II SA/Go 861/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. umorzył postępowanie ze skargi B.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Rozstrzygnięcie sądu wynikało z faktu, że skarżący skutecznie cofnął wniesioną skargę. Dnia 21 stycznia 2011 r. do sądu wpłynął wniosek B.K. o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że pobiera emeryturę w wysokości 1.919,87 zł a jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 1.320,93 zł. W uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przedłożył rachunki potwierdzające koszty ponoszone z eksploatacją mieszkania (czynsz – 216 zł, energia elektryczna – 162 zł, abonament telewizyjny – 60 zł, opłata za gaz 475-630 zł). Wniosek nie jest uzasadniony. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że wniosek B.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony. Zważyć bowiem trzeba, że z załączonych dokumentów wynika, że dochód skarżącego i jego żony z tytułu emerytur wynosi 3.240,80 (netto). B.K. nie ponosi znacznych wydatków związanych z leczeniem czy spłatą kredytu. Nie negując zatem ponoszonych wydatków związanych z eksploatacją mieszkania, należy stwierdzić, że sytuacja materialna B.K. umożliwia mu poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wymaga bowiem podkreślenia, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne, korzystające z pomocy społecznej czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4 s. 36-39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek B.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.