. 10 k.p.a., – art. 9 k.p.a. w związku z przekroczeniem uprawnień i naruszeniem prawa w rozumieniu przepisów p.g.i.k., rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, rozporządzenia w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych, rozporządzenia w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych, rozporządzenia w sprawie prowadzenia państwowego zasobu, przepisów rozporządzenia w sprawie rodzajów materiałów i rozporządzenia w sprawie kontroli urzędów. Zdaniem skarżącej, mapa sytuacyjno-wysokościowa z [...] września 2004 r. nie jest dokumentem urzędowym, jest sprzeczna z prawem, nie posiada klauzuli stwierdzającej, że jest przeznaczona do wpisu w księdze wieczystej, została w sposób nielegalny wprowadzona do obrotu prawnego w dniu [...] stycznia 2005 r. przez organ prowadzący ewidencję gruntów tj. Starostę z naruszeniem prawa w rozumieniu prawa materialnego, a następnie została zarejestrowany jako operat tech. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, jednocześnie uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione. Na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącej - ustanowiony w ramach prawa pomocy wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2016. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli było postanowienie WINGiK utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej o dokonanie oceny nielegalnego przyjęcia mapy sytuacyjno-wysokościowej z [...] września 2004 r. wykonanej przez geodetę M.H. do zasobu geodezyjno-kartograficznego w postaci operatu pom. nr [...] sporządzonego przez M.H.. Zważywszy na przedmiot zaskarżenia wskazać w pierwszej kolejności należy na przepis art. 61 § 1 k.p.a., który przewiduje dwa sposoby wszczęcia ogólnego postępowania administracyjnego, tj. na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z regułą ogólną żądanie danego podmiotu, skierowane do organu administracji publicznej wszczyna postępowanie administracyjne, jeśli dotyczy sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, to jest jeżeli przepisy prawa materialnego upoważniają ten organ do rozstrzygnięcia co do wniesionego żądania przez wydanie decyzji administracyjnej. W przypadku, gdy wniosek wszczynający postępowanie administracyjne budzi wątpliwości organu administracji publicznej co do treści zawartego w nim żądania, organ ten jest obowiązany ustalić jego rzeczywistą treść, należycie i wyczerpująco informując wnoszącego podanie o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że wniosek skarżącej z [...] czerwca 2016 r. zawierał żądanie sformułowane w sposób jednoznaczny. Stanowisko to potwierdza również treść zażalenia i skargi, jak też stanowisko profesjonalnego pełnomocnika skarżącej na rozprawie. Zatem wobec jednoznacznej treści żądania, popartego argumentacją prawną i zawierającej polemikę ze stanowiskiem organów, należało uznać, że wniosek z dnia [...] czerwca 2016 r. został prawidłowo zakwalifikowany przez organy orzekające w sprawie jako żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie określonym przez wnoszącą podanie jako ocena legalności przyjęcia do zasobu geodezyjnego mapy sytuacyjno-wysokościowej z dnia [...] września 2004r., wchodzącego w skład operatu geodezyjnego sporządzonego przez geodetę M.H.. W takiej sytuacji przypisanie wnioskowi innej treści niż podana przez podmiot wnioskujący (np. uznanie, iż wniosek dotyczy żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków ) byłoby niedopuszczalne, bowiem organy są związane treścią żądania. Zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracyjny publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwszej z przesłanek nadaje wymiar podmiotowy ( wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a drugiej wymiar przedmiotowy ( zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania ). Druga z tych przesłanek nie została w art. 61a § 1 k.p.a. dookreślona w jakikolwiek sposób. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że ustalenie jej znaczenia wymaga odniesienia do regulacji stwierdzenia nieważności decyzji. Celem bowiem instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, którego rezultat (decyzja administracyjna) byłby obarczony wadą istotną. Przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przykładowo chodzi o sytuacje gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia może być zatem to, że sprawa będąca przedmiotem wniosku nie mieści się w ogóle w kategorii spraw indywidualnych podlegających rozstrzygnięciu w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Do tej kategorii zaliczyć trzeba sprawy o charakterze cywilnym, dla których nie przewidziano administracyjnoprawnej formy rozstrzygania, albo też sprawy należące wprawdzie do spraw publicznoprawnych, ale dla załatwienia których nie przewidziano żadnej formy aktu administracyjnego. Przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn dotyczy zatem przede wszystkim sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji, bowiem na charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa bądź brak jest przepisu prawa stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji. Omawiany przepis kreuje po stronie organu obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy zgłoszonego żądania pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy orzekające w sprawie słusznie uznały, iż ziściła się przesłanka przedmiotowa do odmowy wszczęcia postępowania. Treść wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2016 r. wskazuje, iż w istocie zawarte w nim żądanie sprowadzało się do żądania stwierdzenia, że przyjęcie do zasobu mapy sytuacyjno-wysokościowej z [...] września 2004 r. nastąpiło w sposób "nielegalny" (naruszający prawo). W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko organów, że p.g.i.k. nie zawiera normy materialnoprawnej mogącej stanowić podstawę dla uprawnienia skarżącej domagania się uwzględnienia tak określonego żądania. Zgodnie z art. 12b ust. 1 p.g.i.k., w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez organy w niniejszej sprawie, organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, do którego przekazane zostały zbiory danych lub inne materiały stanowiące wyniki prac geodezyjnych lub prac kartograficznych, niezwłocznie weryfikuje je pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w geodezji, w szczególności dotyczącymi wykonywania pomiarów oraz opracowywania wyników tych pomiarów jak też kompletności przekazywanych wyników wykonanych prac geodezyjnych. Zgodnie zaś z ust. 4 powołanego artykułu podstawę do przyjęcia zbiorów danych lub innych materiałów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi pozytywny wynik weryfikacji albo dokument potwierdzający odbiór tych zbiorów danych lub innych materiałów jako przedmiotu zamówienia publicznego realizowanego w związku z wykonywaniem zadań Głównego Geodety Kraju lub organów administracji geodezyjnej i kartograficznej. Przyjęcie zbiorów danych lub innych materiałów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej potwierdza wpisem do ewidencji materiałów tego zasobu. W przypadku negatywnego wyniku weryfikacji wykonawca prac geodezyjnych ma prawo ustosunkować się na piśmie w terminie 14 dni do otrzymanych wyników weryfikacji. Nieuwzględnienie stanowiska wykonawcy obliguje organ do wydania decyzji o odmowie przyjęcia do zasobu materiałów sporządzonych przez tego wykonawcę ( ust. 5-8 art. 12b Pgik ). Z powołanych regulacji wynika, że kontrola operatów będących wynikiem prac geodezyjnych dokonywana jest na etapie przyjęcia operatu do zasobu geodezyjnego. Przepisy p.g.i.k. nie przewidują możliwości ponownej kontroli i weryfikacji prac geodezyjnych już przyjętych do zasobu. Nie przewidują również kontroli legalności trybu przyjęcia materiałów do zasobu. Dokonanie czynności materialno-technicznej tj. przyjęcia prac geodezyjnych do zasobu, zamyka drogę do późniejszej ponownej weryfikacji tych materiałów przez służby geodezyjne także w zakresie trybu ich przyjęcia do zasobu. Oznacza to, że skarżąca nie jest uprawniona do żądania kontroli operatu także w zakresie trybu przyjęcia go do zasobu. Z kolei tryb usuwania materiałów z zasobu został uregulowany w przepisie art. 40 ust. 4 p.g.i.k., przy czym nie ma on charakteru postępowania administracyjnego regulowanego przez k.p.a. Skoro więc przepisy p.g.i.k. w sposób enumeratywny regulują jakie rodzaje postępowań administracyjnych mogą być prowadzone przed organami geodezyjnymi i w jakich przypadkach mogą się one zakończyć wydaniem decyzji administracyjnej, a przepisy te nie zawierają podstawy prawnej w oparciu o którą mogłoby być prowadzone postępowanie (kończące się wydaniem decyzji) jakiego domagała się skarżąca, to prawidłowe jest rozstrzygnięcie organów odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego. W świetle przytoczonych rozważań nie mogły zostać uwzględnione podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego. Organy prawidłowo ustaliły, że brak jest przepisu, który nakazywałby im wszczęcie postępowania i merytoryczne rozpoznanie złożonego wniosku. Kwestia oceny legalności konturu geodezyjnego i jego przyjęcia do zasobu nie były natomiast przedmiotem orzekania przez organy. Wprawdzie organ II instancji odnosił się do nich, ale z zastrzeżeniem, że nie jest to wynikiem przeprowadzenia postępowania w tej sprawie, ale stanowiło przedmiot wcześniejszych wyjaśnień kierowanych do strony skarżącej w związku z jej pismami i jak też ustaleń dokonywanych w innych przedmiotowo sprawach inicjowanych przez stronę. Bezzasadny pozostawał zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Nie miał on bowiem zastosowania w sprawie, skoro nastąpiła odmowa wszczęcia postępowania. Zatem organy nie miały obowiązku umożliwienia stronie zapoznania się z materiałami sprawy przed wydaniem postanowienia. Obowiązek ten spoczywa bowiem na nich w toku wszczętego postępowania administracyjnego. Mając na uwadze, znane Sądowi urzędowo, działania podejmowane przez stronę, u podłoża których wydaje się pozostawać wola zakwestionowania granic stanowiącej jej własność nieruchomości, ustalonych w wyniku postępowania rozgraniczeniowego, wskazać należy, że skarżąca miała możliwość kwestionowania operatu geodezyjnego geodety M.H. ( w tym mapy sytuacyjno-wysokościowej z dnia [...] września 2004r.) w toku postępowania rozgraniczeniowego przez sądem powszechnym. W tym stanie rzeczy skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. ( pkt I wyroku ). W przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika (radcy prawnego) ustanowionego dla skarżącej z urzędu w ramach prawa pomocy, Sąd orzekł ( pkt II wyroku ) na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 4 ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz.U. z 2016 r., poz. 1715 ).