II SA/Go 904/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. Na podstawie zarządzenia z dnia 13 listopada 2012 r. Przewodniczącego Wydziału J.Z. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł. 3 grudnia 2012 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku J.Z. podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Oświadczyła, że pobiera emeryturę w wysokości 1.028 zł, a jej syn otrzymuje rentę w kwocie 640 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła opłaty związane z użytkowaniem domu (energia elektryczna 72 zł, gaz – 86,11 zł) oraz zakupem leków (35 zł). Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej J.Z. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, że z przedłożonego zaświadczenia wynika, iż w okresie od [...] września 2012 do [...] listopada 2012 r. emerytura skarżącej wynosiła 1.084,14 zł. Po dokonanym potrąceniu J.Z. otrzymywała kwotę 688,15 zł. Natomiast renta syna skarżącej po potrąceniach wynosiła 491,46 zł. Nie można również pominąć, że skarżąca jest przewlekle chora, co potwierdza przedłożone zaświadczenie lekarskie. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki do zakwestionowania wiarygodności jej oświadczenia o braku oszczędności oraz majątku. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie powinna budzić zatem wątpliwości teza, że posiadane przez skarżącą środki pieniężne pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został on uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.