II SA/Go 887/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-02-11
Skład orzekający: Marek Szumilas, Jacek Jaśkiewicz, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot komercyjny może ubiegać się o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na działania polegające na przeciwdziałaniu kłusownictwu, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo ocenił zgodność celu i zakresu projektu z przepisami prawa?Ratio decidendi
Organ błędnie ograniczył krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowanie na działania związane z walką z kłusownictwem wyłącznie do Państwowej i Społecznej Straży Rybackiej, ignorując definicję beneficjenta zawartą w prawie unijnym oraz krajowej ustawie, która obejmuje szeroki krąg podmiotów, w tym podmioty komercyjne. Ponadto, organ nie odniósł się do kryteriów oceny wniosku przyjętych przez komitet monitorujący ani do lokalnej strategii rozwoju, co jest niezbędne do prawidłowej oceny wniosku.Stan faktyczny
Skarżący Z.M. złożył wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na operację polegającą na przeciwdziałaniu kłusownictwu poprzez zakup niezbędnego sprzętu. Organ odmówił przyznania pomocy, argumentując, że wnioskodawca nie jest podmiotem uprawnionym do takich działań (np. Państwowa lub Społeczna Straż Rybacka) i że cel projektu jest niezgodny z zakresem operacji. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując ograniczenie podmiotowe i wskazując na zgodność projektu z przepisami. Organ podtrzymał swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną informację i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z.M. na informację Samorządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" I. uchyla zaskarżoną informację, II. stwierdza, że zaskarżona informacja nie podlega wykonaniu.
1. Z.M. złożył za pośrednictwem Grupy "W" wniosek o dofinansowanie w ramach środków programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" operacji polegającej na ochronie środowiska lub dziedzictwa przyrodniczego na obszarach zależnych od rybactwa w celu utrzymania jego atrakcyjności lub przywrócenia potencjału produkcyjnego sektora rybactwa, w przypadku jego zniszczenia w wyniku klęski żywiołowej.
W części V wniosku – Opis operacji pt. "Gospodarstwo Z.M. bez kłusowników" wnioskodawca podał planowany cel operacji, a mianowicie przeciwdziałanie kłusownictwu w celu zachowania różnorodności biologicznej i chronionych gatunków ryb i innych organizmów wodnych poprzez zakup niezbędnych urządzeń i wyposażenia do walki z kłusownictwem i ochrony środowiska oraz wód. Wnioskodawca wskazał, że w wyniku realizacji operacji nastąpi poprawa warunków prowadzenia połowu, hodowli oraz chowu ryb jak również poprawa warunków wodno-środowiskowych prowadzenia gospodarki rybackiej. Cel operacji zostanie osiągnięty poprzez zakup niezbędnych urządzeń i wyposażenia służącego i przyczyniającego się do ochrony środowiska oraz wód.
W ramach operacji miała być też przewidziana konferencja informacyjno-promocyjna dotycząca zagrożeń związanych z działaniami kłusowniczymi.
2. Pismem z dnia [...] września 2014 r. nr [...], działający z upoważnienia Marszałka Województwa Dyrektor Departamentu Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi odmówił przyznania pomocy finansowej w kwocie 91 001,95 zł na realizację wnioskowanej inwestycji.
Odmowa przyznania środków finansowych uzasadniona została brakiem uprawnień do działania w tym zakresie podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie dla danego typu operacji wraz z niespełnieniem zgodności zakresu i celu projektu z zakresem operacji wymienionej w § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. z 2009 r., nr 177, poz. 1371 ze zm.; dalej rozporządzenie z dnia 15 października 2009 r.), w ramach której został złożony wniosek o jego dofinansowanie, z następującego typu operacji: "zachowanie różnorodności biologicznej i chronionych gatunków ryb lub innych organizmów wodnych".
Organ stwierdził, że założony cel operacji ingeruje bezpośrednio w rozwój własnej działalności rybackiej poprzez ochronę własnego gospodarstwa rybackiego przed występującym kłusownictwem na terenie działania stawów hodowlanych w Gospodarstwie [...]. Nadto, że dla danego środka operacji podmiot występujący o dofinansowanie nie może być komercyjny i ochraniać własnej działalności gospodarczej. Realizacja operacji w tym zakresie możliwa jest dla podmiotów do takich działań uprawnionych, tj. w szczególności Państwowej Straży Pożarnej oraz Społecznej Straży Rybackiej. Nadto organ stwierdził, że możliwe jest zorganizowanie i przeprowadzenie kampanii informacyjno-szkoleniowej w zakresie promocji obszaru objętego SROR w ramach innego typu realizacji operacji polegającej na "wzmocnieniu konkurencyjności i utrzymaniu atrakcyjności obszarów zależnych od rybactwa" (§ 3 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r.). Beneficjentami tych działań promocyjnych mogłyby być m. in. organizacje pozarządowe, w szczególności rybackie i ekologiczne, podmioty publiczne.
Informacja o negatywnym rozpoznaniu wniosku została doręczona wnioskodawcy w dniu 19 września 2014 r.
3. W dniu 2 października 2014 r. Z.M. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując stanowisko o braku możliwości dofinansowania złożonego wniosku. Powołując się na art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego wnioskodawca stwierdził, że odmowa dofinansowania na tej podstawie, iż beneficjent nie jest podmiotem komercyjnym nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa i bezpodstawnie dyskryminuje wnioskodawcę z uwagi na formę prowadzenia działalności.
Ponadto wskazał, że wystąpił do właściwego Starosty z wnioskiem o rejestrację Społecznej Straży Rybackiej. Podniósł również, że organ nie wskazał w piśmie nie spełnienia przez wnioskodawcę chociażby jednego warunku przyznania pomocy, o których mowa w ustawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego oraz w rozporządzeniu z dnia 15 października 2009 r.
4. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia
[...] października 2014r. nr [...], podpisanym ponownie przez działającego z upoważnienia Marszałka Województwa Dyrektora Departamentu Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego Województwa, doręczonym wnioskodawcy w dniu 17 października 2014 r., podtrzymane zostało stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] września 2014 r.
Organ uznał, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że wnioskodawca spełnił wszystkie formalne warunki do uzyskania dofinansowania. W ramach operacji polegających na "zachowaniu różnorodności biologicznej i chronionych gatunków ryb lub innych organizmów wodnych" możliwe jest uzyskanie dofinansowania na realizację bezpośrednich działań mających na celu zabezpieczenie przed zmniejszeniem wskaźników różnorodności biologicznej, np. prace związane
z monitorowaniem różnorodności biologicznej, których celem jest określenie zmian
w środowisku przyrodniczym, które mogą wpłynąć na zmniejszenie bioróżnorodności; działania dotyczące ochrony gatunków poprzez walkę z kłusownictwem: działania mające na celu ochronę "gatunków chronionych" (zgodnie z Rozporządzeniem MŚ z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt).
Organ wskazał, że wnioskodawca zobligowany był we wniosku o dofinansowanie zawrzeć informacje, które konkretnie chronione gatunki zostaną poddane ochronie w wyniku realizacji projektu. Ponadto we wniosku
o dofinansowanie wnioskodawca nie zawarł żadnej informacji na temat powołania Społecznej Straży Rybackiej i nie przedstawił również żadnych dokumentów prawnych potwierdzający fakt zarejestrowania SSR. Wnioskodawca wspomina o tej kwestii dopiero w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a zatem można domniemać, iż zarejestrowanie SSR wynika z informacji, które wnioskodawca otrzymał w uzasadnieniu odmowy przyznania pomocy. Natomiast na etapie aplikowania o środki finansowe - na etapie składnia wniosku do GR, wnioskodawca nie brał pod uwagę takiej możliwości, o czym świadczy brak jakiejkolwiek informacji na ten temat we wniosku.
Zdaniem organu zakres planowanej do realizacji operacji wpisuje się w założenia osi priorytetowej 4 - programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", jednak nie w ramach realizacji operacji polegających na ochronie środowiska lub dziedzictwa przyrodniczego na obszarach zależnych od rybactwa w celu utrzymania jego atrakcyjności lub przywracania potencjału produkcyjnego sektora rybactwa, w przypadku jego zniszczenia w wyniku klęski żywiołowej.
Zakres operacji wskazany we wniosku o dofinansowanie, czyli zakup kamery termowizyjnej, lornetek, kamer fotopułapek, odzieży oraz butów ochronnych, przyczepy oraz kosiarki wodnej, a także łodzi motorowej doskonale wpisuje się w założenia § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r.– zakup maszyn, urządzeń lub środków transportu, przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej (także działalności rybackiej).
5. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na informację Samorządu Województwa z dnia 16 października 2014 r. złożył Z.M.. Skarżący zarzucił naruszenie art. 9 ust. 1 i 3, art.10 ust. 3 i art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. z 2009 r., Nr 72, poz. 619 ze zm.), jak i naruszenie § 2 i § 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r. poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że o dofinansowanie w ramach programu wskazanego we wniosku przez skarżącego i celu "walka z kłusownictwem wodnym" mogą ubiegać się wyłącznie podmioty do tego upoważnione, tj. w szczególności Państwowa Straż Rybacka i Społeczna Straż Rybacka, a zatem nie wnioskodawca jako podmiot komercyjny oraz że wskazany we wniosku zakres i cel projektu jest niezgodny z zakresem i celem operacji wymienionej w § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie pomocy finansowej w kwocie 91.001,95 zł zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie albo uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia
i poprzedzającego go rozstrzygnięcia skarżonego organu z [...] września 2014 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Samorządowi Województwa.
W uzasadnieniu skargi, odnosząc się w pierwszej kolejności do twierdzenia skarżonego organu, że dofinansowanie na program "walki z kłusownictwem" może być przyznane wyłącznie podmiotom niekomercyjnym, mającym stosowne uprawnienia, takim jak: Państwowa i Społeczna Straż Rybacka, Z.M. podniósł, że twierdzenie to jest ewidentnie sprzeczne z art. 9 pkt 1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego. Przytaczając treść wskazanego przepisu skarżący stwierdził, że może być beneficjentem dofinansowania o ile spełni wymogi wskazane we wskazanej ustawie, a także w wydanych na podstawie ustawy przepisach wykonawczych. Z przepisów ustawy nie płynie bowiem wniosek, że beneficjentami mogą być wyłącznie podmioty niekomercyjne oraz, że wskazany we wniosku cel mogą realizować wyłącznie podmioty takie jak Społeczna Straż Rybacka lub Państwowa Straż Rybacka, tym bardziej, że Społeczna Straż Rybacka ma charakter obywatelski, jest praktycznie pozbawiona jakichkolwiek uprawnień władczych (policyjnych) i może ją założyć każdy podmiot, również prywatny.
Ponadto wnioskodawca jest szczególnym podmiotem prywatnym albowiem jest on "uprawnionym do rybactwa" w rozumieniu ustawy o rybactwie śródlądowym
i w związku z tym korzysta ze szczególnej ochrony.
Zdaniem skarżącego chybiony jest również argument organu, który pojawił się na etapie rozpoznania wezwania skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, że wnioskodawca był zobligowany we wniosku o dofinansowanie zawrzeć informacje i wskazać, które konkretnie chronione gatunki zostaną poddane ochronie w wyniku realizacji projektu. Po pierwsze, żaden przepis dotyczący dofinansowania nie nakłada na wnioskodawcę takiego obowiązku, a po drugie, skarżony organ oceniając wniosek od strony formalnej nigdy nie wzywał w tym zakresie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku, a zatem sam nie tworzył takiego wymogu dla oceny wniosku.
Na koniec skarżący uznał, że spełnił wszystkie formalne warunki do uzyskania dofinansowania.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Samorządu Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej do Sądu informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Stosownie do postanowień art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- powoływanej dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
7. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była informacja Samorządu Województwa z dnia [...] października 2014 r. o negatywnym wyniku rozpatrzenia wystosowanego przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w postępowaniu wszczętym wnioskiem o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" w zakresie środka 4.1 Rozwój obszarów zależnych od rybactwa.
Podstawowym aktem prawnym wskazującym zakres wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa i obszarów zależnych głównie od rybactwa jest rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z 15 sierpnia 2006 r., s.1).
Zadania oraz właściwość organów w zakresie wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z ww. Funduszu uregulowane zostały w powołanej wyżej ustawie o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego. Z kolei w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. określono szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".
W zaskarżonej informacji organ utrzymuje, że realizacja przedsięwzięć związanych z walką z kłusownictwem wodnym, jest możliwa do zrealizowania w ramach PO RYBY 2007-2013 jednak jedynie przez podmioty do tego upoważnione tj. Państwową Straż Rybacką oraz Społeczną Straż Rybacką. Tym samym wskazuje na brak legitymacji skarżącego do złożenia przedmiotowego wniosku. Z kolei skarżący stoi na stanowisku, że organ dokonał nadinterpretacji przepisów ograniczając krąg podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie w ramach przedmiotowego programu, mimo, że żaden przepis nie zabrania podmiotowi prywatnemu ubiegania się o przyznanie środków na walkę z kłusownictwem. By rozstrzygnąć tę należy odnieść się do relacji między wskazanymi aktami normatywnymi w celu określenia podmiotowych oraz przedmiotowych przesłanek przyznawania pomocy w sektorze rybołówstwa.
Stosownie do treści art. 9 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego w ramach programu operacyjnego pomoc jest przyznawana:
1) osobie fizycznej, osobie prawnej, jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną albo podmiotowi organizacyjnie wyodrębnionemu na podstawie dokumentów statutowych lub założycielskich w strukturze osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, zwanej dalej "wnioskodawcą";
2) na wniosek o dofinansowanie;
3) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 19.
Z ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. nie wynika ograniczenie podmiotowe, gdyż krąg podmiotów wymieniony w art. 9 obejmuje wszystkie podmioty prawa prywatnego i publicznego. Odpowiada to treści aktu nadrzędnego wobec krajowej ustawy (według zasad pierwszeństwa i bezpośredniego stosowania prawa unijnego), a mianowicie rozporządzenia Rady nr 1198/2006, w którego art. 3 pod lit. l). zamieszczono definicję "beneficjenta" określając ją jako "osobę fizyczna lub prawna, która jest odbiorcą ostatecznym pomocy publicznej". Jednocześnie w preambule tego rozporządzenia powołano się na traktatową zasadę równości, która – na gruncie unijnej polityki spójności – zakazuje różnicowania sytuacji prawnej beneficjentów pomocy udzielanej z funduszy strukturalnych lub funduszu spójności.
Teza postawiona przez organ, będąca odzwierciedleniem stanowiska przedstawionego przez jednostkę Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ma więc oparcia normatywnego i jest niezgodna z zasadami polityki spójności wyrażonymi w prawie traktatowym oraz akcie ustawodawczym prawa unijnego o bezpośredniej skuteczności w państwie członkowskim.
8. Jeśli chodzi o kwestie przedmiotowe związane z treścią programu operacyjnego art. 3 pkt 4 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego stanowi, że oś priorytetową 4 program operacyjnego "Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa", obejmuje następujące środki:
a) rozwój obszarów zależnych od rybactwa, w ramach którego mogą być realizowane operacje w zakresie określonym w art. 44 ust. 1 lit. a-g, i oraz j rozporządzenia nr 1198/2006,
b) wsparcie na rzecz współpracy międzyregionalnej i międzynarodowej, w ramach którego mogą być realizowane operacje w zakresie określonym w art. 44 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1198/2006.
W myśl art. 44 ust. 1 rozporządzenia nr 1198/2006 wsparcie zrównoważonego rozwoju obszarów zależnych głównie od rybactwa może być udzielane na:
a) wzmocnienie konkurencyjności obszarów zależnych głównie od rybactwa;
b) restrukturyzację i reorientację działalności gospodarczej, w szczególności przez propagowanie ekoturystyki, pod warunkiem że działania te nie powodują zwiększenia nakładu połowowego;
c) działania w zakresie dywersyfikacji poprzez propagowanie zróżnicowanego zatrudnienia rybaków w drodze tworzenia dodatkowych miejsc pracy poza sektorem rybactwa;
d) podnoszenie wartości produktów rybactwa;
e) wspieranie infrastruktury drobnego rybactwa i turystycznej oraz usług na rzecz małych społeczności rybackich;
f) ochronę środowiska w obszarach zależnych głównie od rybactwa w celu utrzymania jego atrakcyjności, regenerację i rozwój osad oraz wiosek przybrzeżnych, gdzie prowadzi się działalność należącą do sektora rybactwa, a także ochronę i poprawę dziedzictwa przyrodniczego oraz architektonicznego;
g) przywrócenie potencjału produkcyjnego sektora rybactwa w przypadku jego zniszczenia w wyniku klęski żywiołowej lub przemysłowej;
h) promowanie współpracy międzyregionalnej i międzynarodowej pomiędzy poszczególnymi grupami w obszarach zależnych głównie od rybactwa, przede wszystkim w drodze tworzenia sieci i rozpowszechniania wzorców postępowania;
i) nabywanie umiejętności i ułatwianie opracowania oraz realizacji lokalnej strategii rozwoju;
j) partycypowanie w wydatkach bieżących grup.
Wskazane cele, co jest uzasadnione stopniem ogólności podanych aktów oraz ich generalnym charakterem, podlegają konkretyzacji w ramach strategii lokalnych procedury konkursowej i ustanowionych w niej kryteriów, zgodnie z zasadami partnerstwa i zarządzania współdzielonego (art. 8 rozporządzenia nr 1198/2006). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania środków objętych programem operacyjnym, w tym związane z przyznawaniem pomocy, wykonuje jako instytucja pośrednicząca samorząd województwa. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy wniosek o dofinansowanie składa się do instytucji pośredniczącej, wyznaczonej dla danej osi priorytetowej zgodnie z art. 5 ust. 1, przy czym dla środka, o którym mowa w art. 3 pkt 4 lit.a, wniosek o dofinansowanie składa się za pośrednictwem partnera krajowego – lokalnej grupy rybackiej (GR).
Kompetencje GR do realizacji środków na rzecz wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów zależnych głównie od rybactwa wynikają wprost z art. 45 rozporządzenia Rady, który stanowi m.in., że "grupa dokonuje wyboru operacji realizowanych w ramach lokalnej strategii rozwoju, które odpowiadają środkom określonym w art. 44". Ustawodawca krajowy w art. 16 i 17 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego unormował ustrój i zasady funkcjonowania takich grup. GR ma kompetencje do wyboru operacji, które mają być realizowane w ramach opracowanej przez nią lokalnej strategii rozwoju. Jej działania w zakresie określonej w umowie z instytucją zarządzającą procedury wyboru wniosków podlegają jednak zewnętrznej kontroli. Stosownie do art.10 ust. 3 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego wniosek o dofinansowanie jest oceniany w zakresie:
1) poprawności sporządzenia i złożenia,
2) zgodności planowanej operacji z calami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja,
3) celowości udzielania pomocy na realizację planowanej operacji
- w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 19 oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący.
Z § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r. wynika natomiast, że pomoc finansowa przyznawana jest na realizację operacji, która:
a) jest zgodna z lokalną strategią rozwoju obszarów rybackich (SROR),
b) będzie realizowana na obszarze gmin objętych SROR - w przypadku operacji wymienionych w § 1 pkt 1 lit. a-d, z wyłączeniem operacji, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 9 i § 4 ust. 1 pkt 5,
c) została wybrana przez GR - w przypadku operacji wymienionych w § 1 pkt 1
lit. a-d,
d) spełnia inne warunki określone w rozporządzeniu.
Powyższe przepisy nakreślają zakres wniosku o dofinansowanie, jednocześnie wskazują, że wniosek ten musi być zgodny z kryteriami wyboru przyjętymi przez komitet monitorujący oraz z lokalną strategią rozwoju. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
9. Skarżący ubiegając się o przedmiotowe dofinansowanie podał planowany cel operacji jako: przeciwdziałanie kłusownictwu w celu zachowania różnorodności biologicznej i chronionych gatunków ryb i innych organizmów wodnych poprzez zakup niezbędnych urządzeń i wyposażenia do walki z kłusownictwem i ochrony środowiska oraz wód. Wskazał, że w wyniku realizacji operacji nastąpi poprawa warunków prowadzenia połowu, hodowli oraz chowu ryb jak również poprawa warunków wodno-środowiskowych prowadzenia gospodarki rybackiej. Cel operacji miał zostać osiągnięty poprzez zakup niezbędnych urządzeń i wyposażenia służącego i przyczyniającego się do ochrony środowiska oraz wód. W ramach operacji miała być też przewidziana konferencja informacyjno-promocyjna dotycząca zagrożeń związanych z działaniami kłusowniczymi.
Organ odmawiając skarżącemu przyznania przedmiotowej pomocy zaznaczył, że w ramach operacji polegających na "zachowaniu różnorodności biologicznej i chronionych gatunków ryb lub innych organizmów wodnych" możliwe jest uzyskanie dofinansowania na realizację bezpośrednich działań mających na celu zabezpieczenie przed zmniejszeniem wskaźników różnorodności biologicznej, np. prace związane z monitorowaniem różnorodności biologicznej, których celem jest określenie zmian w środowisku przyrodniczym, które mogą wpłynąć na zmniejszenie bioróżnorodności; działania dotyczące ochrony gatunków poprzez walkę z kłusownictwem: działania mające na celu ochronę "gatunków chronionych" (zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt). Wskazał, że wnioskodawca zobligowany był we wniosku o dofinansowanie zawrzeć informacje, które konkretnie chronione gatunki zostaną poddane ochronie w wyniku realizacji projektu.
Z przedstawionego tła wynika, że spór między stronami koncentrował
się wokół wykładni przepisów ustawy i rozporządzenia w kontekście treści złożonego wniosku. Wbrew jednak wymogom wynikającym z powołanych przepisów organ nie odniósł się do żadnych kryteriów oceny wniosku przyjętych dla konkursu przez komitet monitorujący. W sprawie brak jest również obligatoryjnego odniesienia treści wniosku skarżącego do lokalnej strategii rozwoju.
Ocena tych elementów jest niezbędna dla rozstrzygnięcia poprawności i zasadności wniosku, gdyż to właśnie na tym poziomie następuje konkretyzacja treści osi przynależnych do danego programu operacyjnego. Bez odniesienia wniosku do kryteriów i treści strategii lokalnej spory oparte wyłącznie na przepisach aktów prawa powszechnie obowiązującego są jałowe, gdyż każda z interpretacji na tym poziomie ogólności nie może być ostatecznie uznana za trafną.
Dokonanie oceny wniosku z naruszeniem przepisów art.10 ust. 3 ustawy
o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r. jest zatem uchybieniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego ocena naruszenia przez Samorząd Województwa prawa materialnego jest na obecnym etapie przedwczesna.
10. Z względów opisanych w pkt 7 do 9 niniejszego uzasadnienia, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 5 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego należało uchylić zaskarżoną informację.
O wstrzymaniu wykonalności zaskarżonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona ponownej oceny wniosku w zakresie spełnienia warunków przyznania pomocy, w szczególności przez odniesienie się do kryteriów wyboru operacji przyjętych przez komitet monitorujący dla przedmiotowego programu (konkursu) oraz zgodności wniosku z lokalną strategią rozwoju obszarów rybackich (SROR) i przedstawienie tej analizy w uzasadnieniu informacji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło