II SA/Go 908/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.K. na pismo Prokuratora Rejonowego z dnia [...] r., sygn. akt Ip [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. W dniu 22 grudnia 2010 r. do Prokuratury rejonowej Prokuraturze Rejonowej wpłynęło pismo R.K. (datowane na [...] grudnia 2010 r.) skierowane do Prokuratora Rejonowego i zatytułowane "Skarga na Zastępcę Prokuratora Rejonowego W.K.". W jego uzasadnieniu R.K. wniósł o udostępnienie informacji publicznej - żądanej we wcześniejszym piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. - przez dostęp do dokumentów zawartych w aktach Ip [...], Ip [...], Ip [...] i umożliwienie uzyskania ich kserokopii lub wydanie formalnej decyzji o odmowie udostępnienia informacji w całości lub w części. Zarzucał , iż udzielane na jego wnioski odpowiedzi, stanowią bezprawną odmowę udzielenia informacji publicznej, wynikającą z osobistego, negatywnego nastawienia zastępcy Prokuratora Rejonowego - prokuratora W.K. do jego osoby, związango z faktem wnoszenia na niego skarg na i zmuszania do pracy nad rozpatrywaniem jego wniosków. Pismem z dnia [...] grudnia 2010r. Prokurator Rejonowy, powołując się na art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przekazał pismo R.K. z dnia [...] grudnia 2010 r., według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. jako skargę na odmowę udzielenia informacji publicznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 stycznia 2011 r. R.K. wezwany został do sprecyzowania wniesionej skargi, poprzez wskazanie, czy jest to skarga na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, czy też jej przedmiotem jest pismo Prokuratora Rejonowego z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt Ip [...], w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, iż skarga została wniesiona na pismo Prokuratora Rejonowego z dnia [...] grudnia 2010 r. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W wyniku ponownej analizy okoliczności sprawy, kolejnym zarządzeniem z dnia 2 lutego 2011 r. R.K. został wezwany dodatkowo do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez sprecyzowanie przede wszystkim czy jego pismo z dnia [...] grudnia 2010 r. stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na pismo Prokuratora Rejonowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr Ip [...], czy też na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej czy też - zważywszy na jego dosłowną treść - jest to skarga skierowana do Prokuratora Rejonowego w trybie nadzoru służbowego sprawowanego przez przełożonego na zastępcę Prokuratora Rejonowego tj. prokuratora W.K. - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2011 r., R.K. oświadczył, że jego pismo z dnia [...] grudnia 2010 r. nie jest skargą kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, lecz skargą powszechną skierowaną do Prokuratora Rejonowego na podległego mu prokuratora. Dodał, że przekazanie do sądu jego pisma jako rzekomej skargi na bezczynność stanowi nadużycie ze strony Prokuratora Rejonowego, a przesłanie odpowiedzi na skargę to nadgorliwość tego organu. R.K. podkreślił, że sam potrafiłby sporządzić poprawną skargę na bezczynność i merytorycznie ją uzasadnić. Nie wykluczył, iż w przypadku nie uzyskania od Prokuratora odpowiedzi na jego pismo-skargę powszechną, wystąpi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na bezczynność organu. Wniósł jednocześnie o obciążenie Prokuratora Rejonowego kosztami za prowadzenie sprawy oraz wystosowanie w tej sprawie sygnalizacji do Prokuratora Okręgowego (jako prokuratora nadrzędnego), z powodu zastosowania po raz kolejny nieprawidłowej praktyki w rozpoznaniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie należało umorzyć. W myśl art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji gdy skarżący skutecznie cofnął skargę, w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania, a także gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wyjaśnić należy, iż bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąca przesłankę do jego umorzenia, może mieć dwojaki charakter - pierwotny i wtórny. O ile bezprzedmiotowość wtórna jest wyraźnie (literalnie) wskazana w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to bezprzedmiotowość pierwotna nie została w tej ustawie uregulowana wprost. Jej wystąpienie oznacza jednak brak podstaw do działań sądu w sytuacji, w której bezprzedmiotowość pierwotna zachodzi. Zgodnie z art. 163 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (innych niż w pkt 1 i 2 tego przepisu). Termin "stało się" oznacza, iż do bezprzedmiotowości doszło w trakcie tego postępowania, choć wcześniej nie było ono bezprzedmiotowe ( por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt l FZ 438/09, Lex nr 582447). W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się bezprzedmiotowe w jego toku, ale pozostawało bezprzedmiotowe od samego początku - od momentu przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pisma R.K. z dnia [...] grudnia 2010 r. przez Prokuratra Rejonowego - jako skargi do sądu administracyjnego. Jak bowiem wynika z treści pisma procesowego R.K. z dnia [...] lutego 2011 r. jego zamiarem nie było składanie skargi do sądu administracyjnego. Jego intencją było złożenie skargi na działalność personalnie wskazanego prokuratora W.K. - zastępcę Prokuratora Rejonowego na sposób załatwiania składanych do Prokuratury wniosków, z zarzutem kierowania się przez niego okolicznościami pozamerytorycznymi. W ocenie Sądu, z uwagi na podniesione w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. przez R.K. okoliczności oraz to, że przedmiotowe pismo zostało skierowane i zaadresowane do Prokuratora Rejonowego, organ ten powinien był w pierwszej kolejności wyjaśnić, przed przekazaniem go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., charakter powyższego pisma, a nie samodzielnie - z pominięciem ustalenia rzeczywistej woli wnioskodawcy, jak wynika z akt radcy prawnego z zawodu - dokonywać jego kwalifikacji jako skargi, rozpoznawanej w trybie przepisów postępowania przez sądami administracyjnymi. Zaniechanie przez Prokuratora Rejonowego wyjaśnienia rzeczywistego charakteru pisma R.K. z dnia [...] grudnia 2010 r. doprowadziło do sytuacji, iż do Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp . przekazane zostało ono jako skarga, mimo, iż nią nie jest. Okoliczność ta - wskutek zaniedbania Prokuratora Rejonowego - została wyjaśniona przez Sąd w toku czynności wstępnych podjętych po wpływie pisma. W ich rezultacie okazało się, iż w sprawie zachodzi pierwotna bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, uzasadniająca jego umorzenie. Postępowanie sądowoadministracyjne rządzi się bowiem zasadą dyspozytywności, co oznacza, iż dysponentem skargi jest skarżący, który może nie tylko skargę cofnąć, ale też - wiążąco dla sądu - oświadczyć, iż pismo potraktowane przez organ administracji publicznej jako skarga i przekazane sądowi administracyjnemu, w istocie charakteru takiego nie posiada. Z uwagi na zaistniałe w sprawie okoliczności, zdaniem Sądu dodatkowo wskazać należy, iż zgodnie z § 394 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2010 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. Nr 49, póz. 296), wydanego na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (tj. Dz. U 2008 r. Nr 7, póz. 39 ze zm.). wpływające do prokuratury skargi i wnioski, o których mowa w art. 227 i 241 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071, ze zm.) podlegają załatwieniu zgodnie z przepisami działu VIII tego kodeksu oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. Nr 5, póz. 46). Skargę na czynności lub zachowanie prokuratora rozpatruje jego bezpośredni przełożony, a skargę na pracownika prokuratury - jego przełożony (§ 395 rozporządzenia z dnia 24 czerwca 2010 r.). W związku z powyższym, odnosząc się do treści pisma R.K. z dnia [...] grudnia 2010 r., powinien być przez Prokuratora Rejonowego rozważony tryb skargowo-wnioskowy uregulowany w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Z omówionych powyżej przyczyn, stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie podlegało umorzeniu.