II SA/Go 888/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-05-08
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Jacek Jaśkiewicz, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który został przywrócony do służby na mocy prawomocnego wyroku sądu administracyjnego uchylającego decyzję o zwolnieniu, a następnie nie zgłosił gotowości do niezwłocznego podjęcia służby w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, może zostać ponownie zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, mimo że podejmował próby ustalenia daty prawomocności wyroku i zgłaszał gotowość do służby w formie pisemnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że policjantka, która została przywrócona do służby z mocy prawa w dniu uprawomocnienia się wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu, a następnie podejmowała działania w celu ustalenia daty prawomocności i zgłaszała gotowość do podjęcia służby, powinna być chroniona. Pomimo braku formalnego zgłoszenia gotowości w ciągu 7 dni od przywrócenia, sąd uznał, że jej działania, w tym próby kontaktu z sądem i wcześniejsze/późniejsze pisemne oświadczenia, należy interpretować jako złożenie oświadczenia o gotowości do podjęcia służby. Dodatkowo, umorzenie postępowania dyscyplinarnego stanowiło istotną okoliczność, która powinna zostać uwzględniona. W związku z tym, ponowne zwolnienie ze służby było niezgodne z prawem.Stan faktyczny
Policjantka A.M. została zwolniona ze służby w Policji w wyniku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Po uchyleniu przez WSA wyroków dyscyplinarnych, a następnie rozkazów personalnych o zwolnieniu, została przywrócona do służby. Jednakże, organ uznał, że nie zgłosiła gotowości do podjęcia służby w wymaganym terminie 7 dni od przywrócenia, co skutkowało ponownym zwolnieniem. Policjantka zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że podejmowała próby ustalenia daty prawomocności wyroku i zgłaszała gotowość do służby, a także, że postępowanie dyscyplinarne zostało umorzone.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2018 r. oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2018 r. Zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącej kwotę 514 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sad. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A.M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby I. uchyla rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r., nr [...] oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r., nr [...], II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącej A.M. kwotę 514 (pięćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Komendant Miejski Policji
uznał A.M. winną przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 - dalej ustawa o Policji) oraz wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2017 r.
W wykonaniu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 134f, w związku z art. 135o ust. 1 pkt 2 i ust. 4, w związku
z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji Komendant Miejski Policji zwolnił A.M. ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2017 r. Decyzji tej na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Po rozpoznaniu odwołania A.M. Komendant Wojewódzki Policji
rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.
Od orzeczenia dyscyplinarnego oraz od rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji A.M. złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia
24 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Go 420/17 uchylił orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2657/17 skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona.
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 635/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2017 r. wraz z poprzedzającym go rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie zwolnienia A.M. ze służby w Policji. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 12 czerwca 2018 r.
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji, A.M. wniosła o przywrócenie jej do służby na stanowisku równorzędnym oraz zgłosiła gotowość podjęcia służby. W odpowiedzi Komendant Miejski Policji w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. poinformował, iż oświadczenie zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. zostało złożone przedwcześnie z uwagi na to, że wyrok WSA
w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Go 635/17 nie jest wyrokiem prawomocnym.
Następnie pismem z dnia [...] lipca 2018 r. adresowanym do Komendanta Miejskiego Policji, A.M. ponownie zadeklarowała gotowość podjęcia służby.
Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2018 r. organ I instancji poinformował A.M. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia jej ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.
Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. A.M., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o umorzenie postępowania w sprawie zwolnienia jej ze służby wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki rozwiązania stosunku służbowego, o których mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Pełnomocnik wskazał, że A.M. zgłaszała gotowość podjęcia służby, a gdyby nawet przyjąć, że strona winna zgłosić gotowość niezwłocznego podjęcia służby w okresie od [...] czerwca 208 r. do [...] czerwca 2018 r., to wówczas również dokonywała ustnych zgłoszeń gotowości do podjęcia służby – czyniła to bowiem regularnie z uwagi na ciągły brak odpowiedzi ze strony organu.
Komendant Miejski Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2018 roku na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zwolnił ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2018 roku przywróconą do służby w Policji z dniem [...] czerwca 2018 roku A.M. W uzasadnieniu wskazał, ze z chwilą prawomocnego uchylenia przez WSA w Gorzowie Wlkp. wymienionych powyższej rozkazów personalnych w przedmiocie zwolnienia policjantki ze służby tj. z dniem [...] czerwca 2018 roku, stosunek służbowy został reaktywowany z mocy prawa. Zwrócił jednak uwagę, że o ile samo reaktywowanie stosunku służbowego nie wymaga żadnej aktywności ze strony przywróconego do służby policjanta, jednak dalsze istnienie tego stosunku zależy od podjęcia przez niego określonych działań, gdyż zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, jeżeli policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby w Policji nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. A.M. złożyła trzy deklaracje o gotowości do podjęcia służby: pismo z dnia [...] października 2017 r., pismo z dnia [...] maja 2018 r. oraz pismo z dnia [...] lipca 2018 r. Żadne z powyżej wymienionych pism nie wpłynęło w wymaganym prawem terminie. A.M. nie zgłosiła gotowości do podjęcia służby w terminie 7 dni od przywrócenia jej do służby w Policji
tj. w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się ww. wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. tj. w dniach od [...] czerwca do [...] czerwca 2018 r. W związku z powyższym, Komendant Miejski Policji postanowił rozwiązać stosunek służbowy
z policjantką na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.
Od powyższego rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2018 r. odwołanie złożyła A.M. Działając przez profesjonalnego pełnomocnika skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 41 ust. 3 w zw. art. 42 ust. 2 ustawy o Policji oraz naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że kilkakrotnie zgłaszała gotowość podjęcia służby, zarówno ustnie jak i pisemnie. Pomimo regularnych prób uzyskania informacji o dacie prawomocności wyroku sygn. akt II SA/Go 635/17 nie miała takiej możliwości, gdyż pracownicy Sądu przekazywali jej jedynie informację, że organ nie złożył jeszcze skargi kasacyjnej. Ponadto w okresie od [...] czerwca 2018 r. do [...] czerwca 2018 r. skarżąca chorowała i zgodnie z zaleceniem lekarskim przebywała w domu.
Do odwołania skarżąca załączyła kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2018 r. wystawionego przez lekarza W.S. specjalistę ginekologa – położnika oraz kserokopię pisma Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] sierpnia 2018 r. stanowiące odpowiedż na wniosek pełnomocnika skarżącej o zabezpieczenie i przesłanie nagrania rozmowy telefonicznej, jaką przeprowadziła skarżąca z pracownikiem Sądu, W piśmie tym Przewodniczący Wydziału Informacji Sądowej przekazał informację, iż Sąd nie prowadzi nagrań rozmów telefonicznych oraz podał, że postanowieniem z dnia 20 czerwca 2018 r. stwierdzono prawomocność wyroku sygn. akt II SA/Go 635/17, a 22 czerwca 2018 r. akta przesłano do organu. W związku z powyższym w dniu 15 czerwca 2018 r. skarżąca nie mogła uzyskać od pracownika Sądu informacji o prawomocności wyroku.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2018 r.
W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Dzień uprawomocnienia się wyroku w tej sprawie staje się dniem przywrócenia policjanta do służby, gdyż skuteczność przywrócenia policjanta do służby jest uzależniona jedynie od wydania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.
Komendant Wojewódzki Policji zaznaczył, że organ Policji nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany do wydania odrębnego rozkazu o mianowaniu przywracanego do służby policjanta. Samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie jakichkolwiek działań. Tak też w dniu 12 czerwca 2018 r. tj. w dniu kiedy wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 635/17
z dnia 18 kwietnia 2018 r. stał się prawomocny, stosunek służbowy A.M. został reaktywowany z mocy prawa, co oznacza, że z dniem [...] czerwca
2018 r. odwołująca się została przywrócona do służby.
Organ II instancji zaznaczył, że fakt przywrócenia A.M. do służby
z dniem [...] czerwca 2018 r., zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, uruchomił automatycznie obowiązek policjanta wobec organu tj. obowiązek zgłoszenia jego gotowości do podjęcia służby. Zgłoszenie gotowości policjanta do podjęcia służby,
aby przewrócenie do służby było w pełni skuteczne, może nastąpić w ściśle określonym przez prawo terminie tj. w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że o ile samo reaktywowanie stosunku służbowego w omawianej sytuacji nie wymaga żadnej aktywności ze strony przywróconego do służby policjanta, to jednak dalsze istnienie takiego stosunku zależy już od podjęcia przez niego określonych działań i to w ściśle wyznaczonym przez ustawodawcę terminie. Na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zobowiązany jest on do zgłoszenia gotowości do niezwłocznego podjęcia służby, przy czym oświadczenie takie musi bezwzględnie złożyć w terminie 7 dni od przywrócenia do służby. Wcześniejsze, bądź późniejsze dokonanie wskazanej czynności nie wywoła, zamierzonego skutku, bowiem termin zakreślony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a jego uchybienie powoduje,
że czynność prawna przez nią podjęta po upływie tego terminu jest bezskuteczna.
W ocenie organu niedopełnienie powyższego wymogu - niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy - musi skutkować zwolnieniem policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3. Dalej organ wskazał, że A.M. złożyła trzy deklaracje o gotowości do podjęcia służby, jednak żadna z tych deklaracji nie wpłynęła do Komendanta Miejskiego Policji w wymaganym prawem terminie tj. od [...] do [...] czerwca 2018 r. W tej sytuacji, zdaniem organu II instancji słusznie postąpił Komendant Miejski Policji zwalniając A.M. ze służby w Policji. Wydał on decyzję zgodną z prawem, na podstawie prawa i w jego granicach, która w myśl przytoczonych przepisów, była jedynym rozwiązaniem. Policjant przywrócony do służby nie zgłosił swojej gotowości do jej podjęcia służby w określonym ustawowo terminie, zaś przełożony w sprawach osobowych zobligowany był postąpić tak jak mu prawo nakazuje tj. zwolnić policjanta ze służby, bowiem przepis, będący podstawą zaskarżonej decyzji, nie zawiera w swej treści żadnych cech fakultatywności, obliguje on organ do ściśle określonego działania.
W świetle powyższego, organ II instancji nie znalazł podstaw do stwierdzenia
naruszenia prawa materialnego - art. 41 ust. 3 w zw. art. 42 ust. 2 ustawy
o Policji. A.M. kilkakrotnie składała deklaracje gotowości do podjęcia służby, jednakże nie złożyła ich w terminie ustawowo nakazanym tj. w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego. Skutkiem takiego postępowania, zgodnie z prawem, było zwolnienie ze służby.
W ocenie organu odwoławczego słusznie Komendant Miejski Policji podkreślił, że termin 7 dni jest terminem prawa materialnego, nie ma więc możliwości jego przywrócenia. Jak wskazuje skarżąca, na co przedłożyła jako dowód zaświadczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2018 r., ze względu na wymienione w zaświadczeniu dolegliwości zdrowotne, otrzymała zalecenie bezwzględnego wypoczynku w warunkach domowych na czas 14 dni, tym samym, jak dalej wskazała, "nie miała możliwości osobistego stawiennictwa na Komendzie Miejskiej Policji i zgłoszenia gotowości do służby". Organ II instancji podkreślił, że zgłoszenie gotowości policjanta do podjęcia służby nie wymaga formy osobistego stawiennictwa, może przybrać formę pisma informującego złożonego w terminie prawem nakazanym. Istotnym jednak jest, że warunkiem skuteczności reaktywacji stosunku służbowego w drodze przywrócenia do służby jest pojedynczy akt staranności policjanta zgodnie z art. 42 ust. 2. Skoro A.M. została przywrócona do służby w Policji, w ocenie organu winna była poinformować w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego o swojej gotowości do jej przystąpienia, zaś z uwagi na jej stan zdrowia, deklaracja ta mogła być złożona w formie pisma informującego złożonego
w wymaganym terminie. Pełna reaktywacja policjanta do służby następuje dopiero
po spełnieniu obu przesłanek łącznie tj. przywrócenia policjanta do służby
po prawomocnym wyroku sądu administracyjnego i zgłoszenia policjanta o gotowości do podjęcia tej służby w wymaganym ustawowo terminie. Uchybienie tego terminu wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a termin ten nie jest przywracalny.
Zdaniem organu odwoławczego Komendant Miejski Policji nie miał obowiązku informowania skarżącej o terminie stawienia się do służby. Termin ten określa jednoznacznie data uprawomocnienia się wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. To sąd administracyjny informuje o uprawomocnieniu się wyroku, zaś zgodnie z prawem, powoduje to automatycznie przywrócenie policjanta do służby. Komendant Miejski Policji miał jedynie obowiązek uznać datę uprawomocnienia się wyroku jako datę przywrócenia policjanta do służby, co uczynił, policjant zaś miał obowiązek, jeśli, taką wolę wykazywał, zgłosić swoją gotowość do podjęcia służby i to w ściśle określonym prawem terminie.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że w danej sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy,
w szczególności zaniechania przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych
do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pozbawienia skarżącej prawa
do czynnego udziału w postępowaniu.
A.M., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Orzeczeniu temu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w niewzięciu pod uwagę pisma Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] sierpnia 2018 r., pomimo że dokument ten wyraźnie wskazuje, iż skarżąca w okresie, w którym zobowiązana była zgłosić swoją gotowość do podjęcia służby nie miała możliwości, by uzyskać informację o prawomocności wyroku, stanowiącego podstawę jej przywrócenia do służby, w związku z czym została ona pozbawiona realnej możliwości złożenia stosownego oświadczenia, we wskazanym przez organ okresie.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11, art. 8 i art. 140 k.p.a. – poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności
i zarzutów przedstawionych w odwołaniu, zaniechanie odniesienia się do wszystkich twierdzeń podnoszonych przez nią w toku postępowania, a także nieuwzględnienie wszystkich okoliczności, koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, organ bowiem ograniczył swe rozważania jedynie do powtórzenia stanowiska organu I instancji, nie odnosząc się w żaden sposób ani nie analizując dowodów, załączonych przez skarżącą do odwołania, z wyjątkiem zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2018 r.
Jednocześnie skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji na skutek utrzymania w mocy decyzji
o zwolnieniu skarżącej ze służby, pomimo że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki rozwiązania stosunku służbowego, o których mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Skarżąca wielokrotnie zgłaszała gotowość do podjęcia służby, zarówno pisemnie jak i ustnie. Ponadto mimo regularnych prób uzyskania informacji o dacie prawomocności wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Go 635/17 w terminie od [...] do [...] czerwca 2018 r, nie uzyskała takiej informacji bowiem pracownicy Sądu przekazywali jedynie informację, iż organ nie złożył jeszcze skargi kasacyjnej do NSA i prosili o kontakt w pierwszym tygodniu lipca. W międzyczasie Sąd wydał postanowienie o stwierdzeniu prawomocności orzeczenia i przesłał je wraz z aktami administracyjnymi do organu. Skarżąca nie miała możliwości uzyskania informacji o prawomocności wyroku uchylającego rozkaz personalny wydalenia ze służby.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu, skarżąca uchybiła terminowi przewidzianemu w art. 42 ust. 2 ustawy
o Policji, nie zgłosiła gotowości służby w dniach [...] - [...] czerwca 2018 r.,
lecz uczyniła to dwukrotnie wcześniej oraz jednokrotnie później. Twierdzenia skarżącej o braku możliwości powzięcia informacji o uprawomocnieniu wyroku nie mają w ocenie organu znaczenia w sprawie, albowiem termin zgłoszenia gotowości do podjęcia służby jest terminem prawa materialnego a zatem nie jest możliwe jego przywrócenie. Organ podzielił pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż przepis art. 42 ust. 2 ustawy o Policji określa dokładnie bieg terminu do złożenia przedmiotowego oświadczenia policjanta. W sprawie istotne znaczenie ma tylko data prawomocności wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu ze służby oraz data złożenia deklaracji o gotowości do niezwłocznego podjęcia służby. Pozostałe okoliczności w ocenie organu pozbawione są doniosłości prawnej. W szczególności nie ma znaczenia data w jakiej dokonano stwierdzenia prawomocności.
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gorzowie Wlkp. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu – odpowiednio - mającym wpływ na wynik sprawy oraz mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Istotną kwestią dla rozstrzygnięcia sporu w kontrolowanej sprawie jest ustalenie, w jakim trybie następuje przywrócenie do służby w Policji policjanta uprzednio zwolnionego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji tj. na skutek wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Wykładnia językowa przytoczonego przepisu dowodzi, że z chwilą wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu policjanta z służby z mocy prawa następuje reaktywacja stosunku służbowego. Aby ów skutek mógł nastąpić orzeczenie uchylające lub stwierdzające nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby musi podlegać wykonaniu, a co za tym idzie musi uzyskać przymiot prawomocności. Wywołanie tego skutku następuje z dniem prawomocności wyroku uchylającego (ewentualnie stwierdzającego nieważność) decyzji zwolnieniowej. Orzeczenie staje się prawomocne w pierwszym dniu po upływie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, lub z chwilą wydania orzeczenia jeśli środek zaskarżenia nie przysługuje. Ustawodawca w tym względzie wyraził wolę precyzyjnie, wiążąc skutek prawny z prawomocnością wyroku, nie zaś ze stwierdzeniem jego prawomocności (por. wyrok NSA sygn. akt I OSK 1253/16).
Wskazać jednak należy, że przywrócenie do służby, które jak wyżej zauważono w określonej sytuacji następuje z mocy prawa oraz dopuszczenie do służby są różnymi instytucjami prawnymi. Pierwsza reaktywuje stosunek służbowy, druga natomiast decyduje o możliwości wykonywania czynności służbowych. Jednym z warunków dopuszczenia do pełnienia służby jest złożenie przez funkcjonariusza oświadczenia o gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Oświadczenie takie winno być złożone w ciągu 7 dni od dnia przywrócenia do służby, przy czym - jak wyżej wskazano, termin ten należy liczyć od daty uzyskania przymiotu prawomocności orzeczenia uchylającego lub stwierdzającego nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby. W myśl art. 42 ust. 2 ustawy o Policji jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3.
Nie budzi wątpliwości, że wynikający z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji termin do złożenia oświadczenia jest terminem prawa materialnego, co oznacza że nie podlega on przywróceniu, a jego upływ powoduje ukształtowanie określonej sytuacji prawnej danego podmiotu. Skutkiem takiej konstrukcji prawnej oświadczenie złożone po terminie jest bezskuteczne, ale również bezskuteczne pozostaje oświadczenie złożone przed upływem biegu terminu. W tym ostatnim przypadku oświadczenie pochodzi bowiem od osoby, której stosunek służbowy nie został jeszcze reaktywowany.
Należy jednak zwrócić uwagę, że dla skuteczności oświadczenia o gotowości niezwłocznego podjęcia służby, ustawodawca nie zastrzegł żadnej formy szczególnej, co oznacza że oświadczenie w tym przedmiocie może zostać złożone zarówno pisemnie jak i ustnie.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, że skarżąca została zwolniona ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 635/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił rozkazy personalne organów obydwu inst. o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji. Wyrok ten uzyskał walor prawomocności w dniu 12 czerwca 2018 r., co w sprawie oznacza, że w dniu [...] czerwca 2018 r. z mocy prawa nastąpiła reaktywacja stosunku służbowego skarżącej, a chcąc być dopuszczoną do pełnienia obowiązków służbowych w Policji winna ona w terminie od [...] czerwca 2018 r. do [...] czerwca 2018 r. złożyć oświadczenie o gotowości natychmiastowego podjęcia służby.
Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, że skarżąca składała na piśmie oświadczenie o gotowości podjęcia służy, przy czym czyniła to zarówno przed [...] czerwca 2018 r., jak i po [...] czerwca 2018r. Skarżąca informowała właściwy organ o tym, że jest gotowa do podjęcia służby oraz zwracała się o wyznaczenie terminu zgłoszenia się do służby. W piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. ( data doręczenia – 12 czerwca 2018 r.) Komendant Miejski Policji poinformował skarżącą, że złożone przez nią oświadczenie jest przedwczesne. Z akt sprawy wynika, że w celu zasięgnięcia informacji o prawomocności wyroku sygn. akt II SA/Go 635/17 w dniu 15 czerwca 2018 r. skarżąca kontaktowała się telefonicznie z Wydziałem Informacji Sądowej WSA w Gorzowie Wlkp. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dacie tej skarżąca nie mogła uzyskać informacji o tym, że wyrok jest prawomocny, ponieważ jego prawomocność została stwierdzona postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018r.
Na tle przedstawionych okoliczności sprawy przyjdzie stwierdzić, że z czynności podejmowanych przez skarżącą jednoznacznie wynika, iż miała ona zamiar podjąć służbę oraz zgłaszała ona gotowość jej podjęcia. Uwzględniając fakt, że dla wywołania skutku prawnego złożenie oświadczenia nie wymaga żadnej szczególnej formy, uprawnione i uzasadnione jest twierdzenie, że podjęte przez skarżącą działania prawne jednoznacznie wskazują na gotowość podjęcia służby w Policji oraz należy je interpretować jako złożenie oświadczenia w tym przedmiocie. Trzeba zauważyć, że skarżąca podjęła próbę ustalenia istotnej dla sprawy okoliczności, czyli daty uprawomocnienia się wyroku w sprawie II SA/Go 635/17, przy czym – co ma dla sprawy znaczenie - miało to miejsce w dacie gdy została ona przywrócona do służby w Policji. Okoliczność ta wraz ze wcześniejszymi i późniejszymi pisemnymi oświadczeniami oraz deklaracjami dowodzi, że oświadczenie o gotowości podjęcia służby zostało de facto złożone. Na tle stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy odmienna interpretacja mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego prowadziłaby do sytuacji, w której funkcjonariusz Policji (którego stosunek służbowy został reaktywowany z mocy prawa) napotyka na trudności w realizacji uprawnień, które gwarantuje mu ustawa o Policji. Przytoczony powyżej przepis art. 42 ust. 2 ustawy o Policji uzależnia rozwiązanie stosunku służbowego od tego czy w określonym 7 - dniowym terminie funkcjonariusz złożył oświadczenie o gotowości podjęcia służby. A zatem skoro funkcjonariusz bezspornie podejmuje działania w celu skorzystania z uprawnień wynikających z w.w przepisu, a czyni to również w zakreślonym przez ustawę terminie, lecz do ustalania istotnych dla sprawy okoliczności nie dochodzi z przyczyn od niego niezależnych, w ocenie Sądu uznać należy że winien skorzystać z ochrony stosunku służbowego. Ochrona, o której tu mowa, przejawia się m.in. w unormowaniach dotyczących procedury zwolnienia, która przewiduje wydanie orzeczenia w przedmiocie wymierzania kary dyscyplinarnej oraz odrębnego orzeczenia o zwolnieniu ze służby w Policji, przy czym każde z tych orzeczeń podlega kontroli w administracyjnym toku instancji oraz kontroli sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że postępowanie, którego przedmiotem było wymierzenie skarżącej kary dyscyplinarnej za czyn będący przyczyną zwolnienia jej ze służby w Policji orzeczeniem Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] zostało umorzone. W chwili obecnej nie istnieje zatem – w znaczeniu o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji - przesłanka zwolnienia skarżącej ze służby, a podnieść należy że stan taki miał miejsce w dacie wydania w niniejszej sprawie orzeczeń I i II inst.
Wskazać należy, że instytucja przywrócenia do służby oznacza ponowne zatrudnienie na warunkach sprzed zwolnienia, co oznacza że w dacie podejmowania opisanych działań skarżąca była funkcjonariuszem Policji, a tym samym korzystała z ochrony stosunku służbowego którą zapewnia ustawa o Policji. Powyższe spostrzeżenia prowadzą do wniosku, że interpretacja przepisu art. 42 ust. 2 ustawy o Policji przeprowadzana na potrzeby konkretnej sprawy winna zawsze uwzględniać całokształt jej okoliczności, nie może opierać się jedynie na zestawieniu istotnych dla sprawy dat. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organy obydwu instancji dla ustalenia czy skarżąca skorzystała z uprawnienia wynikającego z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji nie uwzględniły łącznie wszystkich podjętych przez nią czynności, a w tym nie oceniły właściwie znaczenia próby ustalenia przez skarżącą daty prawomocności wyroku oraz pominęły całkowicie fakt umorzenia postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącej.
W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu, wydane w sprawie orzeczenia o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji zapadły z naruszeniem przepisów art. 41 ust. 3 oraz art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, nadto z naruszeniem przepisów prawa procesowego, polegającym na dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. 1 "a" oraz "c" p.p.s.a. orzeczenia obydwu instancji podlegały uchyleniu, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 pażdziernika 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ.U. 2015 poz. 1800).
Zgłoszony na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie podlegał uwzględnieniu w pełnym zakresie. W myśl art. 205 § 1 i § 2. p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza sią poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Z przytoczonego przepisu wynika, że koszty dojazdu do sądu (osobistego stawiennictwa strony) stanowią element kosztów sądowych i podlegają zwrotowi, jedynie w sytuacji gdy sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy wezwie stronę lub pełnomocnika na rozprawę (por. postanowienie NSA sygn. akt II FSK 838/13). W wypadku postępowania, w którym strona reprezentowana jest przez adwokata lub radcę prawnego (art. 205 § 2 p.p.s.a.) albo doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 205 § 2 w zw. z art. 205 § 4 p.p.s.a.), niezbędne koszty postępowania stanowi ich wynagrodzenie według stawek opłat wynikających z odrębnych przepisów (przy czym bez względu na liczbę profesjonalnych pełnomocników występujących w imieniu strony ma ona prawo jedynie do zwrotu wydatków jednego pełnomocnika – zob. wyrok WSA w Białymstoku z 28.06.2017 r., I SA/Bk 274/17, LEX nr 2320919), ponadto koszty sądowe (art. 211–213 p.p.s.a.) oraz koszty nakazanego przez sąd stawiennictwa pełnomocnika (art. 91 § 3 p.p.s.a.) (por. komentarz do art. 205 p.p.s.a., Małgorzata Niezgódka – Medek, Lex. )
Ponieważ koszty dojazdu skarżącej oraz jej pełnomocnika na rozprawę nie wynikały z obowiązku osobistego stawiennictwa nałożonego przez Sąd na podstawie art. 91 § 3 p.p.s.a., dlatego wniosek w tym zakresie nie podlegał uwzględnieniu, co nie wymagało wydania odrębnego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło