II SA/Go 879/11

Dnia 29 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze udzieliło D.B. odpowiedzi na jej pismo z dnia [...] lipca 2011 r. o spowodowanie, aby Rzecznik Praw Mieszkańców wypowiedział się w trybie pilnym i nie cierpiącym zwłoki odnośnie przedłożonych mu pism. Wnioskodawczyni prosiła również o spowodowanie, aby Przewodniczący Rady Miasta odpowiedział na jej pismo z dnia [...] lipca 2011 r. Kolegium poinformowało, że Prezydent Miasta udzielił wnioskodawczyni odpowiedzi pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz że sprawy, na temat których strona żąda interwencji, zakończono wysyłając do niej odpowiedzi. Nadto Kolegium poinformowało wnioskodawczynię o zakresie swojej właściwości rzeczowej, wynikającej z ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. Pismem z dnia [...] września 2011 r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazując na zaistniałe jej zdaniem błędy w konkluzjach pism Kolegium, zwracając szczególną uwagę na pismo wyjaśniające z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło wnioskodawczyni, jakie wymogi wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązują w zakresie sporządzania pism przez stronę oraz oznaczania ich rodzaju (podań, wniosków, odwołań i zażaleń), a także w jaki sposób organy administracyjne kwalifikują i rozpatrują pisma strony. Kolegium poinformowało nadto wnioskodawczynię, że inne środki przysługujące stronie to m.in. skarga z art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, zażalenie na bezczynność organu i skarga na przewlekłość postępowania. Nie są to jednak środki odwoławcze. Kolegium podtrzymało stwierdzenia zawarte w piśmie nr [...], a także poinformowało, że zgodnie z ustawą o samorządowych kolegiach odwoławczych kolegia te rozpatrują indywidualne sprawy administracyjne w zakresie odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania administracyjnego oraz stwierdzenia nieważności decyzji. Ustawodawca nie przyznał samorządowym kolegiom odwoławczym kompetencji w zakresie nadzoru i kontroli nad jednostkami samorządu terytorialnego. W związku z powyższym Kolegium obowiązane jest rozpatrywać żądania strony zgodnie z obowiązującymi przepisami, tzn. kwalifikować je zgodnie z zapisami ustawy kierując się przy tym merytoryczną treścią żądania, a nie sposobem, w jaki są one tytułowane przez podmiot wnoszący pismo. Ponadto organy administracji mogą załatwiać indywidualną sprawę administracyjną tylko w zakresie własnych kompetencji. Niezachowanie powyższego warunku jest rażącym naruszeniem prawa przez organ administracji publicznej. Na powyższe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując jego zasadność, zgodność z prawem, wyrażając swoje niezadowolenie ze sposobu załatwiania jej spraw przez ten organ oraz powielanie tego samego schematu. Wniosła o usunięcie naruszenia swego interesu prawnego wywołanego powyższym pismem organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżone pismo Kolegium z dnia [...] października 2011 r. nie mieści się w katalogu aktów i czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 4) mają charakter publicznoprawny oraz 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo Kolegium ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu.