II SA/Go 908/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi G.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. W związku z zawiadomieniem Komendy Powiatowej Policji, że w dniu [...] czerwca 2018 r. G. G. kierując pojazdem przekroczył w obszarze zabudowanym dozwoloną prędkość o 70 km/h, Starosta decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 102 ust. 1 c oraz ust. 1 e ustawy z dnia 5 czerwca 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978, dalej jako u.k.p.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o zatrzymaniu G. G. prawa jazdy kategorii AM, B1, B nr [...] serii [...] wydanego [...] listopada 2016 r. przez Starostę na okres 3 miesięcy licząc od dnia zwrotu dokumentu do depozytu urzędu. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z [...] września 2018 r. (data wpływu do organu I instancji – 10 września 2018 r.) G. G. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, które stanowiło wydruk komputerowy, pozbawiony własnoręcznego podpisu odwołującego. Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania strony, na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1 c u.k.p., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Od powyższej decyzji G. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umożliwienie ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed organami administracyjnymi lub umożliwienie zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania o wykroczenie. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa do obrony jego interesów, a szczególnie w zakresie wykazania nieprawidłowej procedury pomiaru prędkości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu choć z odmiennych przyczyn aniżeli podniesione w jej treści. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, iż sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu bada jego zgodność z prawem w pełnym zakresie, z urzędu uwzględniając naruszenia prawa, a nie poprzestaje jedynie na badaniu zarzutów podniesionych w skardze. Przedmiot tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej stanowiła w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r., nr [...], wydana w wyniku rozpoznania odwołania G. G. z 7 września 2018 r. od decyzji Starosty z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] o zatrzymaniu odwołującemu prawa jazdy kategorii AM, B1, B. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Przyczynę takiego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez Sąd, w wyniku analizy załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy, iż wniesione przez skarżącego odwołanie od decyzji Starosty z [...] sierpnia 2018 r., nie było podpisane i mimo że nie wezwano odwołującego do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, odwołanie zostało rozpoznane przez organ odwoławczy. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone m. in. pisemnie, przy czym w myśl § 3 cyt. przepisu, podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. W myśl art. 64 § 1 k.p.a. jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Natomiast jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (§ 2). Z treści przywołanych powyżej przepisów wynika zatem, iż podanie (w tym także odwołanie) wniesione pisemnie winno być podpisane przez wnoszącego, przez co należy rozumieć umieszczenie własnoręcznego podpisu przez tę osobę pod treścią takiego dokumentu. Odwołanie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 k.p.a. wymogów, nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 k.p.a., a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki WSA w Białymstoku z dnia 29 czerwca 2017 r., II SA/Bk 316/17; WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2017 r., II SA/Wa 207/17; WSA w Gdańsku z dnia 25 lipca 2012 r., II SA/Gd 215/12; WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2007 r., V SA/Wa 1338/06). Prowadzenie w takiej sytuacji postępowania bez wezwania do usunięcia braku podpisu oznacza wadliwość postępowania i to w postaci kwalifikowanej. W takim przypadku mamy bowiem do czynienia z działaniem organu odwoławczego "z urzędu", a bierność w tym zakresie stanowi o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., powodując, że wydana przez organ odwoławczy decyzja jest dotknięta wadą nieważności. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z 26 października 2011 r., sygn. I OSK 1866/10 oraz z 30 stycznia 2018 r., , II OSK 1580/17, z 15 września 2000 r., III SA 417/00). W okolicznościach niniejszej sprawy SKO dokonując oceny warunków formalnych odwołania G. G. wniesionego od decyzji Starosty z [...] sierpnia 2018 r., winno w sytuacji zaistniałego braku formalnego pisma, to jest braku własnoręcznego podpisu odwołującego, wezwać stronę, w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a., do usunięcia w terminie 7 dni tego braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Rozpoznając merytorycznie niepodpisane odwołanie, a więc wniesione nieskutecznie, de facto nieistniejące w obrocie prawnym, SKO bez podstawy faktycznej i prawnej wystąpiło w charakterze organu odwoławczego i utrzymało w mocy decyzję, która nie została skutecznie zaskarżona, dopuszczając się tym samym rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy, mając na względzie uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu, powinien zatem podjąć czynności mające na celu usunięcie braków formalnych odwołania G. G. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Z uwagi na treść rozstrzygnięcia Sąd nie miał podstaw do dokonania oceny zasadności zarzutów zawartych w skardze.