II SA/Go 889/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.G. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi Ł.G. i W.G. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego D.D.-G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 28 października 2010 r. oddalił skargę Ł.G. i W.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. 18 września 2011 r. do sądu wpłynął wniosek Ł.G. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód w wysokości 1.500 zł. Nadto wskazał, że nieregularnie otrzymuje alimenty w wysokości 300 zł. Ł.G. oświadczył, że jest studentem, utrzymuje dom oraz pomaga finansowo bezrobotnej matce oraz małoletniemu bratu. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną przez D.D.-G., będącą pełnomocnikiem Ł.G. oraz przedstawicielem ustawowym małoletniego W.G.. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 stycznia 2011 r., wezwano pełnomocnika Ł.G. do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie wyciągu z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres od 12/2010 do 01/2011 r., 2. zestawienie wysokości kosztów uzyskania przychodów oraz wysokości przychodów z działalności gospodarczej za ostatnie trzy miesiące, 3. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem domu, 4. oświadczenie o wysokości miesięcznych kosztów utrzymania. Dnia 21 lutego 2011 r. wpłynęło do sądu pismo pełnomocnika Ł.G., który wskazał, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia (depresja) nie jest w stanie przedłożyć wszystkich wymaganych dokumentów. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Na wstępie należy wskazać, że pomimo nieuzupełnienia przez Ł.G. w całości złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznano, iż przedstawione w formularzu PPF informacje są wystarczające do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ze złożonego oświadczenia wynika bowiem, że dochód skarżącego wynosi około 1.800 zł. Nie można pominąć, że skarżący uzyskiwane środki pieniężne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przeznacza na pokrycie kosztów związanych ze studiami. Nadto Ł.G. ponosi koszty utrzymania domu z uwagi na fakt, iż jego matka jest bezrobotna a także pomaga finansowo małoletniemu bratu. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego w przedmiocie jego sytuacji materialnej. Reasumując należy stwierdzić, że wniosek Ł.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.