II SA/Go 856/08
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-02-10
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczania kosztów sądowych, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczania kosztów sądowych, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak środków nie są w stanie ponieść kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca D.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca podała, że jej łączny dochód rodziny wynosi 2.287,89 zł brutto, a ona sama utrzymuje trójkę dzieci. Wskazała, że nie posiada oszczędności ani majątku.Rozstrzygnięcie
1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sadowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009 r. odrzucił skargę D.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W dniu [...] lutego 2009 r. do sądu wpłynął wniosek D.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca wskazała, iż otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.087,89 zł (brutto), a jej syn w kwocie 1.200 zł. D.W. podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci.
Wniosek jedynie w części zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie D.W. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Z tych względów wniosek skarżącej o zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony.
Stosownie zaś do treści art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym może obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Analiza faktów podanych przez D.W. prowadzi do wniosku, iż znajduje się ona w trudnej sytuacji materialnej. Łączny dochód rodziny skarżącej wynosi 2.287,89 zł (brutto). Z formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności ani majątku.
W świetle zasad doświadczenia życiowego uzasadniony jest wniosek, iż uzyskiwany przez skarżącą dochód może wystarczyć na zabezpieczenie zupełnie elementarnych potrzeb życiowych skarżącej i jej najbliższych,
W konkluzji uznano, że D.W. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło