II SA/Go 906/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.),, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Oddala skargę Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] sierpnia 2005r. Nr [...] na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym /Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1592/, art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /tj. Dz. U. z 2001r. Nr 79 poz. 856 z późn. zm./, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 3 w związku z art. 21 § 1 pkt 3 art. 110 i art. 157 § 1 kpa utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2005r. Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji ostatecznej Starosty z dnia [...] kwietnia 200r. Nr [...] przyznającej P.K. uprawnienia diagnosty. Decyzja zapadła przy następujących ustaleniach: P.K. w dniu [...] marca 2004r. mieszkający i posiadający zameldowanie na pobyt stały w [...] wystąpił z wnioskiem do Starosty o wydanie mu uprawnień diagnosty. W dniu [...] marca 2004r. zgłosił organowi ewidencji ludności swój pobyt czasowy w miejscowości [...] od dnia [...] marca 2004r. do dnia [...] marca 2005r. Jednocześnie w dniu [...] marca 2004r. /już w czasie trwania postępowania w sprawie jego wniosku w starostwie z takim samym wnioskiem zwrócił się do Starosty – o wydanie uprawnień diagnosty. W dniu [...] kwietnia 2004r. Starosta wydał decyzję Nr [...], którą udzielił Stronie uprawnień diagnosty w zakresie badań technicznych okresowych pojazdu, pojazdu zabytkowego, taksówki osobowej lub bagażowej, pojazdu uprzywilejowanego oraz pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i przeprowadzania egzaminu państwowego a nadto badan technicznych pojazdów przystosowanych do zasilania gazem/rodzaj badań oznaczony symbolem "c". Decyzję tę doręczono stronie 21 kwietnia 2004r. Natomiast Starosta w dniu [...] kwietnia 2004r. decyzją Nr [...] odmówił P.K. uprawnień diagnosty. Decyzję tę organ doręczył stronie 16 kwietnia 2004r. W dniu [...] kwietnia 2004r. Starosta – na wniosek P.K. decyzją Nr [...] rozszerzył uprawnienia wnioskodawcy wymienione w decyzji Nr [...] o badania związane z pierwszym badaniem technicznym pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy za granicą lub pojazdów nowego typu wyprodukowanych lub importowanych w ilości 1 sztuki rocznie /rodzaj badań oznaczony symbolem "d"/ - skierowanych na badania techniczne przez organ kontroli ruchu drogowego lub starostę o ile wymagają specjalistycznego badania, oraz pojazdów, w których dokonano zmian o których mowa w art. 81 ust. 8 pkt 2 ustawy prawo o ruchu drogowym /rodzaj badań oznaczony symbolem "e"/ - marki "S" co do zgodności z warunkami technicznymi /rodzaj badań oznaczony symbolem "f"/ Decyzje tę strona otrzymała 10 maja 2004r. Podstawą orzeczenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] była okoliczność, iż na dzień wydania przez Starostę tej decyzji, organ ten nie był organem właściwym miejscowo do rozpoznania wniosku P.K., gdyż strona posiadała jedynie zameldowanie na pobyt czasowy /do dnia [...] lutego 2005r./, który nie jest tożsamy z pobytem stałym określonym jako miejsce zamieszkania a tym samym Starosta naruszył art. 21 § 1 pkt 3 kpa co skutkuje stosowanie do dyspozycji art. 156 § 1 pkt 1 kpa – nieważnością decyzji. Niezależnie od tego przedmiotowa decyzja Starosty zawiera także inną kwalifikowaną wadę prawną a mianowicie jest to decyzja ostateczna, która dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i to w dwóch przypadkach. Zgodnie z art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia co oznacza, iż decyzja taka wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia jej stronie, a tym samym dopiero w tej dacie można mówić o skutecznym wydaniu decyzji. Porównując zatem daty doręczenia P.K. trzech decyzji z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] Starosty, które strona otrzymała odpowiednio 21 kwietnia 2004r. i 10 maja 2004r. a także decyzji z dnia [...] kwietnia Nr [...] Starosty doręczonej 16 kwietnia 2004r. należy w ocenie organu stwierdzić, iż pierwszą w obrocie prawnym tj. skutecznie doręczoną decyzją była decyzja Starosty i to ta decyzja wywołała określone skutki prawne. Wobec powyższego decyzja Starosty Nr [...] doręczona P.K. po dacie doręczenia mu decyzji Starosty jest decyzją dotkniętą wadą prawną określoną mianem naruszenia zasady res iudicata, co w konsekwencji stanowi także samodzielną przesłankę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W ocenie organu taka postawa strony składającego wnioski równocześnie o wszczęcie postępowania administracyjnego w dwóch organach jest działaniem zmierzającym do zwiększenia swoich szans na uzyskanie uprawnień diagnosty i niezgodna z prawem wobec niewycofania jednego z nich o ile uważała, że miejscem zamieszkania jej jest [...]. Za nietrafny organ także uznał argument strony o nabyciu praw i niemożności stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Skargę do Sądu wniósł P.K.. Decyzji zarzucił naruszenia prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 21 § 1 pkt 3 kpa przez błędną interpretację i brak przesłanek do jego zastosowania i nie zastosowania przepisu art. 158 § 2 kpa. W uzasadnieniu podał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna przesłanka dla zastosowania art. 156 kpa. W szczególności kpa nie zawiera określenia definicji miejsca zamieszkania, stąd należy posiłkować się kodeksem cywilnym, który to w art. 25 stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu – i organ pominął fakt, iż przed wydaniem decyzji przez SKO ziścił się zamiar stałego pobytu strony. Nie można także mówić o naruszeniu zasady res iudicata, bowiem organ nie wykazał kiedy decyzje stały się ostateczne oraz że dotyczą tego samego przedmiotu orzeczenia. Skarżący zarzuca brak wnikliwości w orzeczeniu organu i staranności w ocenie skutków prawnych decyzji bowiem nie badał organ jaki wpływ prawny mają dokumenty wystawione przez diagnostę zatrudnionego na stacji kontroli pojazdów. Decyzje bowiem wywołały nieodwracalne skutki prawne i organ nie ma umocowania ustawowego do cofnięcia, zniesienia czy odwrócenia skutków prawnych decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Podstawą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] przyznającej skarżącemu P.K. uprawnienia diagnosty w zakresie w niej określonym były dwie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 i 3 kpa : - decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, - decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną. W ocenie Sądu obie podstawy stwierdzenia nieważności w/w decyzji w niniejszej sprawie wbrew stanowisku skarżącego wyrażonym w skardze, w sprawie zachodzą. Trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się, przy rozpatrywaniu zagadnienia właściwości miejscowej na treść art. 19 i 21 § 1 pkt 3 kpa, które to zobowiązują organy administracji publicznej do przestrzegania z urzędu swojej właściwości zarówno rzeczowej jak i miejscowej wskazując jednocześnie, iż w sprawach innych niż dotyczących nieruchomości lub prowadzenia zakładu pracy – organem właściwym miejscowo jest organ według miejsca zamieszkania strony w kraju. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu /art. 25 kodeksu cywilnego/. Jednocześnie ustawa z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87 poz. 960/ w art. 5 zobowiązuje osobę posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do zameldowania się w miejscu pobytu stałego. Natomiast pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania w odróżnieniu od pobytu czasowego, którym w myśl ustawy jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości /art.6 ust.1 i art.7 ust.1 wyżej cytowanej ustawy/. Zatem analiza tych trzech ustaw – kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego i o ewidencji i dowodach osobistych nie wskazuje na istnienie sprzeczności między nimi i należy stwierdzić, iż w chwili wydawania decyzji w dniu [...] kwietnia 2004r. Starosta nie był właściwym miejscowo do orzekania w przedmiocie uprawnień diagnosty P.K. bowiem miejscem jego zamieszkania był [...]. Okoliczność, iż – jak podaje skarżący – zamiar stałego pobytu ziścił się /od [...] lutego 2005r. skarżący posiada zameldowanie na pobyt stały / w niniejszej sprawie nie ma znaczenia bowiem na dzień orzekania przez organ I instancji ten fakt nie zachodził/. Należy także podzielić stanowisko organu II instancji, o występowaniu w sprawie także drugiej kwalifikowanej wady prawnej a mianowicie, iż przedmiotowa decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. /art. 156 § 1 pkt 3 kpa/. Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne - a ich uchylenie, zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w przepisach szczególnych. Zauważyć należy, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] Starosty w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień diagnosty skarżącemu została mu doręczona 16 kwietnia 2004r. i stała się decyzją ostateczną z upływem terminu do wniesienia od niej odwołania to jest po upływie czternastego dnia od tej daty – czyli [...] kwietnia 2004r. Faktowi, iż decyzja ta stała się decyzją ostateczna skarżący nie zaprzecza /karta 14 akt administracyjnych/. Obie decyzje zarówno Starosty jak Starosty dotyczą merytorycznie tego samego przedmiotu a mianowicie rozpatrzenia wniosku P.K. na podstawie tych samych dokumentów o posiadaniu uprawnień do wykonywaniu badań technicznych pojazdów mechanicznych na podstawie art. 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym /w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez organy tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58 poz. 515/ i rozporządzeniu ministra Infrastruktury z dnia 28 listopada 2002r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów /Dz. U. Nr 208 poz. 1769/. Nie można także podzielić stanowiska skarżącego o braku wnikliwości organów przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, tym bardziej, iż stanowisko skarżącego w tym zakresie jest gołosłowne nie przedstawiające żadnych faktów jakie organ I lub II instancji miałby zbadać lub które niezasadnie pominął i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Jednocześnie Sąd nie podziela stanowiska skarżącego co do braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji , bowiem wywołała nieodwracalne skutki prawne o czym traktuje art. 156 § 2 kpa. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego – " nieodwracalność skutków prawnych /art. 156 § 2 kpa oznacza w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, lub też przedmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa " /wyrok NSA z 23.XI.1987r. I SA 1406/86 ONSA 1987/2 poz.81/. W niniejszej sprawie żadna z tych okoliczności nie zachodzi – a pozostawienie w obrocie dwóch decyzji, o dwóch rozbieżnych rozstrzygnięciach, dwóch różnych miejscowo organów w tej samej sprawie - jest sprzeczne z art. 8 kpa, który to nakazuje organom administracji publicznej prowadzenie postępowania w taki sposób aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Stąd też wobec braku naruszenia prawa przez Samorządowe Kolegium Orzekające przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ skargę należało oddalić.