II SA/Go 886/14

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-02-04

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dziennikarz obywatelski, posiadający legitymację prasową, ma prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, jeśli wykaże szczególnie istotny interes publiczny w jej uzyskaniu, a organ odwoławczy nie odniósł się do jego statusu jako przedstawiciela prasy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dziennikarz obywatelski, działający na rzecz społeczeństwa i posiadający legitymację prasową, może być uznany za przedstawiciela prasy, co uzasadnia istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej. Organ odwoławczy, nie odnosząc się do tej kwestii, naruszył przepisy postępowania, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca S.M. wystąpiła do Prokuratury Rejonowej o udostępnienie informacji publicznej w formie odpowiedzi na 12 szczegółowych pytań dotyczących różnych postępowań prowadzonych przez prokuraturę. Prokurator Rejonowy odmówił udzielenia informacji przetworzonej, uznając, że skarżąca nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego. Prokurator Okręgowy utrzymał tę decyzję w mocy. WSA uchylił decyzję, wskazując na niewyjaśnienie przez organ odwoławczy statusu skarżącej jako potencjalnego przedstawiciela prasy i braku odniesienia się do jej argumentów o istnieniu szczególnie uzasadnionego interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prokuratora Okręgowego oraz poprzedzającą ją decyzję Prokuratora Rejonowego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Prokuratora Okręgowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzje Prokuratora Rejonowego z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Prokuratora Okręgowego na rzecz skarżącej S.M. kwotę 230 (dwieście trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] marca 2014 r., S.M., nawiązując do poprzednio prowadzonej korespondencji, wystąpiła do Prokuratora Rejonowego o udostępnienie informacji publicznej z akt postępowania [...] w postaci udzielenia odpowiedzi na następujące pytania: "1. Jakie osoby zostały przesłuchane i jakie złożyły zeznania w sprawie umorzenia kary za wycinkę drzew bez zezwolenia z terenu [...]. Postępowanie było prowadzone w latach 2004 – 2011. Jakie dokumenty podczas przesłuchania załączyły przesłuchiwane osoby? 2. Jakie osoby zostały przesłuchane, jakie złożyły zeznania i dokumenty w sprawie wylania dywanika asfaltowego na ulicy [...]? Burmistrz podał tę informację na stronie internetowej Miasta i w sprawozdaniu z działalności na Sesji Rady Miasta. 3. Kto został przesłuchany i jaka była treść zeznań w/s przyjęcia korzyści majątkowej przez burmistrza A.K. w postaci sponsorowanego wyjazdu do Lizbony, którego koszty pokryła firma H - dostawca rur dla Miejskich Zakładów Komunalnych, wykonawcy miejskich inwestycji. Czy Prokuratura sprawdziła, czy w poprzednich latach burmistrz K. również korzystał ze sponsorowanych wyjazdów? 4. Jakie osoby zostały przesłuchane w/s realizacji umów dotyczących utrzymania czystości, zieleni i zimowego utrzymania ulic przez Miejskie Zakłady Komunalne. Jaka była treść ich zeznań? Czy przesłuchiwane osoby przedstawiły dokumenty w postaci umów, aneksów do umów, faktury, załączniki do faktur - których miesięcy i lat dotyczyły ? Czy Prokuratura zgodnie z moją prośbą zabezpieczyła dokumentację bez uprzedniego informowania urzędników kontrolowanych jednostek, aby uniknąć dopasowywania dokumentów dla kontrolujących? 5. Jakie osoby zostały przesłuchane, jakie przedstawiły dokumenty i argumentację na zawieranie niekorzystnych dla Miasta umów dzierżawy terenu ze Spółką Z i Fundacją [...]? Jakiego okresu dotyczyły przesłuchania? 6. Z jakimi firmami powiązanymi z Urzędem Miasta i [...] współpracowała w ostatnich latach Kancelaria [...]? 7. Jakie osoby zostały przesłuchane, jakie przedstawiły dokumenty i argumentację w/s rozbudowy przez p. S.B. galerii [...] i [...]? W kadencji 2006 - 2010 Rada Miasta ustaliła, że powierzchnia galerii w [...] nie może przekraczać 2000 m kw. 8. Kto został przesłuchany i jakie fakty ustaliła Prokuratura w/s sprzedaży działki dla p. P.B pod budowę hotelu [...], przy którym miały być gabinety odnowy biologicznej i gabinety lekarskie. Czy Prokuratura ustaliła w trakcie przesłuchań, jak zostały zrealizowane zapisy zawarte w akcie notarialnym przy zakupie w/w działki od Urzędu Miasta? 9. Jakie osoby zostały przesłuchane, jaka była treść ich zeznań w/s sprzedaży budynku przy ulicy [...] dla Wyższej Szkoły [...]? czy Prokuratura prowadziła przesłuchania nt. funkcjonowania Wyższej Szkoły [...] i co ustaliła w powyższej sprawie? 10. Jakie osoby zostały przesłuchane i jaka była treść ich zeznań w sprawie powołania przez Radę Miasta komisji doraźnej do sprawdzenia stanu inwestycji drogowych wykonanych w latach 2008 - 2011. 11. Czy Prokuratura zajęła się sprawą wykupu mieszkania za 1% wartości przez W.Ś. - ówczesnego komendanta Straży Pożarnej, jakie dokumenty w tej sprawie przedstawiły Prokuraturze przesłuchiwane osoby. Co konkretnie ustaliła Prokuratura w tej sprawie? 12. Jak wyjaśniono sprawę zatrudnienia p. J.R. - skarbnika Miasta jednocześnie w firmie H - zakładzie korzystającym ze zwolnień podatkowych udzielanych przez Miasto. Kto zeznawał w powyższej sprawie i jaka była treść tych zeznań?" W związku z tym wnioskiem, pismem z dnia [...] marca 2014 r., organ poinformował wnioskodawczynię, iż żądana przez nią informacja ma charakter informacji przetworzonej tj. informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc takiej, która w danym momencie nie istnieje wprost lecz wymaga wytworzenia w oparciu informacje znajdujące się w aktach postępowania [...]. Wskazał, iż przygotowując zgodnie z wnioskiem informacje należałoby dokonać szczegółowej analizy akt postępowania w celu wyodrębnienia z nich informacji dotyczących poszczególnych zdarzeń będących przedmiotem postępowania, a następnie przypisania do tych zdarzeń protokołów zeznań poszczególnych osób wypowiadających się na ich temat oraz przedłożonych przez nie dokumentów, wreszcie streszczenia tychże zeznań, a w dalszej kolejności opisanie ustaleń poczynionych przez Prokuraturę. Wyjaśnił, iż prawo do uzyskania informacji przetworzonej ograniczone jest istnieniem po stronie wnioskodawcy szczególnie istotnego interesu publicznego, zaś sprawa szczególnie istotna dla interesu społecznego to sprawa, która ze względu na swój charakter może np. służyć społecznie akceptowanym celom związanym z usprawnieniem działalności podmiotu wezwanego do udzielenia informacji np. prokuratury. W oparciu o te wyjaśnienia wezwał wnioskodawczynię do wskazania w terminie 14 dni istnienia po jej stronie szczególnie uzasadnionego interesu społecznego, uzasadniającego udzielenie informacji żądanych we wniosku. W udzielonej pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. odpowiedzi wnioskodawczyni wskazała, iż jej szczególnie istotny interes publiczny przejawia się w woli zwalczania patologii w sprawowaniu władzy przez burmistrza miasta A.K.. Nadto, iż ten szczególny interes wskazywała w swych licznych doniesieniach do prokuratury, która niestety umarzała postępowania ze względu na znikomą społeczną szkodliwość czynu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] Prokurator Rejonowy, powołując się na przepisy art. art. 4 ust. 1, art. 16 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, odmówił udzielenia informacji publicznej w formie przetworzonej z uwagi na niewskazanie przez wnioskodawczynię istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, uzasadniającego jej udostępnienie. W motywach rozstrzygnięcia stwierdził, iż analiza wniosku z dnia [...] marca 2014r. wykazała, że zawierał on żądanie udzielenia informacji publicznej przetworzonej w postaci odpowiedzi na 12 zawartych w nim pytań dotyczących zakresu prowadzonego przez Prokuraturę, z zawiadomienia wnioskodawczyni, postępowania [...]. Dla realizacji wniosku konieczne jest dokonanie szczegółowej analizy akt postępowania w celu wyodrębnienia z nich informacji dotyczących poszczególnych zdarzeń będących przedmiotem postępowania [...], następnie przypisanie do tych zdarzeń protokołów zeznań poszczególnych osób wypowiadających się na ich temat, oraz przedłożonych przez nie dokumentów, wreszcie streszczenie tychże zeznań, a w dalszej kolejności opisanie ustaleń poczynionych przez Prokuraturę. Konieczne jest zatem wytworzenie nowej informacji w oparciu o jednostkowe informacje znajdujące się w aktach postępowania [...], przy czym jej wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, Wywiódł, iż informację taką należałoby przy tym opracować w sposób pozwalający na zachowanie tajemnic prawnie chronionych np. prawa do prywatności czy tajemnicy danych osobowych niektórych uczestników postępowania. Zważywszy na fakt, iż prawo do uzyskania informacji przetworzonej ograniczone jest istnieniem szczególnie istotnego interesu publicznego, a wnioskodawczyni we wniosku nie przytoczyła żadnych okoliczności świadczących o istnieniu po jej stronie takiego interesu wezwana została o wskazanie takich okoliczności, w odpowiedzi stwierdzając, że przejawia się w on w tym, że chce zwalczać patologię w sprawowaniu władzy przez Burmistrza Miasta, A.K.. W ocenie organu I instancji, uzasadnienie wniosku o udzielenie informacji przetworzonej nie pozwala na stwierdzenie po stronie wnioskodawczyni istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego do jej udostępnienia. Z wniosku wynika raczej, że uzyskanie informacji przetworzonej służyć ma jej interesom i chęci toczenia sporów z Burmistrzem. W odwołaniu strona zarzuciła obrazę przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędne przyjęcie, że nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i informacji publicznej zgodnie z jej wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. Zdaniem wnioskodawczyni, po jej stronie występuje szczególny interes społeczny uzasadniający udostępnienie informacji, czemu dobitnie dała wyraz w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. wskazując, że chce zwalczać patologię w sprawowaniu władzy przez burmistrza miasta A.K.. Jej zdaniem, w interesie wszystkich obywateli, w szczególności mieszkańców, S.M. wyraziła przekonanie, że odmowa udzielenia informacji przez Prokuratora Rejonowego jest działaniem przeciwko wolności mediów i uniemożliwianiem kontroli działalności władzy w dwutygodniku "[...]", do którego pisze teksty od kilku lat. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] Prokurator Okręgowy działając na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając stanowisko wyrażone w niej stanowisko za prawidłowe. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prokuratora Rejonowego w zakresie uznania żądanej przez wnioskodawcę informacji za informację przetworzoną. Wskazał, iż wnioskodawczyni zawierając w 12 punktach swojego wniosku żądanie udzielenia jej informacji co do każdego z wątków prowadzonego z jej zawiadomienia postępowania przygotowawczego nie domagała się informacji prostych np. dotyczących podjętej w tej sprawie decyzji merytorycznej czy też jej podstaw prawnych, lecz informacji dotyczących wskazania jakie osoby zostały przesłuchane w poszczególnych wątkach, podania treści ich zeznań, wskazania jakie konkretnie dokumenty załączyły do protokołów, jaka była ich treść. Wytworzenie takiej informacji wymagałoby ze strony organu I instancji konieczności dokonania analizy akt tego postępowania i zawartych w niej dokumentów, a także treści zeznań złożonych przez poszczególnych świadków. Prokurator Okręgowy stwierdził, iż nie sposób również nie podzielić stanowiska organu I instancji o braku po stronie wnioskodawczyni szczególnie istotnego interesu publicznego do jej uzyskania żądanej informacji. Wprawdzie ustawodawca nie sprecyzował pojęcia istotnego interesu publicznego, to jednak zgodnie "z ustalonymi poglądami" za sprawę szczególnie istotną dla interesu publicznego należy uznać taką, która ze względu na swój charakter może mieć wpływ na wykonywanie przez podmiot, którego dotyczy wniosek, swych zadań. Z wniosku o udzielenie informacji winno więc wynikać, że informacje, które zamierza uzyskać wzywający, nie dotyczą wyłącznie jego interesu i chęci zaspokojenia prywatnej potrzeby. Analiza wniosku złożonego przez stronę, mając na uwadze jego zakres i charakter, nie wskazuje – w ocenie Prokuratora Okręgowego - na istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie żądanej informacji. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego S.M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne przyjęcie, że nie spełnia przesłanek do uzyskania informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając po raz pierwszy wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. (II SA/Go 432/14) uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż prawidłowe pozostawało zakwalifikowanie przez organy obu instancji wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2014 r. jako żądania udostępnienia jej informacji publicznej przetworzonej, bez wątpienia bowiem Prokurator Rejonowy nie dysponował informacją spełniającą kryteria wniosku i udostępnienie jej wymagałoby podjęcia czynności na które wskazywały organy. Analiza zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, że kwestia istnienia po stronie skarżącej szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, jako przesłanki warunkującej udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, nie została przez Prokuratora Okręgowego w sposób należyty wyjaśniona i rozważona. Szczególną zaś uwagę należy jednakże zwrócić na okoliczność, iż na etapie odwołania skarżąca powołała się na fakt, że jest osobą piszącą od kilku lat artykuły do prasy lokalnej ("[...]"), co ponowiła w skardze (okazując dodatkowo na rozprawie legitymacje prasową) i z tego faktu również wywodziła istnienie po jej stronie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Do tej kwestii organ II instancji zupełnie się nie odniósł, poza jej wzmiankowaniem w kontekście streszczenia zarzutów odwołania. Powoływanie się przez skarżącą w odwołaniu na fakt zamieszczania w prasie lokalnej artykułów dotyczących funkcjonowania samorządu lokalnego obligowało organ II instancji do wyjaśnienia i rozważenia tej okoliczności. Powinno też zrodzić po stronie organu uzasadnione wątpliwości co do tego w jakim charakterze faktycznie występuje wnioskodawczyni. Czy działa w imieniu własnym, czy też jako "prasa". Zważyć bowiem należy, że stosownie do normy art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 1984 r., Nr 5, poz. 24 ze zm.) w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W powołanej ustawie zawarta została również definicja pojęcia "prasa". Zgodnie z art. 7 ust 2 pkt 1 Prawa prasowego "prasa oznacza publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską". Bardzo szerokie zdefiniowanie "prasy" w przytoczonych regulacjach oznacza, iż chodzi o bardziej lub mniej zorganizowaną działalność, polegającą na przekazywaniu informacji w różnej postaci. Istotne jest przy tym, że definicja prasy obejmuje również poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Z kolei art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo prasowe definiuje "dziennikarza" jako osobę zajmującą się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostającą w stosunku pracy z redakcją lub zajmującą się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Z mocy art. 1 ustawy Prawo prasowe prasa (a zatem także dziennikarz) ma za zadanie urzeczywistniać prawo obywateli do rzetelnego poinformowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. Niewyjaśnienie przez organ odwoławczy kwestii związanej z tym, czy skarżącej można przypisać przymiot "prasy" powoduje uznanie, iż zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej tj. w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Orzekając po raz drugi Prokurator Okręgowy decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. [...] ponownie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Kierując się oceną prawną wskazaną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym to Sąd uznał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegającego na niewyjaśnieniu czy skarżącej można przypisać przymiot " prasy" oraz czy po stronie skarżącej istnieje szczególnie uzasadniony interes publiczny jako przesłanka warunkująca udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. Tę pierwszą kwestię zdaniem Prokuratora przesądziła informacja redaktora naczelnego [...], że skarżąca jest stałym współpracownikiem gazety od 2009 r. jako dziennikarz obywatelski, samodzielnie podejmuje decyzje o wyborze tematu i posiada legitymację prasową ważną do [...] grudnia 2014 r. I ta okoliczność stanowiła podstawę do uznania, że S.M. jest przedstawicielem prasy w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r Prawo Prasowe. Natomiast w kwestii drugiej, organ II instancji uznał, że brak jest po stronie wnioskodawczyni szczególnie istotnego interesu publicznego do uzyskania informacji o które wnosiła we wniosku. Zdaniem Prokuratora sposób w jaki zwróciła się z żądaniem informacji z akt prokuratorskich wskazuje, iż zmierza ona faktycznie do kontroli i oceny prowadzenia przez prokuraturę postepowania przygotowawczego w tej sprawie. A przecież otrzymała postanowienie o umorzeniu postępowania karnego w sprawie [...], które jest prawomocne. Nadto wnioskodawczyni nie ma realnego wpływu na funkcjonowanie organów samorządu terytorialnego i podobnie jak żądana informacja o przesłuchaniach i treści złożonych zeznań świadków zainicjowanych przez S.M.. Taka informacja zmierza jedynie do oceny prawidłowości podjętej w sprawie przez Prokuraturę decyzji merytorycznej, nad którą kontrolę sprawować może jedynie niezawisły sąd w oparciu o przepisy kodeksu postępowania karnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz nakazanie Prokuratorowi Okręgowemu udzielenie wnioskowanej informacji i jeszcze raz podkreśliła, że żądając informacji przetworzonej od Prokuratora Rejonowego działała jako dziennikarz i bez znaczenia jest okoliczność, iż wcześniej zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa korupcyjnego przez Burmistrza składała do Centralnego Biura Antykorupcyjnego. A jej szczególny interes publiczny wynika z informowania społeczeństwa o działaniach organów przedstawicielskich i samorządowych. W odpowiedzi na skargę Prokurator wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej. Skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2014 r polemizując ze stanowiskiem Prokuratora zawartym w odpowiedzi na skargę podkreśliła, że nie uprawia prywaty lecz działa w szeroko pojętym interesie społecznych, w szczególności mieszkańców, którzy mają prawo do rzetelnej informacji z niezależnego źródła w przeciwieństwie do innych publikatorów wydawanych i finansowanych przez Urząd Miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, z 2012r. poz. 270 ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji Sąd stwierdził, że wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu skutkującym konieczność ich uchylenia. Zgodnie z art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014r. poz. 782) władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne są obowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Bezspornie Prokuratura mieści się w pojęciu "organy władzy publicznej". Chociaż ustawodawca expresis verbis nie wymienił żadnych organów władzy publicznej to niewątpliwie ustawodawca utożsamia z pojęciem organów władzy publicznej wszystkie organy administracji funkcjonujące w istniejącym aparacie władzy, a także te podmioty, których w sensie organizacyjnym nie zalicza się do administracji, a które są powołane w drodze ustawy do organizacji i realizacji zadań publicznych. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze (tj. z 2008 r. Nr 7 poz. 39 ze zm.) zadaniem prokuratury jest strzeżenie praworządności oraz czuwanie nad ściganiem przestępstw. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, iż Prokuratura realizuje zadania publiczne i zalicza się do organów władzy publicznej, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem problemem, którym musiał zająć się Sąd był problem, czy po stronie skarżącej występuje przesłanka dla uzyskania informacji przetworzonej uzasadniona szczególnym interesem publicznym. W tej mierze Sąd przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2000 r. (sygn. akt III RN 64/00, publ. LEX nr 46140), w którym Sąd zwraca uwagę na konieczność przestrzegania konstytucyjnych standardów ochrony wolności wypowiedzi w sprawach związanych z dostępem prasy do akt urzędowych. Sąd Najwyższy uznał, że " odmowa udostępnienia prasie akt urzędowych, podobnie jak udzielenia informacji, może nastąpić jedynie ze względu na ochronę tajemnicy państwowej, urzędowej lub innej tajemnicy chronionej ustawą. W interesie Rzeczypospolitej Polskiej leży gwarantowanie prasie jak najszerszego dostępu do informacji będącej w posiadaniu organów i instytucji publicznych, rozumianego jako prawo do uzyskania informacji nie tylko w formie ustnego, pisemnego czy w innej postaci od zobowiązanego organu, lecz także wgląd do akt powstałych w rezultacie jego działalności. Sąd podkreślił, że wolność prasy w rozumieniu art. 14 Konstytucji RP nie ogranicza się do rozpowszechniania wiadomości i informacji, lecz obejmuje również dostęp do legalnych źródeł informacji. Należy zatem przyjąć, że wolność prasy rozpatrywana w izolacji od wolności wypowiedzi i prawa obywatela do informacji chroni także prawo prasy do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz prawo dostępu do dokumentów będących w posiadaniu tych organów. Uprawnieniom tym odpowiada obowiązek właściwych organów władzy publicznej, udzielania prasie informacji o ich działalności oraz zapewnienie dostępu do dokumentów." Także w wyroku z dnia 3 października 2002 r. (sygn. akt III RN 89/02, publ. LEX nr 80439) Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie dostępu prasy do informacji należy rozpatrywać z punktu widzenia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego jaką jest zasada jawności życia publicznego (art. 2 Konstytucji RP), zasady wolności prasy (art. 14 Konstytucji RP) oraz konstytucyjnego prawa obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej (art. 61 Konstytucji RP), a także konstytucyjnej wolności wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji (art. 54 Konstytucji) określanej jako wolność wypowiedzi. Stąd też należy uznać, że kierując się tymi ogólnymi zasadami określonymi w Konstytucji RP i prawie prasowym, po stronie dziennikarza istnieje szczególnie istotny interes publiczny jako przekaźnika pomiędzy organem w naszym przypadku Prokuraturą a społeczeństwem mieszkańcami Miasta. Na takie stanowisko Sądu składa się przede wszystkim analiza zagadnień, z którymi zwróciła się dziennikarka. Dotyczą one spraw lokalnych związanych z wydatkowaniem środków budżetu miasta powstałego w dużej mierze z podatków i opłat mieszkańców tego miasta, spraw związanych z podejmowaniem decyzji co do umów dzierżawy, sprzedaży i inwestycji lokalnych, a także nepotyzmu. Nie można w tej mierze podzielić stanowiska Prokuratora, że zamiarem skarżącej jest kontrola organu, a w przypadku Prokuratury kontrola ta ustawowo jest przypisana Sądowi. Zauważyć należy, że przy udostępnianiu dokumentów z akt prokuratorskich dostęp ten może opierać się na różnych zasadach. Inaczej jest w przypadku stron i uczestników postepowania, a inaczej, gdy wniosek o udostępnienie pochodzi od innych podmiotów (w tym prasy). Do uczestników postępowań będą miały zastosowanie konkretne przepisy zawarte w kodeksie postępowania karnego i w rezultacie kontrola sądu powszechnego. Dostęp innych osób opiera się na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej i w rezultacie kontroli sądu administracyjnego. Zauważyć należy, iż wnioskodawczyni - co uszło uwadze organu -w swoim wniosku nie domaga się dostępu do akt (jako wyodrębnionego zbioru dokumentów i innych nośników różnorodnego rodzaju informacji co do zasady mającego na celu utrwalenie przebiegu postępowania), lecz dostępu do informacji publicznej przetworzonej, uzyskanej z poszczególnych dokumentów w aktach się znajdujących. W ocenie Sądu to nie tyle akta postępowania jako całość są przedmiotem wniosku skarżącej lecz właśnie zawarte w tych aktach nośniki informacji publicznej i po przetworzeniu stanowić będą informację, o którą wnosi S.M.. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku znajduje natomiast oparcie w art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło