II SA/Go 894/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.T. na pismo Kierownika Administracji Domów Mieszkalnych z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przywrócenia prawa do lokalu mieszkalnego i zwrotu poniesionych nakładów postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] października 2009 r. J.T. wniósł skana pismo z dnia [...] lipca 2009 r. podpisane przez Kierownika Administracji Domów Mieszkalnych informujące o odmowie przywrócenia prawa do lokalu mieszkalnego przy ul[...] oraz zwrotu poniesionych kosztów związanych z przystosowaniem tego lokalu do zamieszkania. W jego treści skarżący wywodził, iż w dniu [...] marca 2009r. zwrócił się do Burmistrza Miasta o przywrócenie prawa do lokalu mieszkalnego, a pismem z dnia [...] maja 2009r. o zwrot nakładów poniesionych przez niego na adaptację wskazanego lokalu. W odpowiedzi, udzielonej pismami z dnia [...] kwietnia 2009r., [...] czerwca 2009r. oraz z dnia [...] lipca 2009r., podpisanymi przez Kierownika Administracji Domów Mieszkalnych, odmówiono mu prawa do przywrócenia lokalu mieszkalnego. Podał, iż budynek w którym zajmował wskazany lokal, przyznany mu jako funkcjonariuszowi Policji, został sprzedany a nowy właściciel wyburzył go. Podnosił, iż jego odwołanie od decyzji Burmistrza odmawiającej mu prawa do przywrócenia lokalu i poniesionych kosztów, złożone za pośrednictwem Administracji Domów Mieszkalnych zostało przez załatwione postanowieniem z dnia [...] września 2009rnr [...] o zwróceniu mu na podstawie art. 66 § 3 Kpa jego odwołania wniesionego od decyzji (pisma) z dnia [...] lipca 2009 r. z pouczeniem, że sprawa ta należy do właściwości sądu powszechnego gdzie może on dochodzić swoich roszczeń. Skarżący wskazał, iż w związku z uzyskanym pouczeniem wnosi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o "zasądzenie na jego rzecz przywrócenia prawa do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] oraz zwrotu poniesionych nakładów związanych z adaptacją tego lokalu mieszkalnego". W odpowiedzi na skargę, udzielonej przez Burmistrza Miasta, organ wniósł o odrzucenie skargi, wywodząc, iż niniejsza sprawa nie należy do zakresu administracji publicznej, a właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, iż w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przedmiotem postępowania sądu administracyjnego może być zatem czynność (sprawa) z zakresu administracji publicznej. W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż przez sprawę z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji publicznej, które nie mają charakteru cywilnoprawnego (por. post. NSA z 29 lipca 2003 r., I SA 743/03, niepubl., post. NSA z 22 września 1992 r., SA/Wr 702/92; ONSA 1993, nr 3, poz. 65). Kontrola działalności administracyjnej obejmuje uprawnienie do orzekania w sprawach wynikających z administracyjnych stosunków prawnych. Zauważyć przy tym trzeba, że stosunek administracyjnoprawny charakteryzuje się tym, iż przepisy prawa przyznają organowi administracji publicznej kompetencje do władczego i jednostronnego ukształtowania jego treści (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, LexisNexis ). Z kolei postępowanie w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach przekazanych kognicji sądów administracyjnych na podstawie ustaw szczególnych, tj. w sprawach sądowadministracyjnych normuje natomiast ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 1 ustawy Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przywrócenie prawa do lokalu mieszkalnego a także zwrot poniesionych kosztów związanych z przystosowaniem lokalu do zamieszkania. Jak wynika z wyjaśnień organu zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. skarżący był najemcą lokalu położonego w [...] do dnia [...] grudnia 2008 r. na podstawie umowy najmu z dnia [...] maja 2002 r. Umowa najmu została przez Gminę wypowiedziana z uwagi na posiadanie przez stronę tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego, tj. na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego ( tekst. jedn. - Dz.U. z 2005r., nr 31, poz. 266 ze zm.). Kwestie związane z najmem lokali mieszkaniowych, w tym rozliczeń wynikających z tego tytułu, ich sprzedażą, czy użytkowaniem - regulują przepisy Kodeksu cywilnego. Mają więc one charakter cywilnoprawny. Regulowane są przepisami Kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Pomimo faktu, iż szczegółowe kwestie związane z najmem oraz użytkowaniem lokali stanowiących zasób mieszkaniowy gminy uregulowane są we wskazanej ustawie z dnia 21 czerwca 2001r., a realizacja zadań w tym zakresie należy do zadań własnych gminy, nie zmienia to cywilnoprawnego charakteru stosunku najmu powstałego w oparciu o przepisy tej ustawy, który w myśl jej art. 5 nawiązywany jest na podstawie umowy. Gmina w tym zakresie nie działa w ramach władztwa administracyjnego, lecz jest równoprawną stroną stosunku cywilnoprawnego. Zarówno odpłatne używanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy (art. 5 cyt. ustawy) jak i najem wydzielonych z tego zasobu lokali socjalnych (art. 23 ustawy) regulowane są umowami cywilnoprawnymi i wszelkie spory w takim przypadku rozstrzygać będą sądy powszechne. Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4. Stosownie do § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. J.T. wniósł skargę na pismo z dnia [...] lipca 2009 r., które określił jako decyzję. Analiza powołanego przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. nie pozwala na zakwalifikowanie zaskarżonego pisma do żadnej z wymienionych w nim kategorii. W szczególności nie jest ono ani decyzją, ani postanowieniem, które to akty wymienione są w art. 3 §2 pkt 1-3 ppsa. Zaskarżone pismo nie kwalifikuje się także do żadnej z kategorii określonych w pkt 4-7, nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, a dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż nie nakłada na jej adresatów żadnych obowiązków ani też żadnych przywilejów, uprawnień ( art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Z treści skargi można domniemywać, iż wolą skarżącego było w istocie, zgodnie z uzyskanym ( i co należy stwierdzić prawidłowym ) pouczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skierowanie pozwu do sądu powszechnego z żądaniem przywrócenia uprawnienia do lokalu mieszkalnego i zasądzenia zwrotu poniesionych na ten lokal nakładów finansowych. Tytułem wyjaśnienia wskazać zatem należy skarżącemu, iż sądem powszechnym właściwym do rozstrzygania sporów w sprawach cywilnych nie jest sąd administracyjny, ale - w zależności od wartości przedmiotu sporu - sąd rejonowy lub okręgowy. W tych okolicznościach skargę J.T., jako wniesioną w sprawie, w której właściwy jest sąd powszechny, należało uznać za niedopuszczalną, i odrzucić. Zgodnie bowiem z przepisem art. 58 § 1 pkt 1 ppsa Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji.