II SA/Go 852/11
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-12-22
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych i której mąż pobiera emeryturę, a także ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem i spłatą zobowiązań, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, pomimo wspólnych dochodów skarżącej i jej męża, znaczne wydatki związane z leczeniem, spłatą zobowiązań oraz podstawowymi potrzebami życiowymi uzasadniają przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu podała, że otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych, a jej mąż emeryturę. Przedstawiła swoje wydatki, w tym związane z eksploatacją domu, spłatą pożyczki i kredytu odnawialnego. Wskazała również, że jest osobą niepełnosprawną i ponosi wydatki na lekarstwa.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ocen technicznych wykonanych robót budowlanych postanawia: zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych.
Dnia 14 grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek S.Z. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 913,70 zł (brutto). Skarżąca oświadczyła, że jej mąż otrzymuje emeryturę w wysokości 2.263 zł (brutto).
Skarżąca przedstawiła wydatki związane z eksploatacją domu (czynsz - 317 zł, energia elektryczna -86 zł, gaz -148 zł, abonament telefoniczny - 90 zł). S.Z. oświadczyła, że obciążają ją zobowiązania z tytułu umowy pożyczki (5.371,21 zł) oraz z tytułu kredytu odnawialnego (10.000 zł).
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do
Sygn. akt II SA/Go 852/11
osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Należy podnieść, iż skarżąca pobiera zasiłek dla bezrobotnych (913,70 zł) a jej mąż otrzymuje emeryturę w wysokości 2.263 zł (brutto).
Zważyć trzeba, że S.Z. spłaca pożyczkę (5.300 zł). Skarżąca i jej mąż posiadają zobowiązania wobec banku z tytułu kredytu odnawialnego (około 20.000 zł). Nie można pominąć, ze skarżąca jest osobą niepełnosprawną i ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw.
W świetle zasad doświadczenia życiowego w pełni uprawniony jest wniosek, że środki pieniężne posiadane przez skarżącą i jej męża pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych.
Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącej odnośnie braku oszczędności oraz wartościowych rzeczy ruchomych. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek S.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło