II SA/Go 88/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-08-03
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Joanna Brzezińska, ANNA Juszczyk - Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, przyznając usługi opiekuńcze, powinien uwzględnić szczególne okoliczności związane z dobrem dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, nawet jeśli dochód rodziny przekracza ustalone kryteria, a środki publiczne są ograniczone?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów I i II instancji, uznając, że organy nie rozważyły dogłębnie szczególnego charakteru sprawy dotyczącej opieki nad małoletnią K.B. w rodzinie zastępczej. Wskazał, że w takich przypadkach, gdzie od uznania administracyjnego zależy ludzkie życie, należy priorytetowo traktować dobro dziecka i możliwość zapewnienia mu właściwej opieki, nawet jeśli wiąże się to z większymi kosztami dla budżetu państwa, a przepisy prawa dopuszczają takie uznanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania 8 godzin bezpłatnych usług opiekuńczych nad małoletnią K.M. umieszczoną w rodzinie zastępczej u małżeństwa B. Organy I i II instancji przyznały częściową odpłatność za usługi, powołując się na przekroczenie kryterium dochodowego i ograniczone środki publiczne. Rodzina zastępcza odwołała się od decyzji, argumentując, że dziecko wymaga stałej, intensywnej opieki i ponoszenia znaczących nakładów finansowych, a sytuacja dziecka nie uległa poprawie od czasu poprzednich orzeczeń sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska, Asesor WSA ANNA Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Ewa Siudek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2005 przy udziale sprawy ze skargi W.B. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Przyznanie usług opiekuńczych Uchylono decyzję I i II instancji
Decyzją Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej nr [...]r z [...].01.2004r na podstawie art.17 ust 1 i 2 .art.16 ust 1 art.43 ust 1 ustawy z 29.10.1990r o pomocy społecznej (tj. Dz. U. Nr 64 poz.414 z 1998r z późn.zm.) przyznano W. i R.B. usługi opiekuńcze
- pomoc osoby drugiej od [...],01.2004r do [...].03.2004r od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie
- w tym 5 godzin nieodpłatnie
- 3 godziny odpłatnie po 4,75 zł za 1 godzinę
w zakresie czynności opiekuńczo-pielęgnacyjnych nad małoletnią K.M.. W uzasadnieniu organ podał, że koszt 1 godziny wynosi 9,50 zł.
Z wywiadu środowiskowego wynika, że dochód rodziny kształtuje się na poziomie 2.964,06 zł.
Zgodnie z art.4 kryterium dochodowe dla rodziny wynosi 922 zł.
Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej osoby uzyskujące dochód powyżej 2.512,00 zł ponoszą odpłatność za w/w usługi 9,20zł za 1 godzinę.
Z uwagi na konieczność ponoszenia kosztów związanych z zakupem leków i środków sanitarnych organ odstąpił od żądania zwrotu znacznej części wydatków za świadczone usługi opiekuńcze. Koszt 5 godzin dziennie pokrywa organ oraz 50% za pozostałe 3 godziny. Natomiast pozostałe 50% za 3 godziny zobowiązane są pokryć strony.
W. i R. małżonkowie B. złożyli odwołanie od decyzji, w której domagali się jej uchylenia i orzeczenia co do istoty, a mianowicie przyznania 8 godzin bezpłatnych opieki nad K..
W uzasadnieniu podali, że w 2003 roku został o 20% zmniejszony zasiłek przysługujący dzieciom w rodzinie zastępczej w związku z ukończeniem 7 roku życia przez ich podopieczną tj. o 324,20 zł. Od 2001 roku Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej zmniejsza pomoc, mimo że Sąd Administracyjny w Poznaniu uchyla te decyzje.
A dziecko wymaga wielu nakładów i osobistych z ich strony jak i finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...].03.2004r nr [...] utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu organ powołał się na uchwałę Miejskiej Rady wydaną na podstawie art.18 ust.3 ustawy o pomocy społecznej. Organ przyznał, że w wyroku NSA w Poznaniu II SA/PO 896/02 Sąd nakazał brać pod uwagą szczególne okoliczności związane z dobrem małoletniej K. umieszczonej w rodzinie zastępczej u małżeństwa B..
Ale środki Centrum są okrojone i nie wystarczają na potrzeby wszystkich którzy takiej pomocy wymagają.
Stad też organ podziela pogląd, że choć w części i to niewielkiej rodzina może pokryć koszty opieki nad dzieckiem.
W skardze do sądu, strony przywołały dwa wyroki Sądu w Poznaniu, który po ich myśli orzekał w latach poprzednich biorąc pod uwagę specyficzną chorobę dziecka.
Nadto zakwestionowali okoliczności, że kwota 2.984,06 zł to ich dochód miesięczny, jest to przychód.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje:
Zarówno w art.1 ust 1 ustawy z 29 listopada 1990r o pomocy społecznej (tj. Dz.U. Nr 64 poz.414 z 1998r z późn.zm) obowiązujący w chwili wydania decyzji przez organy I i II instancji jak i obecnie obowiązującej z 12.03.2004r w art.2 ust 1 ustawodawca określił istotę pomocy Państwa dla osób i rodzin dla przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc ta jest instytucją polityki społecznej Państwa.
Podobnie uchwały Rady Miasta z dnia [...].05.1997r nr [...] jak i obecnie obowiązująca z [...].08.2004r nr [...] w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat jak również trybu ich pobierania - przewidują szczególne przypadki w których można zwolnić strony w całości lub w części z ponoszenia opłat na czas określony. W ocenie sądu skarżący wykazali, że bez środków z pomocy społecznej nie są w stanie zapewnić małoletniej K. właściwej opieki nie tyle dla przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, co wręcz dla zachowania życia.
Tym bardziej iż sprzęt medyczny niezbędny dla podtrzymywania funkcji życiowych przez okres 9 lat ulega zużyciu i wymaga obecnie wymiany.
Zarówno koszty leczenia, pielęgnacji i rehabilitacji dziecka są bardzo duże, a tylko dzięki uporowi, pełnej mobilizacji i poświęceniu rodziny zastępczej dziewczynka ma szansę na powolną stopniową poprawę stanu zdrowia.
Skarżący wykazali także, że sami podejmują wiele działań, aby uzyskać wsparcie z różnych źródeł, a nie tylko z pomocy społecznej.
W takich samych sprawach orzekał Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniach 23.01 i 24.10.2003 r.(sygn. akt II SA/PO 733/01 i II SA/OP 896/02)w których decyzje organów orzekających zostały uchylone.
Od tego czasu nic nie zmieniło się w sytuacji małoletniej, co wskazywałoby na taką poprawę stanu zdrowia która czyniła by zbędnym pomoc osoby trzeciej, bądź osiąganie takich dochodów przez rodzinę zastępczą, które wykluczałoby pomoc.
Ten szczególny charakter sprawy również w ocenie tutejszego sądu eliminuje argument organów, które realizują świadczenia z zakresu pomocy społecznej i podnoszą, że muszą rozważać zarówno potrzeby ogółu społeczności potrzebującej pomocy jak i gospodarności środkami finansowymi przeznaczonymi na świadczoną pomoc, gdyż w tej konkretnej sprawie od uznania administracyjnego zależy ludzkie życie.
Tym bardziej iż przepisy prawa takie uznanie dopuszczają.
W związku z tym organy winny rozważyć ponownie czy zachodzi możliwość przyznania usług opiekuńczych dla małoletniej K.B. w zakresie większym niż uczyniono to w decyzji z [...].01.2004r.
Uznając więc że organy orzekające przy rozpoznaniu sprawy nie rozważyły dogłębnie charakteru niniejszej sprawy i zbyt dowolnie w zakresie swobodnego uznania, na mocy art.I45§lpktl lita ustawy z 30.08.2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270) orzekło jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło