II SA/Go 856/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy z dnia 30 kwietnia 2015 r. nr VII/34/2015 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. 6 października 2016 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek K.B. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że on i jego żona są inwalidami (I grupa). K.B. oświadczył, że łączny miesięczny dochód z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi 2.241,89 zł (netto). Nadto skarżący przedstawił ponoszone wydatki: opał 440 zł, energia elektryczna – 212 zł, woda – 50 zł, leki i rehabilitacja – 390 zł. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej K.B. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, iż miesięczny dochód skarżącego i jego żony z tytułu świadczeń emerytalnych jest niski (2.241,80 zł netto). Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący i jego żona cierpią na liczne schorzenia i z tego tytułu ponoszą znaczne wydatki na zakup lekarstw i rehabilitację (około 400 zł miesięcznie). Z treści formularza PPF wynika, że K.B. nie posiada oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego odnośnie dochodów i ponoszonych wydatków (stałe miesięczne wydatki – 1.370 zł). Biorąc pod uwagę ww. okoliczności uznano, iż uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, bowiem sytuacja finansowa nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów uznano, że wniosek K.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został on uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.