II SA/Go 859/19

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-01-16

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Krzysztof Dziedzic, Grażyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ZUS może odmówić umorzenia należności z tytułu składek, jeśli nie stwierdzono ich całkowitej nieściągalności, a jednocześnie istnieją podstawy do umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa procesowego. Wskazał, że ZUS błędnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek na własne ubezpieczenie skarżącego, mimo że decyzją z dnia 14 listopada 2018 r. należności te zostały już umorzone. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na rozbieżności w ustaleniu wysokości odsetek oraz na konieczność precyzyjnego ustalenia daty wszczęcia postępowania egzekucyjnego i jego wpływu na bieg przedawnienia należności.
Stan faktyczny
O.W. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 93.974,67 zł. ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszła całkowita nieściągalność należności. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną. O.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uwzględnienia wniosku o umorzenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi O.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Zastępca Kierownika Centrum Umorzeń [...], na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DZ.U. z 2019 r. poz. 300) – dalej określana w skrócie - u.s.u.s., odmówił O.W. umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 93.974,67 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] maja 2019 r. O.W. zwrócił się o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Wnioskodawca podał, iż po potrąceniu z jego świadczenia emerytalnego do dyspozycji rodziny pozostaje kwota 1791,95 zł oraz, że nie wywiązał się z umowy ratalnej wobec ZUS ponieważ pozbawiło go to środków do życia. Następnie organ wyjaśnił, iż na skutek wniosku strony z dnia [...] września 2018 r. decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. ZUS umorzył należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem składek. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] ZUS utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Odnośnie zaś przeprowadzonego postępowania ZUS wskazał, iż na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji ustalono, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą do [...] lutego 2007 r. i nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek za siebie i za zatrudnionych pracowników, stając się dłużnikiem ZUS. Organ podał, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, wskazał, że nie przedłożył on aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym. Organ ustalił, iż strona pobiera emeryturę w kwocie 1914,54 zł brutto tj. 678,88 zł netto (po potrąceniu 478,63 zł na rzecz komornika i 434,72 zł na rzecz ZUS), zaś żona wnioskodawcy pobiera emeryturę w kocie 1323,15 zł brutto tj. 1115,07 zł netto. Strona nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz w Centralnej Bazie Ksiąg Wieczystych jako właściciel czy współwłaściciel ruchomości i nieruchomości. Ustalony w sprawie stan faktyczny organ poddał analizie pod kątem przesłanek umorzenia należności wynikających z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, 2260 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 791); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3, a tym samym nie zachodzi całkowita nieściągalność należności składkowych. Mając na uwadze fakt, iż w stosunku do działalności strony nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne ZUS uznał, iż nie zostały zrealizowane przesłanki z pkt 2, 4 i 4b art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z przyczyn oczywistych organ stwierdził brak podstaw do zastosowania pkt 1 cyt. przepisu. Zdaniem organu również zastosowania nie znalazł pkt 4a art. 28 ust. 3 u.s.u.s., mając na uwadze, że zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Odnośnie art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. organ wskazał, iż wobec wnioskodawcy od [...] lutego 2003 r. postępowanie egzekucyjne prowadził Dyrektor ZUS w [...], a od [...] sierpnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], które to postępowania okazały się częściowo skuteczne. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko skarżącemu. Zdaniem ZUS przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie można identyfikować jedynie z samym faktem umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż konieczne jest jeszcze stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, dlatego obowiązkiem wierzyciela jest na bieżąco badać sytuację finansową wnioskodawcy. W przypadku wnioskodawcy od [...] maja 2013 r. Dyrektor ZUS prowadzi postępowanie egzekucyjne ze świadczenia emerytalnego, które okazało się skuteczne. Wobec powyższego, w opinii organu, brak jest podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. W końcowych rozważaniach organ zwrócił uwagę, iż umorzenie należności stanowi całkowitą rezygnację z możliwości wyegzekwowania należności, a mając na uwadze publicznoprawny charakter tych należności i cel na jaki przeznaczane są składki, organ może tego dokonać z zachowaniem szczególnej staranności i ostrożności. Ponadto organ dodał, iż decyzją z [...] listopada 2018 r., w oparciu o treść art. 28 ust. 3a u.s.u.s., umorzył już należności za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek i brak jest podstaw do umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez płatnika za zatrudnionych pracowników oparciu o cyt. przepis, a jedynie możliwe jest to na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., w sytuacji ustalenia całkowitej nieściągalności, której u wnioskodawcy nie stwierdzono. Od powyższej decyzji O.W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną jego rodziny oraz podał, iż nie otrzymał informacji o dacie przedawnienia jego zaległości. Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Zastępca Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]. Na wstępie rozważań odnosząc się do prośby strony o podanie daty przedawnienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż jest to niemożliwe ponieważ bieg przedawnienia uległ zawieszeniu w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego [...] maja 2013 r. i będzie trwało do jego zakończenia, a postępowanie egzekucyjne jest w toku. Następnie ZUS dokonał analizy sytuacji osobistej i materialnej odwołującego z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., stwierdzając na jej podstawie brak możliwości zastosowania cyt. przepisu. Organ odwoławczy podzielił całkowicie stanowisko organu I instancji co do braku przesłanek do stwierdzenia całkowitej nieściągalności zaległych należności strony wobec ZUS, powielając argumentację organu zawartą w decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. ZUS wskazał także, podobnie jak wcześniej w zaskarżonej decyzji organ I instancji, na brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 28 ust. 3 a u.s.u.s., który dotyczy innych należności niż będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. ZUS podkreślił, iż przedsiębiorca ponosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej i nie może go przerzucać żądając umorzenia zaległości, co czynić powinno umorzenie zaległości wyjątkiem. Organ odwoławczy stwierdził, iż odmowa w przedmiotowej sprawie nie jest dowolna, bowiem w decyzji podano przesłanki, które o niej zdecydowały, ponadto organ z urzędu dążył do zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy i wyjaśnienia rzeczywistych treści stosunków faktycznych i prawnych. Na powyższą decyzję O.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której kwestionował rozstrzygnięcie organu i przedstawioną argumentację oraz wniósł o uwzględnienie jego wniosku o umorzenie należności wobec ZUS. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał okoliczności sprawy oraz swoją sytuację życiową i materialną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą je argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość organów administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] pażdziernika 2019 r. nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 93 974,67 zł. Kontrola zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach dowiodła, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z normą zawartą w art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem treści ust. 2 do 4. Jest to regulacja określająca prawo wierzyciela do zwolnienia dłużnika z długu. W przypadku wierzycieli, będących podmiotami dysponującymi środkami publicznymi, do których należy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie występuje dowolność w zakresie zwalniania z obowiązku uregulowania długu, ustawodawca bowiem zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności wprowadza daleko idące ograniczenia prawne. Zatem zgodnie z ustępem 2 ww. przepisu, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z którą to sytuacją w niniejszej sprawie bezspornie nie mamy do czynienia. Jednakże w odniesieniu do osób ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami tych składek, ustawa przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podkreślenia wymaga, że w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odmiennie unormowano podstawę i przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne tych ubezpieczonych. Należności z tytułu składek od takich osób mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki, którymi powinien się kierować organ podejmujący decyzję w takim przypadku, wskazane zostały w powoływanym już rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazać należy, że jak wynika z treści uzasadnienia decyzji wydanej w I inst., decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. ZUS umorzył należności O.W. z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem tych składek (czyli należności z tytułu składek na własne ubezpieczenie skarżącego). Stwierdzenie to znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, gdzie w Informacji o stanie należności z tytułu składek od 1 stycznia 1999 r., sporządzonej w dniu [...] maja 2019 r. (k - 11-12), nie widnieją żadne zaległości z tytułu należności za osobę prowadzącą działalność (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenie). W tej sytuacji ta część rozstrzygnięcia zawartego w sentencji decyzji I inst., która dotyczy - odmowy umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek - należy uznać za błędną. W ocenie Sądu orzeczenie organu w tym zakresie dotyczy należności z tytułu składek opłacanych przez skarżącego za jego własne ubezpieczenie – jako osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem tych składek. Ponownie należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy wynika, iż na koncie skarżącego jako płatnika składek widnieją jedynie zaległości z tytułu składek finansowanych przez płatnika za osoby ubezpieczone oraz w części finansowanej przez pracowników, czyli należności z tytułu składek opłacanych za ubezpieczonych pracowników. Okoliczność tę potwierdził organ w decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy (str. 6 uzasadnienia), wskazując na charakter należności z tytułu składek, które mogą zostać umorzone na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Wskazać ponadto należy, że weryfikacji, bądź wyjaśnienia wymaga również podana w decyzji I inst. z dnia [...] sierpnia 2019 r. kwota zaległości. W pkt 1 lit. "a" sentencji decyzji wskazano, że kwota odsetek z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wynosi 48 560,00 zł, podczas gdy z akt administracyjnych sprawy (Informacja o stanie zaległości z tytułu składek od 1 stycznia 1999 r.) wynika, że wysokość odsetek od składek na ubezpieczenie społeczne na dzień [...] maja 2019 r. wynosiła 38 939,00 zł. Organ nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy wysokością odsetek wynikającą z akt sprawy, a ujętą w decyzji administracyjnej, a rozbieżność tę należy ocenić jako znaczną. W myśl art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Podkreślić należy, że decyzje w sprawach umorzenia składek mogą być wydawane wyłącznie w przypadku należności istniejących, do których uiszczenia strona jest zobowiązana. Wskazać należy w tym miejscu, że w pierwotnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei art. 24 ust. 5 u.s.u.s. w pierwotnym brzmieniu stanowił, że bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Przepis był parokrotnie nowelizowany. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 z późn. zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m. in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw dodano również do art. 24m. in. ustęp 5b stanowiący, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Następnie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. został zmieniony przez art. 10 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1264) z dniem 1 lipca 2004 r. i otrzymał brzmienie: Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 powołanego przepisu, stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, wcześniej przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (tak: w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353). Powyższe oznacza, że wybór odpowiedniego terminu przedawnienia 5 – letniego (liczonego od d dnia 1 stycznia 2012 r.) lub 10 – letniego (liczonego od wymagalności składki) zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. W obecnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że egzekucja administracyjna w sprawie należności skarżącego wobec ZUS prowadzona jest od [...] lutego 2003 r., na podstawie kolejno wystawianych tytułów wykonawczych. Materiał dowodowy nie pozwala jednak na ustalenie z jaką datą nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania należności wynikających ze składek objętych niniejszą sprawą administracyjną, gdyż z danych zawartych w w.w. Informacji wynika, że postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało również w celu dochodzenia należności z tytułu składek, które nie są przedmiotem rozpatrywanej sprawy. Powyższe ustalenie ma istotne znaczenie ze względu na treść art. 24 ust. 5b, w myśl którego z datą podjęcia pierwszej czynności egzekucyjnej przedawnienie należności ulega zawieszeniu. Innymi słowy, stan sprawy nie daje podstaw do ustalenia w jakiej dacie - poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego - nastąpiło zawieszenie biegu okresu przedawnienia w stosunku do poszczególnych okresów składkowych, których dotyczy niniejsza sprawa oraz - jaki okres czasu obejmowało zawieszenie przedawnienia ze względu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. stwierdzenie, że Zakład nie wyczerpał okresu dochodzenia należności, ponieważ ponownie od [...] maja 2013 r. Dyrektor ZUS [...] wszczął postępowanie egzekucyjne do świadczenia emerytalnego, nie jest wystarczające dla ustalenia kwestii przedawnienia przedmiotowych należności. Jak wyżej podniesiono okoliczności powyższej nie można również ustalić w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Wyjaśnienie stanu faktycznego w powyższym zakresie może mieć wpływ na ustalenie wysokości należności ZUS z tytułu składek. Z powyższych względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 80 kpa, w stopniu skutkującym konieczność jej uchylenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien precyzyjnie określić rodzaj dochodzonej należności (w rozumieniu art. 28, art.30 i art. 32 u.s.u.s.) oraz ustalić i wyjaśnić jej wysokość. Materiał dowodowy powinien być kompletny, aby pozwalał na weryfikację twierdzeń zawartych w decyzji administracyjnej. Wskazać w tym miejscu należy, że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów powinna być, zgodnie z powołanym wyżej art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Dokonane na tej podstawie ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło