II SA/Go 885/10

Dnia 9 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.W. na pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy p o s t a n a w i a : przywrócić termin do wniesienia skargi. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. W.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na działania Prezydenta Miasta i podległych temu organowi urzędników, w której zakwestionował zasadność i zgodność z prawem przesunięcia go na liście osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy, a następnie skreślenia z tej listy. Jednocześnie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Po nadaniu skardze prawidłowego biegu stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. oraz ustanowieniu adwokata, pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. (data nadania przesyłką poleconą) pełnomocnik skarżącego, odpowiadając na wezwanie Sądu wyjaśnił, iż skarga W.W. z dnia [...] listopada 2010 r. jest skargą na czynności materialno-techniczne polegające na przesunięciu skarżącego na dalsze miejsce na liście oczekujących na przydział mieszkania oraz na skreśleniu skarżącego z listy oczekujących na przydział mieszkania, tj. pism z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] oraz z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...]. Nadto wniósł o przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi na działalność organu administracji publicznej wskazanej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik skarżącego wyjaśnił m.in., że w postępowaniu przed organem administracyjnym skarżący, nie posiadając dostatecznej wiedzy prawniczej, działał sam, a pisma stanowiące przedmiot zaskarżenia nie zawierały pouczenia o przysługujących stronie środkach prawnych, w szczególności o możliwości wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pełnomocnik podniósł też merytoryczne argumenty przemawiające jego zdaniem za zasadnością skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okazał się zasadny. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2011 r. pełnomocnik strony skarżącej błędnie odniósł skargę do pisma z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] (k. 84 akt administracyjnych). Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że pismo to, sporządzone na podstawie zdawkowej notatki urzędnika (k. 83 akt administracyjnych), zostało podpisane przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta, bez wskazania na istnienie upoważnienia tej osoby do samodzielnego rozstrzygania spraw przydziału lokali mieszkalnych z mieszkaniowego zasobu gminy oraz bez zachowania procedury przewidzianej w uchwale Nr LXIV/1017/2009 Rady Miasta z dnia [...] października 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. W związku z tym należało je uznać za pozbawione skuteczności prawnej i nie mogące wywrzeć wpływu na sferę praw i obowiązków skarżącego. Jednocześnie jednak pełnomocnik skarżącego prawidłowo wskazał przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, tj. skreślenie skarżącego z listy oczekujących na przydział lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Z uwagi na to oraz na fakt, że w wyniku analizy akt Sąd nie miał żadnych problemów z prawidłową identyfikacją pisma będącego przejawem czynności materialno-technicznej stanowiącej przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, tj. pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], opisany wyżej błąd pełnomocnika skarżącego nie miał wpływu na dopuszczalność skargi w niniejszej sprawie. Pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2010 r., zawierające stwierdzenie, iż W.W. zostaje skreślony z listy oczekujących na przydział mieszkania, stanowi rzeczywisty przedmiot zaskarżenia, czemu Sąd dał wyraz w sentencji niniejszego postanowienia i w takim też przedmiocie sprawa zostanie rozpoznana pod względem merytorycznym. Ocenę zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy rozpocząć od wskazania na przepisy regulujące warunki dopuszczalności skargi – wyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi oraz terminowość jej wniesienia. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Następnego dnia po wydaniu przez Prezydenta Miasta pisma z dnia [...] lutego 2010 r. W.W. złożył w Urzędzie Miasta pismo (k. 94 akt administracyjnych), w którym zakwestionował zasadność rozstrzygnięcia podjętego w sprawie jego wniosku oraz zażądał zmiany tego rozstrzygnięcia. Z uwagi na treść tego pisma należało je zakwalifikować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 3 p.p.s.a., które zostało wniesione w ustawowym czternastodniowym terminie przewidzianym do dokonania tej czynności. W odpowiedzi na powyższe pismo W.W., pismem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] (k. 97 akt administracyjnych) Prezydent Miasta poinformował skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu jego wezwania. Wprawdzie w przesłanych Sądowi aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego powyższego pisma Prezydenta Miasta, jednak znajduje się w nich kolejne pismo skarżącego z dnia [...] maja 2010 r. (k. 110 akt administracyjnych), z którego wynika, że treść pisma Prezydenta Miasta z [...] marca 2010 r. była skarżącemu znana. Należy zatem przyjąć, że pismo z [...] marca 2010 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie z dnia [...] lutego zostało doręczone skarżącemu nie później niż w dniu 28 maja 2010 r. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Wynika stąd zatem, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na czynność w przedmiocie skreślenia z listy oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy zaczął biec najpóźniej od dnia 29 maja 2010 r. W sytuacji, gdyby skarżącemu nie doręczono odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] lutego 2010 r., termin do wniesienia skargi wynosiłby wówczas sześćdziesiąt dni i zacząłby swój bieg od dnia 20 lutego 2010 r. W pierwszym przypadku trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego upłynąłby w dniu 28 czerwca 2010 r., natomiast w drugim z możliwych przypadków sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi upłynąłby w dniu 20 kwietnia 2010 r. Niemożność jednoznacznego rozstrzygnięcia tej kwestii w oparciu o posiadane przez Sąd na obecnym etapie postępowania akta sprawy nie zmienia faktu, że skarga W.W., złożona bezpośrednio w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w dniu 22 listopada 2010 r. i przesłana organowi w dniu 23 listopada 2010 r. celem udzielenia odpowiedzi na skargę, została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Po przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata pełnomocnik strony pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., odpowiadając na wezwanie Sądu w wyznaczonym w tym celu siedmiodniowym terminie, sprecyzował skargę wskazując podlegającą zaskarżeniu czynność organu oraz wniósł o przywrócenie uchybionego przez skarżącego terminu do wniesienia skargi. Uchybienie to należy uznać za niezawinione przez stronę, albowiem zarówno pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2010 roku nr [...] w przedmiocie skreślenia W.W. z listy oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy, jak i odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa datowane na dzień 10 marca 2010 r. nie zawierały pouczenia o możliwości wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na powyższą czynność materialno-techniczną. Skoro w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że mylne pouczenie o środkach zaskarżenia nie może szkodzić stronie (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., III SA 1983/03, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 263) to tym bardziej należy uznać, że skarżący nie może ponosić ujemnych konsekwencji braku pouczenia go o przysługujących mu środkach zaskarżenia na działalność organu administracji publicznej, mającą wpływ na sferę jego praw i obowiązków. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W świetle powyższych okoliczności wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okazał się uzasadniony, w związku z czym na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. należało go uwzględnić.