II SA/Go 871/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-01-15
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej z powodu niestawiennictwa w urzędzie pracy jest prawidłowa, gdy istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wezwania w trybie doręczenia zastępczego?Ratio decidendi
Decyzja o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej wymaga jednoznacznego i prawidłowego doręczenia wezwania do stawiennictwa w urzędzie pracy. W przypadku wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego, nie można uznać, że osoba została skutecznie zawiadomiona, a tym samym brak jest podstaw do pozbawienia statusu bezrobotnego. Ponadto organ powinien dopełnić obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania oraz umożliwić jej czynny udział w postępowaniu.Stan faktyczny
A.M. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej z powodu niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie oraz braku powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa. Organ wysłał wezwanie na adres wskazany w karcie rejestracyjnej, jednak przesyłka została zwrócona z adnotacją o niepodjęciu. A.M. wskazywał inny adres zamieszkania i kwestionował skuteczność doręczenia. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na prawidłowość doręczenia zastępczego. Sąd stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił prawidłowości doręczenia oraz nie dopełnił obowiązków procesowych wobec strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty Powiatu i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia. Sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] r., znak: [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o utracie przez A.M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2014 r.
Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przestawiał się następująco:
W dniu 31 lipca 2013r. A.M. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy pisemne oświadczenie, iż przyczyną niezgłoszenia się na wezwanie organu oraz nieusprawiedliwienia niestawiennictwa był fakt, iż od z dnia [...] stycznia 2013 r. przebywał w zakładzie karnym. W oświadczeniu tym jako adres zamieszkania wskazał "[...]".
Wydaną tego samego dnia decyzją (znak [...]) Starosta Powiatu po raz kolejny orzekł o uznaniu A.M. za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2013 r. bez prawa do zasiłku. W karcie rejestracyjnej bezrobotnego jako adres zamieszkania strony wpisano "[...]".
W związku z przywróceniem statusu osoby bezrobotnej, pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. (znak [...]) organ skierował do A.M. wezwanie do zgłoszenia się w dniu [...] lipca 2014r. w Powiatowym Urzędzie Pracy celem przedstawienia propozycji pracy. Pismo wysłane zostało na adres widniejący w karcie rejestracyjnej bezrobotnego.
Koperta zawierająca wezwanie została zwrócona do Powiatowego Urzędu Pracy z adnotacją "awizowano - nie zastano 18 czerwca 2014 r." oraz "zwrot nie podjęto w terminie" i z odciskiem datownika "03072014".
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. ( znak: [...]) Starosta Powiatu, powołując się na przepis art. 9 ust.1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. art. 33 ust. 4 pkt 4 oraz art. 33 ust. 4c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. z 2013 r. poz. 674 ze zm. ), orzekł o pozbawieniu A.M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2014 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż z dokumentów wynika, że nie stawił się on w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie poinformował w okresie do 7 dni o przyczynie tego niestawiennictwa. Jednocześnie organ pouczył stronę, że odzyskanie statusu bezrobotnego może nastąpić po upływie 270 dni od dnia niestawiennictwa w wyniku ponownej rejestracji.
W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o przywrócenie statusu bezrobotnego uznając, iż wyrejestrowanie było nieuzasadnione i pociąga dla niej dotkliwe skutki choćby w postaci pozbawienia uprawnień do leczenia. Podnosiła, iż żadnego wezwania do stawiennictwa w urzędzie nie otrzymała. Wskazała, że przebywała czasowo poza [...] w sprawach rodzinnych, a gdy zaniepokojona brakiem kolejnego zawiadomienia sama stawiła się w urzędzie pracy poinformowano ją o tym, że została wyrejestrowana. Zarzuciła, iż urząd mógł się z skontaktować telefonicznie na znany mu numer telefonu.
W odwołaniu strona wskazał jako swój adres "[...]".
Po otrzymaniu odwołania, organ odwoławczy pismem z dnia [...] września 2014r., powołując się na przepis art. 136 Kpa, zlecił organowi I instancji przeprowadzanie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie czy pracownik poczty prawidłowo dopełnił swoich obowiązków, w szczególności gdzie pozostawił awizo, na co wskazuje informacja umieszczona na kopercie oraz, czy wskazana przesyłka była awizowana dwukrotnie, ponieważ na kopercie brak jest potwierdzenia pozostawienia drugiego awizo", jak też ustalenie prawidłowego adresu zamieszkania strony.
W wykonaniu tego zlecenia organ I instancji przy piśmie z dnia [...] września 2014 r. przesłał Wojewodzie wyjaśnienia urzędu pocztowego Poczty Polskiej S.A., z dnia 17 września 2014 r. wskazujące, iż w związku z brakiem możliwości bezpośredniego doręczania przesyłki A.M. "ul. [...]" zawiadomienie (awizo) "wrzucono do skrzynki". Ponadto organ I instancji wyjaśnił, iż wezwanie do strony skierowano na adres, który w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego wskazała strona (ul. [...]) w karcie rejestracyjnej bezrobotnego, poświadczając jego prawidłowość własnoręcznym podpisem oraz wskazał, iż wcześniejsza korespondencja kierowana na ten adres była odbierana przez stronę.
Utrzymując w mocy, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2014r., rozstrzygnięcie organu I instancji, Wojewoda uznał za właściwe zastosowanie przepisów prawa przez organ I instancji w przedmiocie pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej. Wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia (...) "bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy (...)". W dniu rejestracji, poprzez zapoznanie się z katalogiem praw i obowiązków osoby bezrobotnej, zawartych w "Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", A.M. został pouczony o konsekwencjach niezgłoszenia się do urzędu pracy na wyznaczoną wizytę, co potwierdził własnoręcznym podpisem.
Wojewoda wskazał, że nie może przychylić się do argumentu strony podnoszonego w odwołaniu, iż nie odebrała wezwania, ponieważ wyjechała i w związku, z czym nie wiedziała o terminie wizyty. Zdaniem organu, przed planowanym wyjazdem strona powinna zgłosić się do urzędu pracy i poinformować o zamiarze wyjazdu pracownika urzędu oraz zgłosić brak gotowości do podjęcia pracy, o czym została skutecznie pouczona w dniu rejestracji (część IV. pkt 9 Informacji o przysługujących prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej). Natomiast, jeżeli strona wiedziała, iż wyjazd będzie trwał dłużej niż 10 dni, mogła przed wyjazdem złożyć wniosek o wyrejestrowanie z ewidencji osób bezrobotnych, a po powrocie ponownie się zarejestrować.
Ponadto przytaczając regulacje art. 44 Kpa uznał, że z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji wynika, iż listonosz doręczając wezwanie postąpił zgodnie z przepisami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego i pozostawił w skrzynce adresata awizo o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej. Tym samym doręczenie wezwania stronie należy uznać za skuteczne, a wyznaczony termin stawienia się w urzędzie pracy tj. 7 lipca 2014r. za obowiązujący, gdyż strona zaniechała obowiązku poinformowania urzędu pracy o planowanym wyjeździe. W ocenie Wojewody zaniedbanie obowiązku stawiennictwa z przyczyn, które nie mogą być zakwalifikowane jako uzasadnione, obligowało organ do pozbawienia strony statusu bezrobotnego na okres 270 dni od dnia niestawienia się w wyznaczonym terminie. Organ II instancji stwierdził, iż rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego, jest to decyzja związana, której wydanie determinowane jest faktem niepowiadomienia w terminie powiatowego urzędu pracy o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym dniu. W związku z tym, iż strona nie stawiła się w wyznaczonym terminie, jak i nie poinformowała w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, została prawidłowo pozbawiona statusu osoby bezrobotnej zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia (...).
Odnosząc się do skutków jakie dla strony wywiera utrata statusu osoby bezrobotnej ( utrata ubezpieczenia zdrowotnego) wskazał na art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jednocześnie poinformował stronę o treści art. 33 ust. 4c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tj. o możliwości ponownej rejestracji po upływie 270 dni.
W skardze na decyzję Wojewody A.M. zakwestionował zasadność decyzji o pozbawieniu go statusu bezrobotnego. W szczególności podnosił, iż nieuzasadnione pozostaje pozbawienie go tego statusu na okres 270 dni wobec uznania, że trzykrotnie nie stawił się na wezwanie organu. Podnosił, iż w jednym przypadku niestawiennictwo było wynikiem przebywania w zakładzie karnym czego urząd nie wziął pod uwagę. Ponownie wskazywał na dotkliwe skutki decyzji o wyrejestrowaniu go jako bezrobotnego, która pozbawia go prawa do opieki medycznej i uniemożliwia korzystanie z opieki społecznej. Podkreślał, iż jest osobą samotną i nie może liczyć na jakąkolwiek pomoc.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo poinformował, iż wobec treści skargi i po zapoznaniu się z aktami sprawy zwrócił się z prośbą do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy o złożenie dodatkowych wyjaśnień odnośnie zarzutów skarżącego podnoszonych w skardze. Z uzyskanych dodatkowo wyjaśnień wynika, iż w dniu 26 czerwca 2014 r. do urzędu pracy faktycznie wpłynął wniosek A.M., w którym informował o przebywaniu w zakładzie karnym od [...] marca do [...] września 2011 r. W związku tym organ I instancji zwrócił się o potwierdzenie tego faktu i w dniu [...] lipca 2014 r. Zakład Karny potwierdził, że w powyższym okresie skarżący przebywał w jednostce penitencjarnej. Pomimo potwierdzenia tego faktu, dopiero w dniu [...] września 2014 r. organ I instancji podjął działania zmierzające do uchylenia decyzji ostatecznej, a następnie w dniu [...] października 2014 r. Starosta Powiatu wydał decyzję uchylającą decyzję z dnia [...] maja 2011r. nr [...], pozbawiającą skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] maja 2011r. z powodu niestawiennictwa (pierwszego) i orzekł o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] marca 2011r. z powodu odbywania kary pozbawienia wolności. Z dodatkowo udzielonych informacji wynika też, że organ i instancji nie zatajał powyższej informacji, a jedynie przez pomyłkę wraz z odwołaniem przekazał tylko jeden tom akt, pomimo iż w posiadaniu organu były dwa tomy. Wojewoda wskazał, iż w kontekście nowych wyjaśnień podtrzymuje wniosek o oddalenie skargi, gdyż wydana decyzja jest zasadna, a jej sentencja prawidłowa. Jedynie długość okresu pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego powinna ulec zmianie, z czym organ odwoławczy się zgadza. Jednakże to organ I instancji przy kolejnej rejestracji powinien wziąć to pod uwagę z urzędu. Skarżący powinien zostać pozbawiony statusu bezrobotnego na okres 180 dni, a nie jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na okres 270, jednakże nie zmienia to faktu, iż skarżący powinien ten status utracić, gdyż nie stawił się na wyznaczoną wizytę i nie usprawiedliwił swojego niestawiennictwa w ciągu 7 dni od dnia wyznaczonej wizyty. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie wiedział, iż przed organem I instancji toczy się inne postępowanie, które ma znaczenie w rozpoznawanej sprawie i jego rozstrzygniecie wpłynie na długość okresu, na jaki skarżący powinien zostać pozbawiony statusu bezrobotnego. W ocenie organu, w okolicznościach sprawy brak jest uzasadnienia prawnego do uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zasadny jest wniosek o jej oddalenie.
Na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna także z przyczyn, które sąd dostrzegł działając z urzędu.
1. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznaczony jest poprzez art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dodatkowo wskazać należy, iż kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu akta sprawy administracyjnej ( art. 133 § 1 ppsa ) według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
2. Przedmiotem kontroli sądowej, sprawowanej w tak zakreślonych granicach, pozostawała decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o pozbawieniu skarżącego A.M. statusu osoby bezrobotnej ze wskazaniem w uzasadnieniu, iż odzyskanie tego statusu może nastąpić po upływie co najmniej 270 dni.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanego aktu jak i aktu go poprzedzającego stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.; zwana ustawą ). Jej przepisy warunkują uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego od legitymowania się gotowością do podjęcia zatrudnienia. W celu potwierdzenia tej gotowości i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia osoby legitymujące się statusem bezrobotnego mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do właściwego powiatowego urzędu pracy. Obowiązek ten wynika z art. 33 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Natomiast stosownie do przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, osobę która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw, a mianowicie: 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, 180 dni w przypadku drugiego lub 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa ( vide: art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy).
3. Z przywołanych regulacji wynika zatem, że aby zaistniały podstawy do pozbawienia danej osoby posiadanego przez nią statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, organ właściwy obowiązany ustalić, że osoba ta nie stawiła się w wyznaczonym terminie oraz, że w terminie 7 liczonym od dnia, w którym osoba bezrobotna miała stawić się w urzędzie pracy, nie powiadomiła o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Koniecznym więc warunkiem stwierdzenia, iż dana osoba nie stawiła się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, jest jednoznaczne i nie budzące żadnych wątpliwości ustalenie, że została ona prawidłowo powiadomiona o terminie jej obowiązkowego stawiennictwa w urzędzie pracy.
4. W okolicznościach niniejszej sprawy Wojewoda, po uzyskaniu wyników, dodatkowego - zleconego w trybie art. 136 Kpa organowi I instancji - postępowania wyjaśniającego, uznał. iż doręczenie skarżącemu wezwania Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] czerwca 2014 r. do stawiennictwa w tym urzędzie w dniu 7 lipca 2014 r. było prawidłowe tj. odpowiadało wymogom art. 44 Kpa. W konsekwencji to ustalenie, wobec nieprzybycia skarżącego do urzędu pracy w wyznaczonym terminie, zasadniczo przesądziło o uznaniu za zgodną z prawem decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2014 r. pozbawiającej go statusu bezrobotnego.
5. Z takim stanowiskiem w okolicznościach sprawy nie sposób się zgodzić. Z akt administracyjnych sprawy, stanowiących podstawę orzekania przez sąd administracyjny ( art. 133 § 1 ppsa ) wynika, że w chwili kolejnego zarejestrowania skarżącego w charakterze bezrobotnego tj. w dniu 31 lipca 2013 r. organ I instancji dysponował dwoma różniącymi się adresami zamieszkania skarżącego, tj. wpisanym do założonej w tym dniu Karty rejestracyjnej bezrobotnego "[...]" oraz wskazanym w złożonym tego samego dnia przez niego oświadczeniem "[...]". Rozbieżność ta w momencie ponownej rejestracji powinna zostać dostrzeżona i wyjaśniona przez pracownika Urzędu Pracy. Tymczasem fakt, iż w trzech poprzednio wystawionych kartach rejestracyjnych widnieje jako jego adres "[...]" wskazuje, iż automatycznie powielono treść tej karty bez uwzględnienia nowego dokumentu tj. oświadczenia strony z dnia [...] lipca 2013 r. w którym ten adres jest – co prawda tylko w odniesieniu do numeru mieszkania - ale inny. Zważywszy na tę okoliczność nie można uchybienia pracownika Urzędu Pracy kwitować stwierdzeniem, że o prawidłowości adresu na który wysłano wezwanie do stawiennictwa strony świadczy fakt podpisania przez nią Karty rejestracyjnej bezrobotnego w wystawionej [...] lipca 2014 r. Brak uważności przy dokonywaniu wpisu w tym dokumencie i niewyjaśnienie istniejących wątpliwości co do rzeczywistego adresu strony w pierwszej kolejności obciąża bowiem profesjonalny aparat urzędniczy organu I instancji.
6. W okolicznościach sprawy zważyć należy, co dostrzegł organ odwoławczy, a co całkowicie zignorował organ I instancji, że już pobieżna ocena sposobu doręczenia skarżącemu wezwania do stawiennictwa w Urzędzie Pracy w dniu 7 lipca 2014 r. w kontekście wymogów, jakie nakłada przepis art. 44 Kpa wskazywała na istotne wątpliwości co do zgodnego z prawem dokonania tej czynności. Z adnotacji doręczyciela operatora pocztowego na dokumencie zwrotnego dowodu doręczenia wezwania A.M. do stawiennictwa w urzędzie pracy w dniu 7 lipca 2014 r. wynika jedynie, że przesyłkę awizowano 18 czerwca 2014 r. Nadto widnieje na niej odcisk pieczęci "zwrot nie podjęto w terminie" oraz odcisk datownika z datą 3 lipca 2014 r.
7. Przywołany przepis art. 44 Kpa reguluje doręczenie dokonywane w tzw. trybie doręczenia zastępczego. Stanowi on, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 ( czyli bezpośrednio osobie fizycznej do której jest adresowane lub w przypadku nieobecności adresata dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu ) 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ ( art. 44 § 1 Kpa ). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata ( art. 44 § 2 Kpa ). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia ( art. 44 § 3 Kpa ). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy ( art. 44 § 4 Kpa ).
W świetle przywołanych regulacji stwierdzić należy, iż procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Jednakże warunkiem przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 Kpa zostały spełnione. Z powyższego przepisu wynika zatem, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na fikcję doręczenia. Aby więc organ administracji mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 Kpa ) zwrotne potwierdzenie odbioru nie może budzić wątpliwości, co do prawidłowości wypełnienia wszystkich warunków tej formy doręczenia.
Zaakcentować należy, że szczególnie istotne jest przestrzeganie wskazanych reguł w takich sprawach, jak niniejsza, a to ze względu na surowość sankcji związanej z niestawiennictwem bezrobotnego w wyznaczonym terminie.
8. Dodatkowe postępowanie dowodowe zlecone przez Wojewodę organowi I instancji, wbrew stanowisku organu odwoławczego nie wyjaśniło kwestii prawidłowości doręczenia A.M. wezwania w trybie art. 44 Kpa. Zakres tego zleconego postępowania obejmował m.in. ustalenie prawidłowego adresu skarżącego. Wojewoda, dysponując aktami administracyjnymi sprawy, dostrzegł bowiem rozbieżność w adresie bezrobotnego, o jakiej była mowa w pkt 5. Umknęło jednak jego uwadze, iż organ I instancji tego zakresu zleconego postępowania w istocie nie wykonał ( nie ustalił jaki w istocie jest to adres ). W odpowiedzi udzielonej Wojewodzie pismem z dnia [...] września 2014 r. poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że jest rozbieżność w adresie odnotowanym w Karcie rejestracyjnej bezrobotnego, a adresem widniejącym w pismach napływających od niego (cyt.: "ul. [...]" ). Nota bene tego ostatniego adresu w żadnym z pism do PUP skarżący nie wskazywał. Nie może być w żadnej mierze uznane za wyjaśnienie kwestii adresu powoływanie się przez organ I instancji, że w przeszłości ([...] sierpnia 2013 r. ) skarżący odebrał przesyłkę skierowaną na ul. [...], bowiem ocenie podlega wyłącznie doręczenie z którym wiążą się istotne dla tej sprawy skutki prawne.
9. Dla uznania, iż zainicjowane przez Wojewodę dodatkowe postępowanie dowodowe nie wyjaśniło rozważanej kwestii prawidłowości doręczenia skarżącemu wezwania w trybie art. 44 Kpa, nie może być też miarodajna treść wyjaśnień udzielonych przez Urząd Pocztowy nr [...]. Po pierwsze wyjaśnienia te odnoszą się – jak wynika z pisma tego Urzędu z [...] września 2014 r. - do kwestii doręczenia przesyłki poleconej dla adresata A.M., ale pod adresem "[...]" tj. jeszcze pod innym adresem niż te poprzednio już wskazywane. Wprawdzie z pisma tego wynika, że pierwsze awizo "wrzucono do skrzynki", to wobec odnoszenia tego ustalenia do innego adresu przesyłki nie wiadomo w jakiej skrzynce pocztowej je pozostawiono. Z pisma Urzędu Pocztowego tego wynika też, że przesyłka o jakiej w nim mowa, była dwukrotnie awizowana – po raz drugi w dniu 26 czerwca 2014 r. Nie zawiera ono już jednak informacji, gdzie pozostawiono to drugie awizo. Także powoływanie się Urzędu Pocztowego, i w ślad za nim przez organ I instancji, na doświadczenie zawodowe doręczyciela pocztowego, który nie został przecież wyposażony prawnie w żaden przymiot "osoby zaufania publicznego", w żaden sposób nie sanuje dostrzeżonych nieprawidłowości.
10. Konfrontacja wskazanych okoliczności z omówionymi w pkt 7 wymogami jakie muszą być spełnione dla uznania, iż doszło do prawidłowego zastosowania przepisu art. 44 Kpa, nie pozwalała zatem Wojewodzie na przyjęcie, iż skarżący został prawidłowo zawiadomiony o wezwaniu do stawiennictwa w urzędzie pracy w dniu 7 lipca 2014 r. Wadliwe uznanie co do prawidłowego zawiadomienia go o terminie stawiennictwa stanowiło uniemożliwiało przyjęcie, iż zaszły przesłanki do pozbawienia go statusu bezrobotnego na podstawie przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy.
11. W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać należy, że w sytuacji gdy nie doszło do prawidłowego doręczenia bezrobotnemu wezwania do stawiennictwa u urzędzie pracy brak jest podstaw do rozważań – jakie poczynił Wojewoda - odnośnie tego czy skarżący dochował terminu do 7 dni do poinformowania urzędu pracy o przyczynie tego niestawiennictwa i dokonywania oceny czy była usprawiedliwiona oraz jakie miał obowiązki skarżący w przypadku planowania wyjazdu dłuższego niż 10 dni.
11. Zważywszy na okoliczności zaistniałe w sprawie zwrócić należy też uwagę na aspekt procesowy postępowania dotyczącego pozbawienia statusu osoby bezrobotnej w tym też na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Postępowanie to jest odrębnym postępowaniem administracyjnym. Powinno być ono wszczynane przez organ zatrudnienia z urzędu w przypadku powzięcia wiadomości o ziszczeniu się ustawowych przesłanek określonych w wymienionym przepisie. Stosownie do art. 61 § 4 Kpa o wszczęciu postępowania z urzędu organ ma obowiązek zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (tu: osobę o statusie bezrobotnego ). Powinności tej organ I instancji rozpatrujący niniejszą sprawę nie dopełnił wobec skarżącego nie dopełnił (podobnie jak nie zawiadomił go o zakończeniu postępowania i przysługujących mu prawach procesowych o jakich mowa w art. 10 § 1 Kpa). Tymczasem dopiero realizacja przez właściwy organ obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania daje jej możliwość aktywnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Skarżący o przyczynie pozbawienia go statusu bezrobotnego dowiedział się tym samym dopiero z decyzji organu I instancji, pozbawiającej go tego statusu. Przy czym z uzasadnienia decyzji tej nie wynika, że termin jego stawiennictwa w urzędzie wyznaczony został w piśmie uznanym za skutecznie doręczone mu w trybie art. 44 Kpa. W związku z tym skarżący nie mógł nawet na etapie odwołania podjąć próby obrony swych praw, przez zakwestionowanie przyjętych przez organ okoliczności prowadzących do uznania skuteczności powiadomienia go o terminie stawiennictwa. Nie mógł tego uczynić też po wniesieniu odwołania i po przekazaniu go Wojewodzie bowiem również organ ten nie zastosował przepisu art. 10 § 1 Kpa, pozbawiając go tym samym możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Dopiero więc z decyzji organu odwoławczego A.M. mógł dowiedzieć się o zastosowaniu przez organy administracji doręczenia zastępczego wezwania do stawiennictwa w urzędzie pracy, jak też o fakcie zakończenia dodatkowego postępowania dowodowego prowadzonego na etapie postępowania odwoławczego i jego wynikach. Takie działanie Wojewody stanowiło naruszenie przywołanego przepisu art. 10 § 1 Kpa, gwarantującego stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz wynikającej z art. 8 Kpa zasady działania przez organy administracji w sposób budzący zaufanie stron do władzy publicznej.
13. W odniesieniu do treści decyzji organu I instancji i wywodów odpowiedzi na skargę w zakresie - jak przyznał Wojewoda - nieprawidłowego ustalenia okresu na jaki skarżący pozbawiony został statusu bezrobotnego wskazać przyjdzie, że przywołane w pkt 2 uzasadnienia regulacje ustawy uprawniają do stwierdzenia, iż sentencja decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego powinna zawierać również określenie okresu na jaki pozbawienie statusu bezrobotnego następuje. Zaś w uzasadnieniu takiej decyzji powinny znaleźć się ustalenia faktyczne i wywody dotyczące liczby uprzednich niestawiennictw uznanych za nieusprawiedliwione, rzutujących na długość orzeczonego okresu (180 dni w przypadku drugiego lub 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa ( vide: art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy). Strona musi mieć bowiem możliwość zaskarżenia np. jedynie okresu pozbawienia jej statusu bezrobotnego w przypadku kwestionowania jedynie liczby wcześniejszych niestawiennictw. Tymczasem, utrzymana w mocy przez Wojewodę, decyzja organu I instancji rozstrzygnięcia takiego nie zawiera. Jej uzasadnienie zaś sprowadza się jedynie do wskazania okresu po którym możliwe jest "odzyskanie" utraconego statusu w wyniku ponownej rejestracji.
14. Odnośnie podnoszonych w odpowiedzi na skargę okoliczności będących wynikiem dodatkowych działań organu odwoławczego, ujawnionych po wydaniu decyzji odwoławczej, to pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie Sądu, a jedynie potwierdzają wyrażony już pogląd o nieprawidłowościach w zakresie działania organu I instancji. Nowo wskazane okoliczności świadczą przy tym o zasadności zarzutu skargi co wadliwości okresu na jaki skarżącego pozbawiono statusu bezrobotnego. Natomiast w świetle rozważań Sądu poczynionych w pkt 13,nie do zaakceptowania są wywody Wojewody, który podtrzymując stanowisko o zgodności aktów podjętych przez organy, uznał iż brak w sentencji decyzji Starosty okresu na jaki następuje pozbawienie statusu bezrobotnego, a w uzasadnieniu decyzji ustaleń faktycznych i rozważań w zakresie tego rozstrzygnięcia nie ma wpływu na ocenę legalności. Braki w tym zakresie obciążają zresztą też sam organ odwoławczy, którego rola nie ogranicza się do kontroli decyzji Starosty, ale polega na merytorycznym rozpoznaniu takiej samej sprawy jaką rozstrzygał organ I instancji.
15. Wykazane powyżej wadliwości skutkować musiały uchyleniem decyzji obu instancji ze względu na zaistniałe przy ich wydawaniu naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. Na podstawie art. 152 ppsa orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu co wywiera skutek do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie.
16. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu I instancji będzie dokonanie oceny, czy w jej okolicznościach faktycznych - w kontekście oceny prawnej wyrażonej przez Sąd – istnieją jakiekolwiek przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej w związku z niestawieniem się przez niego w urzędzie pracy w dniu 7 lipca 2014 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło