II SA/Go 848/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dotacji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Polskie Towarzystwo Krajoznawcze w dniu [...] września 2009 r. (data stempla pocztowego na kopercie) złożyło - za pośrednictwem organu -skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dotacji. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. (sygn. akt II SA/Go 848/09), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej "ppsa"), odrzuciło skargę Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dotacji, jako wniesioną z uchybienie terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ppsa. Natomiast pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Polskie Towarzystwo Krajoznawcze, odnosząc się do treści doręczonej przez Sąd w dniu 12 listopada 2009 r. odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ (zwrotne potwierdzenie odbioru k-18), w której wskazano na uchybienie przez stronę terminu do wniesienia skargi, wskazało, iż decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. SKO została odnotowana w książce pism przychodzących biura PTK jako doręczona w poniedziałek 24 sierpnia 2009 r.. Wyjaśniło także, że listy Towarzystwa są zwykle odbierane z poczty przez osobę fizyczną, zbiorowo, raz w tygodniu, w wolny od pracy dzień , w soboty, a następnie dostarczane do biura w pierwszy roboczy dzień. Zdaniem strony skarżącej, zgodnie z obowiązującymi przepisami (zwyczajem) nie można liczyć dnia wolnego od pracy jako dnia w którym doszło do skutecznego dostarczania poczty do instytucji czy zakładu pracy, nie pracującego w sposób ciągły w dni wolne od pracy. Zdaniem skarżącego, za dzień skutecznego dostarczenia listów adresowanych do instytucji i zakładów pracy a podjętych w urzędzie pocztowym w dniu 22 sierpnia 2009 r., który przypadł na sobotę, liczy się poniedziałek, 24 sierpnia 2009 r. We wskazanym piśmie skarżące stowarzyszenie wniosło o przywrócenie "ewentualnie" uchybionego terminu do wniesienia skargi. Sygn. akt II SA/Go 848/09 Zgodnie z zarządzeniem z dnia 11 grudnia 2009 r. skarżący został pouczony, iż w przypadku, gdy strona przyznaje, iż uchybiła terminowi do wniesienia skargi przysługuje jej prawo wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, oraz wezwano, do sprecyzowania, czy pismo z dnia [...] listopada 2009 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję SKO, pod rygorem przyjęcia, iż stanowi jedynie pismo procesowe odnoszące się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Polskie Towarzystwo Krajoznawcze wniosło o potraktowanie pisma z dnia [...] listopada 2009 r. jako wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ppsa ). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 ppsa. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony przez Polskie Towarzystwo Krajoznawcze w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa. Jak wynika z wyjaśnień zawartych we wniosku z dnia [...] listopada 2009 r., strona powzięła informacje o uchybieniu terminu z doręczonej przez Sad odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (k-18) wynika, iż odpowiedź na skargę została doręczona stronie w dniu 12 listopada 2009 r. Wniosek zaś strona nadała w Urzędzie Pocztowym w dniu 18 listopada 2009 r., zatem z zachowaniem 7 -dniowego terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Sygn. akt II SA/Go 848/09 Natomiast kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 ppsa stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność co do tego, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (J.P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Powszechnie przyjmuje się -jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, póz. 144). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02 (M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Nadto w orzecznictwie podkreśla się powszechnie, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637)., brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż zasady doręczania decyzji administracyjnej ukształtowane w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w sposób jednoznaczny wskazują, kiedy następuje skuteczne doręczenie przesyłki. Stosownie do treści art. 46-§ 1 kpa odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Skutek prawny doręczenia pisma ( w tej sprawie decyzji) jednostce Sygn. akt II SA/Go 848/09 organizacyjnej, pozostawionego w placówce pocztowej, następuje w dniu faktycznego odebrania go z placówki pocztowej przez osobę uprawnioną do odbioru pism. Doręczenie następuje zatem w dacie potwierdzenia przez tę osobę odbioru pisma. Na ustalenie tej daty nie ma wpływu kiedy następnie odebrane pismo przekazane zostało osobom powołanym do dokonania czynności, których pismo dotyczyło. Z tej przyczyny, nie można uznać braku winy w działaniu strony w odniesieniu do sytuacji, gdy uchybienie terminu wynika ze sposobu zorganizowania wewnętrznego obiegu korespondencji. Każda jednostka organizacyjna obowiązana jest zorganizować pracę w sposób gwarantujący należytą staranność i dbałość o swoje interesy. Wynika to z faktu, że wszelkie konsekwencje faktyczne i prawne wynikające uchybienia w organizacji pracy obciążają tą jednostkę. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, iż przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są tak skonstruowane, że przy ocenie, czy uchybienie terminu, jest zawinione, czy też nie, nie rozróżnia się sytuacji w których zaniedbanie pracownika osoby prawnej (przedsiębiorstwa) było wynikiem zwykłego błędu czy jego kwalifikowanej postaci - rażącego niedbalstwa bądź też winy umyślnej. Wynika to z faktu, iż wina pracownika, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu, jest tożsama z winą jednostki organizacyjnej go zatrudniającej (por. postanowienie NSA z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt II OZ 81/09, postanowienie z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt l FSK 1211/05, wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Sz 1571/95, wyrok NSA z 19 grudnia 1997 r. sygn. akt l SA/Gd 1144/97 i wyrok NSA z dnia 25 lipca 1995 r. sygn. akt SA/Sz 1345/95, postanowienie SN z dnia 12 marca 1999 r. l PKN 76/99, OSNP 2000/11/431). Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. odebrana została w urzędzie pocztowym przez M.B. ( jak wynika z odpisu Krajowego rejestru Sądowego - prezesa Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego uprawnionego do jego reprezentacji ) w dniu 22 sierpnia 2009 r. zaś skarga wniesiona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w dniu 23 września 2009 r. (data stempla na kopercie), zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ppsa. Sygn. akt II SA/Go 848/09 Podstawę rozpatrywanego niniejszym postanowieniem wniosku o przywrócenie terminu stanowi natomiast twierdzenie strony skarżącej, iż uchybienie terminu w rozpatrywanej sprawie wynika z organizacji pracy przyjętej w PTK, gdzie listy adresowane do Towarzystwa są zwykle odbierane z poczty przez osobę fizyczną, zbiorczo, raz w tygodniu, w wolny od pracy dzień, w soboty, a następnie dostarczane do biura w pierwszy roboczy dzień. Podniesiona przez stronę argumentacja nie dowodzi braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do WSA w Gorzowie Wlkp. Okoliczność dotycząca sposobu organizacji pracy PTK, sposobu w jaki zorganizowany jest odbiór poczty przez pracowników tej jednostki, a następnie obiegu korespondencji w jej strukturach, nie może zostać uznana za okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu, nie mieści się bowiem w granicach postępowania (działania), które można by uznać za staranne w stopniu wystarczającym. Oczywiste jest, iż okoliczność ta, nie jest także przeszkodą trudną to usunięcia. Każdy podmiot prawa, czy to osoba fizyczna, osoba prawna, czy też inna jednostka organizacyjna, obowiązany jest podejmować działania oraz organizować swoją pracę przy zachowaniu należytej staranności w taki sposób aby zapewnić sobie skuteczność działania oraz ochronę własnych interesów prawnych. Nieumiejętność organizacji pracy, czy też jej "nieprawidłowa" organizacja, nie należą do okoliczności uzasadniających uznanie braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. W konsekwencji wskazać należy, iż okoliczności przytoczone przez stronę we wniosku nie stanowią przesłanki wykluczającej winę strony. Mając więc powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 86 § 1 ppsa postanowił jak w sentencji.