II SA/Go 895/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dokonania w prawie jazdy wpisu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowych w określonych kategoriach postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 stycznia 2011 r., K.M. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu (18 stycznia 2011 r.) wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Dnia 2 lutego 2011 r. K.M. złożył do sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że wraz z żoną dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości 2.700 zł - 3.600 zł. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2011 r. K.M. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem domu, 2. przedłożenie rachunków potwierdzających ewentualnie ponoszone koszty zakupu leków (leczenia), 3. przedłożenie wyciągu z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres od 01/2011 do 02/2011 r., 4. przedłożenie zaświadczenia o wysokości osiąganego dochodu za okres ostatnich trzech miesięcy. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 17 lutego 2011 r. K.M. nie odpowiedział na wezwanie. Wniosek nie jest uzasadniony. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że wniosek K.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadniony. Zważyć bowiem trzeba, że ciężar dowodu wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie występującej z takim wnioskiem. Skarżący nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość osiąganego dochodu i innych wskazanych w wezwaniu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym nie jest możliwe dokonanie prawidłowej, wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wymaga podkreślenia, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne, korzystające z pomocy społecznej czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe. W konkluzji należy zatem uznać, że wniosek K.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.